Khủng hoảng kinh tế và tài chính

Front

Khủng hoảng kinh tế là gì?

Back

Khủng hoảng kinh tế là giai đoạn bất ổn sâu sắc trong hệ thống kinh tế, vừa mang tính chu kỳ, vừa mang tính cấu trúc. Theo IMF (2023), đây là giai đoạn suy giảm đáng kể trong hoạt động kinh tế, kéo dài qua nhiều lĩnh vực và thường thể hiện qua sản xuất, việc làm, thu nhập thực tế và các chỉ số khác.

Front

Sự khác biệt giữa khủng hoảng kinh tế và khủng hoảng tài chính

Back

- Khủng hoảng kinh tế: Giai đoạn suy giảm nghiêm trọng và kéo dài trong hoạt động kinh tế, bao gồm GDP giảm, thất nghiệp tăng, đầu tư và tiêu dùng sụt giảm. - Khủng hoảng tài chính: Sự sụp đổ đột ngột của thị trường tài chính hoặc hệ thống ngân hàng, bao gồm bong bóng tài sản, đòn bẩy tín dụng, mất niềm tin vào ngân hàng, làm tê liệt khả năng cung cấp tín dụng.

Front

Cơ chế lan truyền của cú sốc trở thành khủng hoảng toàn cầu

Back

Cơ chế lan truyền xảy ra khi dòng vốn rút ồ ạt, tâm lý đầu tư sụp đổ, hệ thống ngân hàng mất thanh khoản. Khi thị trường hoặc quốc gia gặp vấn đề, nhà đầu tư quốc tế thường phản ứng dây chuyền: mất niềm tin, rút vốn không chỉ ở nước gặp khủng hoảng mà còn ở các nước tương tự. Ví dụ: Khủng hoảng bắt đầu ở Thái Lan năm 1997, nhưng chỉ vài tuần sau đã lan sang Indonesia, Malaysia, Hàn Quốc.

Front

Mức độ mở cửa vốn và ảnh hưởng đến khủng hoảng

Back

Nước càng mở cửa tài chính, dòng vốn ra vào càng nhanh, dẫn đến dòng vốn dễ bị "đứng đột ngột" hoặc tháo chạy vốn. Với các nước có dòng vốn ngắn hạn lớn, khủng hoảng dễ bùng phát hơn vì các nhà đầu tư có thể rút ra rất nhanh.

Front

Chế độ tỷ giá cố định giúp hấp thụ cú sốc tốt hơn khi khủng hoảng xảy ra.

Back

- Tỷ giá cố định: Chính phủ phải dùng dự trữ để bảo vệ đồng nội tệ; khi dự trữ cạn, buộc phải phá giá. Phá giá làm tăng nợ ngoại tệ của doanh nghiệp, gây suy thoái kinh tế. - Tỷ giá linh hoạt: Đồng tiền có thể tự điều chỉnh, giúp hấp thụ một phần cú sốc.

Front

Ví dụ về khủng hoảng kinh tế Thái Lan năm 1997.

Back

- Đồng Baht bị tấn công. - Ngân hàng mất thanh khoản. - Sản xuất ngừng trệ. - Suy thoái khu vực.

Front

Nguyên nhân chính của các cuộc khủng hoảng kinh tế: Bong bóng tài sản và vay mượn quá mức.

Back

- Bong bóng tài sản: Giá tài sản (nhà, cổ phiếu...) tăng lên tới mức quá cao so với giá trị thực của nó. - Đòn bẩy tài chính: Sử dụng nợ để tăng lợi nhuận tiềm năng nhưng cũng tăng rủi ro thua lỗ.

Front

Ví dụ về khủng hoảng tài sản trong Great Recession (Mỹ 2007-2009).

Back

- Giá nhà ở Mỹ tăng liên tục trong nhiều năm. - Hàng triệu người vay mua nhà dù thu nhập không đủ. - Tổng nợ vay mua nhà của hộ gia đình tăng từ 61% GDP năm 1998 lên 97% GDP năm 2006.

Front

Khi giá nhà bắt đầu giảm, tỷ lệ nợ hộ gia đình vượt ~80% GDP dẫn đến hơn 6 triệu vụ tịch thu nhà chỉ trong giai đoạn 2008–2012.

Back

Khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 đã gây ra sự sụt giảm lớn trong giá trị tài sản, dẫn đến hàng triệu vụ tịch thu nhà và ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế.

Front

GDP toàn cầu giảm khoảng 2.9% năm 2009.

Back

Khủng hoảng tài chính toàn cầu đã làm giảm GDP toàn cầu, gây ra hiệu ứng dây chuyền trên toàn thế giới.