CUMHURİYET DÖNEMİ ŞİİR-BİLGİ KARTLARI

Front

Bu anlayışıyla yazılan şiirlerde, ahenkli ve etkili söylemle dilde sadeleşip rahat bir söyleyişe ulaşma hedeflenir. Masal, rüya, mit, zamanın sonsuzluğu, aşk, ölüm, ayrılık, yalnızlık gibi temalar işlenir.

Back

Saf (öz) şiir

Front

Ahmet Haşim, Yahya Kemal Beyatlı, Ahmet Hamdi Tanpınar, Necip Fazıl Kısakürek, Cahit Sıtkı Tarancı, Ahmet Muhip Dıranas, Sedat Umran ve Yedi Meşaleciler bu akımdan etkilenen sanatçılarımızdan bazılarıdır.

Back

Sembolizm

Front

İlk dönem şiirlerinde yalnızlık, ölüm gibi bireysel temaları işlemiş olan sanatçı,

ikinci dönem şiirlerinde mistik bir anlayışla madde ve ruh problemlerini, insanın evrendeki yerini, bu- nalımlarını, tasavvuf konularını ele almış; yer yer ideolojik söylemlere başvurmuş, sağlam güçlü bir şiir tekniği oluşturmuştur.

Back

Necip Fazıl Kısakürek

Front

Eserlerinden bazıları

Şiir: “Sebil ve Güvercinler”, “Geçen Zaman”, “Nefes Almak”.

Hikâye: “Mesut İnsanlar Fotoğrafhanesi”, “Değişen İstanbul”.

Back

Ziya Osman Saba

Front

Dar çevre şairidir. Kendi deyişiyle şiirlerinde ev-aile-yakın çevre üçgeninde, orta tabaka insanlarının yaşantılarını kendine özgü kelimelerle ve duru bir söyleyişle şiirleştirmeyi başarırken insandan ayrı düşünülemeyecek olan zaman da onun şiirinde yerini alır. Bütün bunlardan hareketle şiirde insan gerçeğine ulaşmaya çalışır. Şiirini oluştururken kendinden öncekilere tamamen karşıt bir tutum takınmaz. Onun şiirle yapmak istediği şey; dünyayı, yaşadığı çağı toplumu, kendi süzgecinden geçirerek yansıtmaktır.

Back

Behçet Necatigil

Front

Bu anlayışın temsilcileri edebiyatın sadece güzel değil aynı zamanda faydalı da olması gerektiğini savunmuşlar ve bu anlayışla eserler vermişlerdir.

Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında ilk temsilcileri, “Nâzım Hikmet kuşağı” olarak adlandırılmıştır. Bu sanatçıların eserlerinde Nâzım Hikmet şiirlerinin içerik ve biçimdeki etkileri açıkça görülmektedir. Bu sanatçılardan birkaçı: İlhami Bekir Tez, Ercüment Behzat Lav, Hasan İzzettin Dinamo.

Back

Toplumcu Gerçekçi şiir anlayışı

Front

Şiir yazmaya 1914 yılında başlayan şair Moskova’da öğrenciyken tanıştığı Rus fütüristlerinden çok etkilendi. Klasik şiir kalıplarından sıyrılmış, özgür, yeni bir şiir dili ve biçimi geliştirdi. Zamanla tam anlamıyla klasik denemeyecek ama biçimsel bakımdan daha az deneysel sayılabilecek bir şiir dili geliştirdi.

Halk şiirini de Doğu şiirini de çağdaş şiir anlayışından ödün vermeden kullandı. Şiirlerinde hikâye, destan, tarih, sinema, tiyatro gibi türlerin imkânlarından yararlandı. Şiirlerinin birçoğu bestelendi.

Back

Nazım Hikmet

Front

Eserlerinden bazıları

Şiir: “Duvar”, “Sisler Bulvarı”, “Yağmur Kaçağı”, “Ben Sana Mecburum”, “Bela Çiçeği”, “Elde Var Hüzün”, “Kimi Sevsem Sensin”.

Roman: “Sokaktaki Adam”, “Kurtlar Sofrası”, “Sırtlan Payı”, “Dersaadet’te Sabah Ezanları”.

Deneme-Anı-Eleştiri: “Hangi Batı”, “Batı’nın Deli Gömleği”, “II. Yeni Savaşı”, “Hangi Küreselleşme”.

Senaryo: “Yalnızlar Rıhtımı”, “Ver Elini İstanbul”, “Şoför Nebahat”, “Kartallar Yüksek Uçar”, “O Sarışın Kurt”.

Back

Attila İlhan

Front

1921 yılında “Dergah” dergisinde çıkan şiirleriyle edebiyat dünyasına girdi.

Sanatını tek başına kuran şair, samimi memleket şiirleriyle tanındı.

Şair “koşma” nazım biçimini yenileştirdi, hece ölçüsüne yeni imkânlar sağladı.

Halk bilimi ve halk edebiyatı konularında önemli araştırmaları bulunan şair, Sivas’ta çalıştığı sırada ülkemizde ilk kez “âşıklar bayramı” düzenlenmesine öncülük etti. Bu şenliklerde birçok halk şairi kendini tanıtma fırsatı buldu. Bunlardan biri de Âşık Veysel’dir.

Back

Ahmet Kutsi Tecer

Front

Eserlerinden bazıları

Şiir: “Yastığımın Rüyası”, “Ayetler”, “Bir Bayrak Rüzgâr Bekliyor”, “Kubbe-i Hadrâ”, “Kökler ve Dallar”, “Dualar ve Aminler”, “Aynalarda Kalan”.

Özdeyiş: “Kanatlar ve Gagalar”.

Düzyazı: “Enikli Kapı”.

Back

Arif Nihat Asya