Triết học Mác tạo nên một bước ngoặt cách mạng trong lịch sử TH

ĐÚNG - Triết học Mác là một hệ thống triết học khoa học và cách mạng, chính vì vậy nó đã trở thành thế giới quan và phương pháp luận khoa học của giai cấp công nhân và nhân loại tiến bộ trong thời đại mới. Triết học Mác đã kế thừa những tinh hoa, từ đó đưa ra những nguyên lý khoa học giúp con người nhân thức đúng và cải tạo thế giới. - C.Mác và Ph. Ăngghen đã khắc phục được tính trực quan, siêu hình của CNDV cũ và khắc phục tính chất DT, thần bí của phép BCDT, sáng tạo ra một chủ nghĩa DV triết hoàn bị, đó là CNDVBC - C.Mác và Ph. Ăngghen đã vận dụng và mở rộng quan điểm DVBC vào nghiên cứu lịch sử xã hội, sáng tạo CNDV lịch sử - nội dung chủ yếu của bước ngoặt CM triết học - C.Mác và Ph.Ăngghen đã bổ sung những đặc tính mới vào triết học, sáng tạo ra một triết học chân chính khoa học- triết học DVBC

Chức năng TGQ và chức năng pp luận là hai chức năng cơ bản của triết học Mác – Lênin

ĐÚNG - Chức năng TGQ: định hướng cho con người nhận thức đúng đắn về TG hiện thực, giúp con người có cơ sở khoa học đi sâu nhận thức bản chất của tự nhiên, xã hội và nhận thức được mục đích, ý nghĩa cuộc sống - Triết học Mác – Lênin thực hiện chức năng phương pháp luận chung nhất, phổ biến nhất cho nhận thức và hoạt động thực tiễn - Chức năng PPL: là phương pháp chung của toàn bộ nhận thức khoa học, trang bị cho con người hệ thống những nguyên tắc phương pháp luận chung nhất cho hoạt động nhận thức và thực tiễn ➢ Chức năng thế giới quan và chức năng phương pháp luận là đôi mắt và bàn tay của triết học Mác-Lênin. Thế giới quan cung cấp khung nhìn lý thuyết và diễn giải về thế giới xã hội, trong khi phương pháp luận cung cấp các công cụ và quy trình để nghiên cứu và kiểm tra các giả thuyết đó. Hai chức năng này hoạt động cùng nhau để xây dựng kiến thức khoa học và hướng dẫn cách thực hiện các mục tiêu của triết học Mác-Lênin, bao gồm việc thấu hiểu và thay đổi xã hội theo hướng lý thuyết và thực tiễn.

triết học Mác – Lênin có vai trò to lớn trong đời sống XH và trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay

ĐÚNG - Vì vai trò thứ nhất của triết học Mác - Lênin là thế giới quan, phương pháp luận khoa học và cách mạng cho con người trong nhận thức và thực tiễn. - Vai trò thứ hai của triết học Mác - Lênin là cơ sở thế giới quan và phương pháp luận khoa học và cách mạng để phân tích xu hướng phát triển của xã hội trong điều kiện cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại phát triển mạnh mẽ. - Vai trò thứ ba của Triết học Mác - Lênin là cơ sở lý luận khoa học của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội trên thế giới và sự nghiệp đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.

CNDT chủ quan và CNDT khách quan là hai trường phái triết học hoàn toàn đối lập nhau

ĐÚNG - CNDTCQ: Thừa nhận ý thức của con người có trước, quyết định vật chất, cho rằng mọi sv, ht là phức hợp của cảm giác, cảm giác con người quyết định vật chất: “Tôi tư duy nghĩa là tôi tồn tại”, nhưng phủ nhận sự tồn tại KQ của hiện thực - CNDTKQ: cho rằng tinh thần KQ có trước và tồn tại độc lập với con người, thừa nhận ý thức có trước quyết định vật chất nhưng vật chất không biết gì về ý thức, không thể quyết định ý thức - Dù có quan có quan điểm khác nhau nhưng CNDTCQ và CNDTKQ đều có điểm chung, và xét cho cùng vẫn là: cho rằng ý thức có trước và quyết định vật chất

Định nghĩa vật chất của Lênin đã giải quyết vấn đề cơ bản của triết học

ĐÚNG ➔Nhận định trên là đúng - Định nghĩa VC của Lênin đã giải quyết 2 mặt vấn đề cơ bản của triết học trên lập trường của CNDVBC “VC là một phạm trù triết học dùng để chỉ thực tại khách quan được đem lại cho con người trong cảm giác, được cảm giác của chúng ta chép lại, chụp lại, phản ánh và tồn tại không lệ thuộc vào cảm giác” V.I.Lenin - Giải quyết triệt để, đúng đắn cả 2 mặt vấn đề cơ bản của Triết học - Khắc phục triệt để CNDV cũ, bắc bỏ CNDT, bất khả tri - Tạo tiền đề để xây dựng quan điểm duy vật về XH, LS loài người - Khắc phục được khủng hoảng đem lại niềm tin cho KHTN - Là cơ sở xây dựng nền tảng cho sự liên minh vững chắc giữ triết học DVBC với KH

Định nghĩa của Lênin đã triệt để khắc phục hạn chế của CNDV cũ, bác bỏ CNDT, bất khả tri

. ĐÚNG - Với CNDV cũ, định nghĩa này đã khắc phục tính trực quan, ngây thơ, đồng nhất vật chất với sự vật cụ thể của CNDV cổ đại; tính siêu hình, máy móc trong quan niệm về vật chất của chủ nghĩa duy vật siêu hình. Đồng thời, bác bỏ quan điểm của CNDV tầm thường về vật chất, coi ý thức là một dạng vật chất. – Định nghĩa vật chất của Lenin đã bác bỏ quan điểm duy tâm về phạm trù vật chất với sự phát hiện vật chất có trước, ý thức có sau, vật chất quyết định nguồn gốc, nội dung, bản chất và sự vận động, phát triển của ý thức. – Bác bỏ thuyết bất khả tri, khẳng định khả năng nhận thức thế giới của con người thông qua việc phát hiện vật chất là nguồn gốc khách quan của cảm giác, ý thức con người. Ý thức là sự phản ánh năng động, sáng tạo của thực tại khách quan đó.

Vận động không ngừng của vật chất bao hàm trong đó sự đứng im tương đối

ĐÚNG - Vận động là mọi sự biến đổi, từ đơn giản đến phức tạp nói chung. Đứng im là trạng thái ổn định về chất của sự vật, là hình thức biểu hiện sự tồn tại của sự vật và là điều kiện cho sự vận động chuyển hóa của vật chất. Vận động là phương thức tồn tại của vật chất, vì vậy nếu không có vận động thì vật chất không thể tồn tại được. Đứng im chỉ là tương đối vì nó chỉ xảy ra trong một số quan hệ nhất định chứ không xảy ra cùng lúc. Hơn nữa, đứng im là một trạng thái vận động đặc biệt của vật chất.

CNDVBC khẳng định TG vật chất vừa thống nhất ở tính vật chất vừa tính ý thức

SAI - Chủ nghĩa duy vật biện chứng khẳng định bản chất của thế giới là vật chất, thế giới thống nhất ở vật chất chứ TG ko thống nhất ở ở tính ý thức, được thể hiện qua những điểm cơ bản sau: + Chỉ một thế giới duy nhất và thống nhất là thế giới vật chất. Thế giới vật chất tồn tại khách quan, có trước và tồn tại độc lập với ý thức con người, được ý thức con người phản ánh. + Vật chất thống nhất với nhau, biểu hiện ở chỗ chúng đều là dạng cụ thể của vật chất, là sản phẩm của vật chất, chịu sự chi phối của những quy luật khách quan, phổ biến của thế giới vật chất. + Thế giới vật chất không do ai sinh ra và cũng không tự mất đi, tồn tại vĩnh viễn và vô tận.

Ý thức con người vừa mang bản chất tự nhiên, vừa mang bản chất xã hội

SAI Nguồn gốc của ý thức con người ra đời 2 nguồn gốc: - Tự nhiên: bộ não con người và thế giới vật chất khách quan bên ngoài - Xã hội: lao động và ngôn ngữ - Ý thức không mang bản chất tự nhiên mà có nguồn gốc tự nhiên: nguồn gốc tự nhiên của ý thức được tạo bởi các yếu tố tự nhiên là bộ óc, cùng các mối quan hệ giữa thế giới khách quan và con người. Thế giới khách quan có sự tác động tới bộ óc của con người tạo ra khả năng về sự hình thành ý thức từ đối với thế giới khách quan. Tóm lại, ý thức con người là sự phản ánh về thế giới khách quan. - Ý thức mang bản chất xã hội: ý thức là một hiện tượng xã hội. Sự ra đời, tồn tại của ý thức gắn liền với hoạt động thực tiễn, chịu sự chi phối chủ yếu của quy luật xã hội, do nhu cầu giao tiếp xã hội và các điều kiện sinh hoạt hiện thực của con người quy định.

Phản ánh của ý thức là sự phản ánh năng động, sáng tạo dựa trên cơ sở thực tiễn xã hội – lịch sử

. ĐÚNG - Vì ý thức là sự phản ánh một cách năng động, sáng tạo thế giới khách quan vào trong bộ óc con người. Ý thức là hình ảnh chủ quan của thế giới khách quan. Ý thức là cái vật chất ở bên ngoài “di chuyển” vào trong đầu óc của con người và được cải biến đi ở trong đó. Trong đó, thế giới khách quan tác động đến bộ óc con người tạo ra quá trình phản ánh sáng tạo, năng động.

phản ánh – ý thức là hình thức phản ánh cao nhất của TG vật chất

Đúng - Vì phản ánh ý thức là hình thức phản ánh cao nhất của thế giới vật chất nhưng ý thức lại là một thuộc tính của một dạng vật chất sống có tổ chức cao, tổ chức đặc biệt của bộ não người. Bộ não người cũng là sản phẩm của quá trình phát triển lâu dài của thế giới vật chất và xã hội, nó có cấu trúc tinh vi, phức tạp, bao gồm hàng chục tỷ tế bào thần kinh.

. Mối quan hệ giữa vật chất và ý thức là mối quan hệ biện chứng

ĐÚNG - Mối quan hệ giữa vật chất và ý thức là mối quan hệ biện chứng. Trong mối quan hệ giữa vật chất và ý thức thì vật chất có trước còn ý thức có sau, vật chất là nguồn gốc của ý thức quyết định ý thức, ý thức tác động trở lại vật chất thông qua hoạt động thực tiễn của con người. - Vật chất quyết định ý thức : Chủ nghĩa duy vật biện chứng khẳng định rằng: Vật chất là cái có trước, ý thức là cái có sau, vật chất là nguồn gốc của ý thức, quyết định ý thức.

Quán triệt mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thức đòi hỏi con người trong nhận thức và hoạt động thức tiễn chỉ cần tôn trọng nguyên tắc khách quan

SAI - Tôn trọng nguyên tắc khách quan và chống chủ nghĩa chủ quan, bệnh chủ quan duy ý chí, chủ nghĩa duy vật tầm thường, chủ nghĩa thực dụng, chủ nghĩa khách quan… - Trong nhận thức, hoạt động thực tiễn, mọi hành động, đường lối, chính sách, chủ trương đều phải xuất phát từ thực tế khách quan - Phát huy tính năng động chủ quan và chống thụ động, ỷ lại, ngồi chờ, bảo thủ, trì trệ… - Phải nhận thức đúng đắn, kết hợp hài hòa các mối quan hệ giữa các cá nhân hay giữa cá nhân với tập thể, phải có động cơ trong sángkhông vụ lợi trong nhận thức và hành động của mình.

Biện chứng khách quan và biện chứng chủ quan là 2 hình thức biện chứng có mối liên hệ thống nhất với nhau

ĐÚNG - Biện chứng khách quan là biện chứng của bản thân thế giới tồn tại khách quan, độc lập với ý thức con người. - Biện chứng chủ quan là sự phản ánh biện chứng khách quan vào đầu óc con người, là biện chứng của chính quá trình nhận thức, của tư duy phản ánh hiện thực khách quan vào bộ óc người. Nó một mặt phản ánh thế giới khách quan, mặt khác phản ánh những quy luật của tư duy biện chứng. - Như vậy, biện chứng khách quan và biện chứng chủ quan có mối quan hệ thống nhất với nhau . Trong đó, biện chứng khách quan quy định biện chứng chủ quan và biện chứng chủ quan cũng mang tính độc lập tương đối thể hiện ở thực tế: sự vật, hiện tượng được phản ánh và nhận thức của con người về chúng không hoàn toàn trùng khớp với nhau.

Mối liên hệ phổ biến có tính khách quan, phổ biến và đa dạng, phong phú

ĐÚNG -Mối liên hệ là khái niệm dùng để chỉ sự tác động qua lại, quy định, chuyển hoá lẫn nhau giữa các sự vật, hiện tượng hay giữa các mặt, các yếu tố, các bộ phận của một sự vật, hiện tượng trong thế giới. -Mối liên hệ phổ biến là một phạm trù triết học dùng để chỉ các mối liên hệ tồn tại ở nhiều sự vật và hiện tượng của thế giới. + Tính khách quan : là cái vốn có, tồn tại độc lập với con người, con người chỉ nhận thức sự vật thông qua các mối liên hệ vốn có của nó. + Tính phổ biến : bất kỳ đâu, trong tự nhiên, xã hội và tư duy đều có vô vàn các mối liên hệ đa dạng. + Tính đa dạng, phong phú : mọi sự vật, hiện tượng đều có mối liên hệ cụ thể và có thể chuyển hóa cho nhau, ở những điều kiện, không gian, thời gian khác nhau thì mối liên hệ cũng có tính chất và vai trò khác nhau.

Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến đòi hỏi con người trong nhận thức và hoạt động thực tiễn chỉ cần quán triệt nguyên tắc toàn diện và nguyên tắc phát triển

SAI - Mối liên hệ là sự tác động qua lại giữa các sự vật, hiện tượng giữa các yếu tố, thuộc tính của sự vật, hiện tượng theo hướng ràng buộc, quyết định; làm tiền đề cho nhau, đòi hỏi phải có nhau, đồng thời cũng đấu tranh, bài trừ, phủ định, chuyển hóa lẫn nhau - Nguyên lý MLH phổ biến đòi con người trong nhận thức và hoạt động thực tiễn phải quán triệt quan điểm toàn diện: đặt đối tượng nghiên cứu trong nhiều mlh tác động qua lại lẫn nhau, đặc biệt trong nhiều mối liên hệ đó phải tìm ra mlh bản chất quy định sự vận động, phát triển của đối tượng đó. Từ đó lại các quan điểm: phiến diện, dàn trải, cào bằng, ngụy biện - Nguyên tắc phát triển là quan điểm đòi hỏi nguyên lý về sự phát triển phải quán triệt trong nhận nhận thức và hoạt động thực tiễn.

Quán triệt nguyên lí về mối liên hệ phổ biến và sự phát triển, con người cần tôn trọng nguyên tắc phát huy tính năng động, sáng tạo của ý thức

SAI - Khi nghiên cứu nguyên lí về mối liên hệ phổ biến và sự phát triển con người cần quán triệt nguyên tắc toàn diện và nguyên tắc lịch sử - cụ thể. - Nguyên tắc toàn diện: nhận thức sự vật trong mối liên hệ giữa các yếu tố, các mặt và trong sự tác động với các sự vật khác; biết phân loại từng mối liên hệ, xem xét có trọng tâm, làm nổi bật cái cơ bản nhất của sự vật, hiện tượng. Từ việc rút ra mối liên hệ bản chất, cần đặt nó trong tổng thể các mối liên hệ để xem xét trong từng môi trường, giai đoạn lịch sử cụ thể. Đồng thời tránh phiến diện, siêu hình, ngụy biện, chiết trung,... - Nguyên tắc lịch sử - cụ thể: để nắm được bản chất của đối tượng phải xem xét sự hình thành, tồn tại và phát triển của nó vừa trong điều kiện, môi trường, hoàn cảnh cụ thể, vừa trong toàn bộ quá trình lịch sử, vừa ở từng giai đoạn cụ thể của quá trình đó.

Nguyên lí về sự phát triển đòi hỏi con người trong nhận thức và hoạt động thực tiễn phải quán triệt nguyên tắc phát triển

ĐÚNG - Nguyên tắc phát triển đòi hỏi con người phải nhìn nhận và hiểu rõ quá trình phát triển và biến đổi của các yếu tố trong thế giới khách quan. Con người cần nhận thức rằng thế giới không đứng yên mà luôn trong quá trình phát triển và tiến bộ. - Quán triệt nguyên tắc phát triển trong nhận thức và hoạt động thực tiễn giúp con người có cái nhìn sâu sắc và toàn diện về quá trình phát triển. - Quán triệt nguyên tắc phát triển cũng đòi hỏi con người phải có khả năng thích ứng và thay đổi để đạt được sự tiến bộ. Điều này bao gồm việc học hỏi, nghiên cứu và áp dụng kiến thức mới, khám phá những cách tiếp cận mới và tạo ra những giải pháp sáng tạo để đáp ứng các thách thức và cơ hội trong quá trình phát triển.

Sự phát triển của sự vật hiện, hiện tượng chỉ mang tính khách quan và phổ biến

SAI - Bên cạnh tính khách quan và tính phổ biến thì sự phát triển còn có tính đa dạng phong phú và tính kế thừa. Sự phát triển là quá trình vận động từ thấp đến cao, từ chưa hoàn thiện đến hoàn thiện, từ chất cũ đến chất mới ở trình độ cao hơn. Không diễn ra theo đường thẳng mà diễn ra một cách quanh co, phức tạp thậm chí có những bước thụt lùi tạm thời. + Tính khách quan : nguồn gốc của sự phát triển nằm trong chính bản thân sự vật, hiện tượng do các quy luật khách quan chi phối. + Tính phổ biến : diễn ra trong mọi lĩnh vực, mọi sự vật, hiện tượng, mọi quá trình và giai đoạn của chúng. + Tính phong phú, đa dạng : quá trình phát triển của mỗi sự vật, hiện tượng không hoàn toàn giống nhau, phụ thuộc không gian và thời gian, các yếu tố, điều kiện tác động lên sự phát triển đó. + Tính kế thừa : phát triển không phủ định sạch trơn, đoạn tuyệt với cái cũ mà có sự chọn lọc, giữ lại, cải tạo các yếu tố tích cực, gạt bỏ cái tiêu cực, lạc hậu.

Phát triển khác với vận động, tiến hóa và tiến bộ

ĐÚNG - Vận động và phát triển là 2 phạm trù triết học có mối quan hệ chặt chẽ với nhau nhưng cũng có một số điểm cơ bản khác nhau : + Vận động là mọi sự biến đổi nói chung, là phương thức tồn tại của tất cả mọi sự vật, hiện tượng trong thế giới vật chất, có thể là có hướng hoặc vô hướng, có tính chu kỳ hoặc không chu kỳ Ví dụ : đi bộ từ nhà đến trường + Phát triển là sự vận động có khuynh hướng tạo ra cái mới hợp quy luật, phát triển là một dạng đặc biệt của vận động, chỉ diễn ra ở những sự vật, hiện tượng có sự biến đổi từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, luôn luôn có hướng, có khuynh hướng đi lên, từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp. Ví dụ : Điện thoại thông minh nhiều đời ra đời thay thế cho loại điện thoại có bàn phím ngày trước hay còn biết đến với tên gọi là "cục gạch" - Tiến bộ và phát triển là là hai phạm trù triết học có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, nhưng không đồng nhất. + Tiến bộ là sự vận động, phát triển theo hướng đi lên, từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn. + Phát triển là sự vận động, biến đổi có khuynh hướng tạo ra cái mới hợp quy luật. ==> Có thể thấy rằng, tiến bộ là một dạng đặc biệt của phát triển, có hướng đi lên. Phát triển có thể là tiến bộ, nhưng cũng có thể không tiến bộ. - Ví dụ : Sự phát triển của xã hội loài người là một dạng phát triển có tính tiến bộ. Tuy nhiên, sự phát triển của một số xã hội loài người trong lịch sử đã không có tính tiến bộ, thậm chí là thụt lùi. - Tiến hóa và phát triển là là hai phạm trù triết học có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, nhưng không đồng nhất. + Tiến hóa là một dạng của phát triển, diễn ra từ từ, là sự biến đổi hình thức của tồn tại từ đơn giản đến phức tạp. + Phát triển là sự biến đổi của tất cả mọi sự vật, hiện tượng trong thế giới vật chất, từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn. Phát triển có thể diễn ra theo nhiều cách khác nhau, trong đó có tiến hóa. ==> Có thể thấy rằng, tiến hóa là một dạng đặc biệt của phát triển, diễn ra trong lĩnh vực sinh học. Ví dụ : sự phát triển từ vượn thành người là một quá trình tiến hóa

Sự phát triển và mối liên hệ của sự vật, hiện tượng có những tính chất cơ bản hoàn toàn giống nhau

SAI - Phát triển là sự vận động theo hướng đi lên, từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ chưa hoàn thiện đến hoàn thiện của sự vật, gồm các tính chất: + Tính khách quan : nguồn gốc của phát triển nằm trong chính bản thân sụ vật, hiện tượng do các quy luật khách quan chi phối. + Tính phổ biến : diễn ra trong mọi lĩnh vực, mọi sự vật, hiện tượng, mọi quá trình và giai đoạn của chúng. + Tính phong phú, đa dạng : quá trình phát triển của mỗi sự vật, hiện tượng không hoàn toàn giống nhau, phụ thuộc không gian và thời gian, các yếu tố, điều kiện tác động lên sự phát triển đó. + Tính kế thừa : phát triển không phủ định sạch trơn, đoạn tuyệt với cái cũ mà có sự chọn lọc, giữ lại, cải tạo các yếu tố tích cực, gạt bỏ cái tiêu cực, lạc hậu. - Mối liên hệ: chỉ các mối ràng buộc tương hỗ, quy định và ảnh hưởng lẫn nhau giữa các yếu tố, bộ phận trong một đối tượng hoặc giữa các đối tượng với nhau, gồm các tính chất: + Tính khách quan : là cái vốn có, tồn tại độc lập với con người, con người chỉ nhận thức sự vật thông qua các mối liên hệ vốn có của nó. + Tính phổ biến : bất kỳ đâu, trong tự nhiên, xã hội và tư duy đều có vô vàn các mối liên hệ đa dạng. + Tính đa dạng, phong phú : mọi sự vật, hiện tượng đều có mối liên hệ cụ thể và có thể chuyển hóa cho nhau; ở những điều kiện, không gian, thời gian khác nhau thì mối liên hệ có tính chất và vai trò khác nhau. =>Như vậy, tính chất của sự phát triển và mối liên hệ không hoàn toàn giống nhau, mà sự phát triển còn có thêm tính kế thừa.

Yêu cầu của nguyên tắc toàn diện và nguyên tắc phát triển là giống nhau

SAI - Nguyên tắc toàn diện tập trung vào mối liên hệ giữa các sự vật, hiện tượng, còn nguyên tắc phát triển tập trung vào quá trình vận động, phát triển của các sự vật, hiện tượng. - Nguyên tắc toàn diện đòi hỏi chúng ta phải tìm ra mối liên hệ cơ bản, quy định sự tồn tại, vận động, phát triển của sự vật, hiện tượng, còn nguyên tắc phát triển đòi hỏi chúng ta phải tìm ra quy luật vận động, phát triển của sự vật, hiện tượng. - Mặc dù hai nguyên tắc này vẫn có những yêu cầu giống nhau khi cả hai nguyên tắc đều đòi hỏi chúng ta phải xem xét các sự vật, hiện tượng một cách toàn diện, không được xem xét một cách cô lập, tách rời, đòi hỏi chúng ta phải tìm ra những quy luật vận động, phát triển của sự vật, hiện tượng. => Vì vậy, yêu cầu của nguyên tắc toàn diện và nguyên tắc phát triển không giống nhau. VD : Tại thời điểm ra đời, Truyện Kiều bị người đời dè bỉu, hắt hủi nhưng đến hiện

Lượng của sự vật thay đổi sớm hay muộn sẽ làm thay đổi căn bản chất của sự vật

ĐÚNG - Lượng là phạm trù triết học dùng để chỉ tính quy định khách quan vốn có của sự vật về mặt số lượng, quy mô, trình độ, nhịp độ,... của các quá trình vận động và phát triển của sự vật, hiện tượng. - Chất là phạm trù triết học dùng để chỉ những thuộc tính khách quan vốn có của sự vật, hiện tượng, là sự thống nhất hữu cơ của những thuộc tính cơ bản làm cho sự vật, hiện tượng là nó chứ không phải là cái khác. - Quá trình thay đổi của lượng diễn ra theo xu hướng hoặc tăng hoặc giảm nhưng không lập tức dẫn đến sự thay đổi về chất của sự vật, hiện tượng; chỉ khi nào lượng thay đổi đến giới hạn nhất định (đến độ) mới dẫn đến sự thay đổi về chất. ➢ Như vậy, sự thay đổi về lượng tạo điều kiện cho chất đổi và kết quả là sự vật, hiện tượng cũ mất đi; sự vật, hiện tượng mới ra đời.

Chất và lượng là hai mặt đối lập của sự vật hiện tượng

ĐÚNG Ø Chất là một phạm trù triết học dùng để chỉ tính quy định khách quan vốn có của sự vật, hiện tượng; là sự thống nhất hữu cơ giữa các thuộc tính , các yếu tố cấu thành sự vật, hiện tượng, làm cho sự vật là nó mà không phải là cái khác. VD: Chất của nước là lỏng, có tính sôi ở 100 độ C, tính đông ở 0 độ C Ø Lượng là phạm trù triết học dùng để chỉ tính quy định khách quan vốn có của sự vật, hiện tượng, biểu thị số lượng, quy mô, trình độ, nhịp điệu của sự vận độ ng và phát triển của sự vật, hiện tượng cũng như của các thuộc tính của nó . VD: Lượng của nước có thể thay đổi từ ít đến nhiều, từ lạnh đến nóng. Mặt đối lập là những mặt, những yếu tố… có khuynh hướng vận động trái ngược nhau, bài trừ, gạt bỏ nhau nhưng tồn tại gắn bó với nhau Sự vật hiện tượng nào cũng chứa trong nó các mặt đối lập. đối lập ở chỗ lượng rất dễ biến đổi bao giờ cũng biến đổi trước, chất là cái rất ổn định rất khó biến đổi lúc nào cũng biến đối sau -> cái mới ra đời thì cái cũ mất đi. Cái đối lập ở đây là một bên rất dễ biến đổi và biến đổi trước (lượng) còn một bên rất khó biến đổi và một bên biến đổi sau (chất).

Cách thức của sự phát triển là đấu tranh của các mặt đối lập để giải quyết mâu thuẫn

SAI. - Bất cứ sự vật, hiện tượng nào cũng có sự thống nhất biện chứng giữa hai mặt chất và lượng. Sự thay đổi về chất thông qua bước nhảy, đồng thời chất mới sẽ tác động trở lại lượng, tạo ra những biến đổi mới về lượng của sự vật, hiện tượng và đó là cách thức của sự phát triển. Khuynh hướng của sự phát triển là quá trình phủ định - Phát triển là quá trình vận động từ thấp đến cao, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn, từ chất cũ đến chất mới ở trình độ cao hơn, phát triển là vận động nhưng không phải mọi vận động đều là phát triển, mà chỉ vận động nào theo khuynh hướng đi lên thì mới là phát triển. + Quá trình vận động phát triển diễn ra dần dần theo quy luật từ những thay đổi về lượng đến những thay đổi về chất và ngược lại. Bất của phủ định, cái mới ra đời thay thế cái cũ.

Quan hệ giữa lượng và chất của sự vật là quan hệ biện chứng

ĐÚNG - Quan hệ giữa lượng và chất của sự vật là quan hệ biện chứng vì nó có những đặc điểm sau: + Chất và lượng là hai mặt đối lập, thống nhất với nhau trong sự vật, hiện tượng . Chất quyết định lượng, lượng biểu hiện chất. Chất và lượng thống nhất với nhau trong sự vật, hiện tượng. + Sự biến đổi về lượng có thể dẫn đến sự biến đổi về chất, và sự biến đổi về chất có thể dẫn đến sự biến đổi về lượng . Sự biến đổi về lượng trong một giới hạn nhất định sẽ không làm thay đổi chất của sự vật, hiện tượng. Tuy nhiên, khi sự biến đổi về lượng vượt quá giới hạn đó thì sẽ dẫn đến sự biến đổi về chất, làm cho sự vật, hiện tượng trở thành một sự vật, hiện tượng mới. + Sự biến đổi về chất là sự nhảy vọt về chất . Sự biến đổi về chất là sự thay đổi căn bản về chất của sự vật, hiện tượng, dẫn đến sự hình thành một sự vật, hiện tượng mới.

Tùy vào sự thay đổi về chất của sự vật mà có thể phân loại nhiều hình thức bước nhảy

ĐÚNG - B ước nhảy là sự chuyển hóa về chất của sự vật, hiện tượng do sự tích lũy dần dần về lượng vượt quá giới hạn nhất định. Tùy vào sự thay đổi về chất của sự vật mà có thể phân loại nhiều hình thức bước nhảy , cụ thể như sau: + Bước nhảy đột biến: Là bước nhảy được thực hiện trong một thời gian rất ngắn, làm thay đổi căn bản về chất của sự vật, hiện tượng. ==> Ví dụ, sự sôi của nước là một bước nhảy đột biến, làm cho nước từ chất lỏng chuyển thành chất khí. + Bước nhảy dần dần: Là sự chuyển hoá dần dần từ chất này sang chất khác. ==> Ví dụ, sự phát triển của con người từ khi sinh ra đến khi trưởng thành là một bước nhảy dần dần, làm cho con người thay đổi từ một đứa trẻ nhỏ bé, yếu ớt đến một người trưởng thành, khỏe mạnh, có khả năng lao động, tư duy.

Tư tưởng nôn nóng, đốt cháy giai đoạn phản ánh trực tiếp việc không vận dụng đúng quy luật phủ định của phủ định

. SAI - Quy luật phủ định của phủ định là quy luật cơ bản của phép biện chứng duy vật, sự phát triển của sự vật, hiện tượng là một quá trình liên tục, từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn, diễn ra theo hình xoắn ốc, sự vật, hiện tượng mới không chỉ kế thừa mà còn phát triển những thành tựu của sự vật, hiện tượng cũ, đồng thời phủ định những mặt hạn chế của sự vật, hiện tượng cũ. - Tư tưởng nôn nóng, đốt cháy giai đoạn là tư tưởng muốn đạt được mục tiêu một cách nhanh chóng mà không cần qua quá trình tích lũy, phát triển. Tư tưởng này phản ánh trực tiếp tới việc không vận dụng đúng quy luật phủ định của phủ định, cụ thể như sau: + Không thừa nhận sự cần thiết phải tích lũy về lượng trước khi có sự biến đổi về chất. Điều này dẫn đến việc bỏ qua quá trình tích lũy về lượng, từ đó dẫn đến sự biến đổi về chất không được thực hiện một cách tự nhiên, dẫn đến sự thất bại. + Tư tưởng nôn nóng, đốt cháy giai đoạn cho rằng, sự vật, hiện tượng mới hoàn toàn khác với sự vật, hiện tượng cũ. Điều này dẫn đến việc không kế thừa những thành tựu của sự vật, hiện tượng cũ, từ đó làm chậm quá trình phát triển của sự vật, hiện tượng mới. + Không thừa nhận sự phủ định những mặt hạn chế của sự vật, hiện tượng cũ. Điều này dẫn đến việc không phủ định những mặt hạn chế của sự vật, hiện tượng cũ, từ đó làm cho sự vật, hiện tượng mới vẫn còn những mặt hạn chế.

Mâu thuẫn biện chứng là sự thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập

ĐÚNG Mâu thuẫn biện chứng - Sự thống nhất của các mặt đối lập: Là sự ràng buộc, phụ thuộc, quy định lẫn nhau, đòi hỏi có nhau, nương tựa vào nhau của các mặt đối lập, mặt này lấy mặt kia làm tiền đề tồn tại cho mình. Là sự đồng nhất của các mặt đối lập; là sự tác động ngang nhau của các mặt đối lập. - Đấu tranh của các mặt đối lập là sự tác động qua lại theo xu hướng bài trừ và phủ định lẫn nhau giữa các mặt đó. Hình thức đấu tranh của các mặt đối lập hết sức phong phú, đa dạng, tuỳ thuộc vào tính chất, vào mối liên hệ qua lại giữa các mặt đối lập và tuỳ điều kiện cụ thể diễn ra cuộc đấu tranh giữa chúng. - Mâu thuẫn biện chứng cũng bao hàm cả "sự thống nhất" lẫn "đấu tranh" của các mặt đối lập. Sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập không tách rời nhau,trong quá trình vận động, phát triển của sự vật, sự thống nhất gắn liền với sự đứng im,với sự ổn định tạm thời của sự vật. Sự đấu tranh gắn liền với tính tuyệt đối của sự vậnđộng và phát triển.

Thống nhất giữa các mặt đối lập tương đối, tạm thời còn đấu tranh giữa các mặt đối lập là tuyệt đối, vĩnh viễnThống nhất giữa các mặt đối lập tương đối, tạm thời còn đấu tranh giữa các mặt đối lập là tuyệt đối, vĩnh viễn

Thống nhất giữa các mặt đối lập là khái niệm dùng để chỉ sự liên hệ giữa chúng và được thể hiện ở việc: + Thứ nhất, các mặt đối lập cần đến nhau, nương tựa vào nhau, làm tiền đề cho nhau tồn tại, không có mặt này thì không có mặt kia + Thứ hai, các mặt đối lập tác động ngang nhau, cân bằng nhau thể hiện sự đấu tranh giữa cái mới hình thành và cái cũ chưa mất hẳn + Thứ ba, giữa các mặt đối lập có sự tương đồng, đồng nhất do trong các mặt đối lập còn tồn tại những yếu tố giống nhau - - Đấu tranh giữa các mặt đối lập là khái niệm dùng để chỉ sự tác động qua lại theo hướng bài trừ, phủ định lẫn nhau giữa chúng và sự tác động đó cũng không tách rời sự khác nhau, thống nhất, đồng nhất giữa chúng trong một mâu thuẫn - Tính tuyệt đối của đấu tranh gắn với sự tự thân vận động, phát triển diễn ra không ngừng của sự vật, hiện tượng. Về vấn đề này, khi chú ý nhiều hơn đến tính tuyệt đối của “đấu tranh”, V.I Lênin đã viết: “ sự phát triển là một cuộc “đấu tranh” giữa các mặt đối lập”

. Quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập vạch ra nguyên nhân, động lực của sự vận động và phát triển

. ĐÚNG - Quy luật vạch ra nguồn gốc, động lực của sự phát triển là quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập. Quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập là một trong ba quy luật cơ bản, hạt nhân lí luận của triết học Mac, chỉ ra nguồn gốc và động lực của sự phát triển là sự thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập tồn tại bên trọng sự vật, hiện tượng. Ví dụ : đồng hoá (tổng hợp chất dinh dưỡng) và dị hoá (phân giải chất dinh dưỡng) là hai quá trình trái ngược nhau trong cơ thể người. Tuy nhiên, sự thống nhất và đấu tranh giữa hai quá trình này lại là nguồn gốc, động lực để duy trì các hoạt động sống của con người.

Trải qua hai lần phủ định biện chứng thì sự vật mới hoàn thành chu kì phát triển của nó

ĐÚNG Sự ra đời và tồn tại của sự vật đã khẳng định chính nó. Trong quá trình vận động của sự vật, những nhân tố mới xuất hiện sẽ thay thế những nhân tố cũ, sự phủ định biện chứng diễn ra. Sự vật đó không còn nữa và bị thay thế bởi sự vật mới, trong đó có những nhân tố tích cực được giữ lại. Song sự vật mới này sẽ lại bị phủ định bởi sự vật mới khác. Sự vật mới khác ấy dường như là sự vật đã tồn tại, song không phải là sự trùng lặp hoàn toàn, mà nó có được bổ sung những nhân tố mới và chỉ bảo tồn những nhân tố tích cực, thích hợp với sự phát triển tiếp tục của nó. Sau khi sự phủ định diễn ra 2 lần thì sự phủ định của phủ định được thực hiện, sự vật mới hoàn thành một chu kỳ phát triển. Sự phát triển biện chứng thông qua những lần phủ định biện chứng như trên là sự thống nhất hữu cơ giữa lọc bỏ, bảo tồn và bổ sung thêm những nhân tố tích cực mới. Do vậy, thông qua những lần phủ định biện chứng của bản thân, sự vật sẽ ngày càng phát triển. Phạm trù phủ định biện chứng mới nói lên một giai đoạn, một mắt khâu, một nấc thang trong quá trình phát triển nhất định. Với tư cách là cái phủ định (lần thứ 1), cái mới cũng chứa đựng trong mình xu hướng dẫn tới sự phủ định lần thứ 2 (phủ định của phủ định). Trong sự vận động vĩnh viễn của thế giới vật chất, dây chuyền của những lần phủ định biện chứng là vô tận, cái mới phủ định cái cũ, nhưng rồi cái mới lại trở nên cũ và lại bị cái mới sau phủ định. Cứ như vậy, sự phát triển của sự vật, hiện tượng diễn ra theo khuynh hướng phủ định của phủ định từ thấp đến cao một cách vô tận theo đường “xoáy ốc” hay “vòng xoáy trôn ốc”. Sau mỗi chu kỳ phủ định của phủ định, cái mới được ra đời lặp lại cái cũ nhưng trên cơ sở cao hơn. Sự phát triển theo đường “xoáy ốc” là sự biểu thị rõ ràng, đầy đủ các đặc trưng của quá trình phát triển biện chứng của sự vật: tính kế thừa, tính lặp lại, tính tiến lên. Mỗi vòng của đường “xoáy ốc” thể hiện sự lặp lại nhưng cao hơn, thể hiện trình độ cao hơn của sự phát triển.

Quy luật phủ định của phủ định vạch ra cách thức chung nhất của sự vận động và phát triển

SAI - Vì quy luật này chỉ ra khuynh hướng của sự phát triển. Quy luật phủ định của phủ định là một trong ba quy luật cơ bản của phép biện chứng duy vật, là quy luật phổ biến về phương thức chung của các quá trình vận động, phát triển trong tự nhiên, xã hội và tư duy với vai trò chỉ ra khuynh hướng phát triển của sự vật, hiện tượng: tiến lên, nhưng theo chu kỳ, quanh co,... + Phủ định là sự thay thế SV, HT này bằng SV, HT khác trong quá trình vận động, phát triển của SVHT + Phủ định biện chứng là tự phủ định, tự phát triển của SV, HT; là mắt xích trong “sợi dây chuyền” dẫn đến sự ra đời của SV, HT mới, tiến bộ hơn so với SV, HT cũ. ➢ Đặc trưng của phủ định biện chứng - Tính khách quan: Do nguyên nhân bên trong, là kết quả đấu tranh giữa các mặt đối lập bên trong sự vật. - Tính phổ biến: Diễn ra trong mọi lĩnh vực tự nhiên, xã hội và tư duy - Tính đa dạng, phong phú: Thể hiện ở nội dung, hình thức của phủ định Quy luật phủ định của phủ định coi sự phát triển của sự vật, hiện tượng là do mâu thuẫn bên trong của chúng quy định.

Sự phát triển dường như lặp lại, but trên cơ sỏ mới cao hơn là đặc điểm quan trọng nhất của quy luật phủ định của phủ định

. ĐÚNG - Sự phát triển dường như lặp lại, nhưng trên cơ sở mới cao hơn là đặc điểm quan trọng nhất của quy luật phủ định của phủ định. Quy luật phủ định của phủ định khẳng định rằng, sự phát triển của sự vật, hiện tượng là một quá trình liên tục, từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn, diễn ra theo hình xoắn ốc. Tức là sự vật, hiện tượng mới không chỉ kế thừa mà còn phát triển những thành tựu của sự vật, hiện tượng cũ đồng thời phủ định những mặt hạn chế của sự vật, hiện tượng cũ.

Phủ định biện chứng là kqua của việc giải quyết mâu thuẫn bên trong của sự vật, hiện tượng

ĐÚNG - Phủ định biện chứng là sự tự phủ định, dẫn đến phát triển của sự vật, hiện tượng; là “mắt xích” trong “sợi dây chuyền” dẫn đến sự ra đời của sự vật, hiện tượng mới; tiến bộ hơn so với sự vật, hiện tượng cũ. Phủ định biện chứng là kết quả của việc giải quyết mâu thuẫn bên trong sự vật, hiện tượng. - Các mặt đối lập có các tính chất trái ngược nhau nên chúng sẽ không ngừng phủ định, bài trừ, chuyển hóa lẫn nhau nhằm khắc phục những cái tiêu cực hạn chế và tìm ra những cái chung, cái có ích để tồn tại , và kết quả là chất cũ mất đi, chất mới, tiến bộ hơn được sinh ra

Quy luật phủ định của phủ định khái quát khuynh hướng tiến lên của sự vận động của sự vật, hiện tượng

ĐÚNG - Phủ định nói chung là sự sự thay thế của SV HT này bởi một SV HT khác - Quy luật phủ định của phủ định chỉ ra khuynh hướng phát triển của SV HT tiến lên but theo chu kì quanh co,…khái quát sự phát triển tiến lên but ko theo đường thẳng, mà theo đường “xoắn trôn ốc”.

Kế thừa biện chứng đối lập hoàn toàn với kế thừa siêu hình

- Kế thừa siêu hình giữ lại nguyên si bản thân nó đã có ở giai đoạn phát triển trước, không tự mình rũ bỏ những yếu tố lạc hậu hết thời, những yếu tố ngáng đường, ngăn cản sự phát triển tiếp theo của chính đối tượng - Kế thừa biện chứng: chỉ sự vật , hiện tượng mới ra đời vẫn giữ lại có chọn lọc và cải tạo những yếu tố tích cực, thích hợp để chuyển sang chúng, loại bỏ các yếu tố không còn thích hợp cản trở sự phát triển của sự vật, hiện tượng. Việc này làm cho sự vật, hiện tượng mới có chất giàu có hơn, phát triển cao hơn → kế thừa có tiến bộ - Kế thừa biện chứng và kế thừa siêu hình đều giữ lại các yếu tố của sự vật, hiện tượng. Chỉ khác là kế thừa biện chứng sẽ giữ lại những yếu tố nào còn thích hợp không gây cản trở cho sự phát triển của sự vật. Còn kế thừa siêu hình là giữ lại toàn bộ yếu tố của sự vật, hiện tượng trong giai đoạn trước.

Nhận thức là quá trình phản ánh hiện thực khách quan một cách tích cực, chủ động sáng tạo bởi con người trên cơ sở thực tiễn mang tính lịch sử - cụ thể.

ĐÚNG - Nhận thức là sự phản ánh hiện thực khách quan vào bộ óc người. Cảm giác của chúng ta , ý thức của chúng ta chỉ là hình ảnh của thế giới bên ngoài và dĩ nhiên là nếu không có cái bị phản ánh thì không thể có cái phản ánh, nhưng cái bị phản ánh tồn tại một cách độc lập với cái phản ánh. - Bản chất của nhận thức là sự phản ánh một cách tích cực, chủ động sáng tạo TGVC vào bộ óc người. Nhận thức là sự vô tận của tư duy đến khách thể. Phản ánh của giới tự nhiên trong tư tưởng con người phải được hiểu không phải một cách “chết cứng” , “trừu tượng”, không phải không vận động, không mâu thuẫn, mà là trong quá trình vĩnh viễn của vận động, của sự nảy sinh mâu thuẫn và sự giải quyết những mâu thuẫn đó - Nhận thức là quá trình tác động biện chứng giữa chủ thể và khách thể thông qua hoạt động thực tiễn của con người. Chủ thể nhận thức là con người đang sống và hoạt động thực tiễn trong những điều kiện lịch sử cụ thể. Khách thể nhận thức như là thế giới vật chất hay tư duy, tâm lý ,tư tưởng… cũng có tính lịch sử xã hội. khách thể nhận thức luôn thay đổi trong lịch sử cùng sự phát triển của hoạt động thực tiễn và sự mở rộng năng lực nhận thức của con người.

Thực tiễn là toàn bộ những hoạt động vật chất – cảm tính, có tính lịch sử - xã hội của con người nhằm cải tạo tự nhiên và xã hội phục vụ nhân loại tiến bộ.

ĐÚNG - Thực tiễn là toàn bộ những hoạt động vật chất - cảm tính. Đây là những hoạt động con người có thể quan sát trực quan, có thể cảm giác được. Con người phải sử dụng lực lượng vật chất, công cụ vật chất tác động vào các đối tượng vật chất để làm biến đổi chúng. - Thực tiễn có tính lịch sử xã hội vì thực tiễn là hoạt động chỉ diễn ra trong xã hội với sự tham gia của đông đảo người trong xã hội .Trong hoạt động thực tiễn, con người truyền lại cho nhau những kinh nghiệm từ thế hệ này qua thế hệ khác. Thực tiễn cũng trải qua các giai đoạn lịch sử phát triển cụ thể của nó. - Mục đích của thực tiễn nhằm cải tạo tự nhiên và xã hội phục vụ con người. Con người bằng và thông qua hoạt động thực tiễn chủ động cải tạo thế giới để thỏa mãn nhu cầu của mình, thích nghi một cách chủ động tích cực với thế giới

Thực tiễn là tiêu chuẩn duy nhất để ktra nhận thức con người

ĐÚNG - Theo quan điểm của triết học Mác - Lênin, thực tiễn là toàn bộ những hoạt động vật chất. Và thực tiễn là tiêu chuẩn của chân lý vừa có tính chất tuyệt đối, vừa có tính chất tương đối. Đồng thời, thực tiễn là tiêu chuẩn khách quan duy nhất để kiểm tra chân lý, bác bỏ sai lầm. - Thực tiễn đóng vai trò là tiêu chuẩn để kiểm tra chân lý. Vì ngoài thực tiễn không có tiêu chuẩn hay bất cứ thứ gì có thể kiểm tra nhận thức. Ko thể lấy nhận thức tra nhận thức, ko thể lấy số đông ktra nhận thức, ko thể lấy hình thức ktra nhận thức => Dựa vào thực tiễn, ngta có thể c/m, kiểm nghiệm chân lý bởi chỉ có thực tiễn mới có thể vật chất hóa được tri thức, hiện thực hóa được tư tưởng, qua đó mới khẳng định được chân lý or phủ định 1 sai lầm nào đó. - Triết học Mác – Lênin yêu cầu quan điểm về đời sống, về thực tiễn phải là quan điểm thứ nhất và cơ bản của lý luận về nhận thức và khẳng định “con người chứng minh bằng thực tiễn của mình sự đóng dấu khách quan của những ý niệm, khái niệm tri thức của mình, của khoa học, của mình”. Thực tiễn luôn không ngừng vận động, biến đổi. Do đó thực tiễn là tiêu chuẩn duy nhất để kiểm tra nhận thức của con người. => Cần quán triệt qđiểm thực tiễn trong nhận thức và hđ khắc phục bệnh giáo án, chủ quan, duy ý chí.

Thực tiễn là tiêu chuẩn để ktra nhận thức vừa mang tính tuyệt đối, vừa mang tính tương đối

. ĐÚNG - Thực tiễn là tiêu chuẩn kiểm tra chân lý vừa có tính tuyệt đối vừa có tính tương đối. - Thực tiễn là tiêu chuẩn khách quan duy nhất để kiểm tra chân lý. - Thực tiễn là tiêu chuẩn tương đối kiểm tra chân lý tức thực tiễn luôn có sự biển đối, vận động và phát triển do đó thực tiễn sẽ xem xét sự vật, hiện tượng để có thể bổ sung, hoàn thiện quá trình nhận thức của con người. Mà thực tiễn là cơ sở chủ yếu và trực tiếp của nhận thức, là mục đích của nhận thức và là tiêu chuẩn để kiểm tra độ chuẩn xác trong kết quả nhận thức. Mà nhận thức là một quá trình có tính tích cực, chủ động và sáng tạo của những hoạt động vật chất có tính mục đích, lịch sử – xã hội của con người nhằm cải tạo thế giới.

Chân lí chỉ mang tính khách quan và tính cụ thể

SAI - Mọi chân lý đều mang bốn thuộc tính: tính khách quan, tính tương đối, tính tuyệt đối và tính cụ thể - Tính khách quan của chân lý là chỉ tính độc lập về nội dung phản ánh của nó đối với ý chí chủ quan của con người. Chân lý là tri thức không phải hiện thực khách quan, tri thức phải phản ánh đúng hiện thực khách quan và được thực tiễn kiểm nghiệm là đúng. - Tính cụ thể của chân lý là đặc tính gắn liền và phù hợp giữa nội dung phản ánh với một đối tượng nhất định cùng các điều kiện, hoàn cảnh lịch sử cụ thể. Mỗi tri thức đúng bao giờ cũng có một nội dung cụ thể xác định. Nếu thoát ly những điều kiện cụ thể thì những tri thức được hình thành trong quá trình nhận thức sẽ rơi vào sự trừu tượng không phải tri thức đúng đắn và không được coi là chân lý. - Tính tuyệt đối của chân lý là chỉ tính phù hợp hoàn toàn và đầy đủ giữa nội dung phản ánh của tri thức với hiện thực khách quan. - Tính tương đối của chân lý là tính phù hợp nhưng chưa hoàn toàn đủ giữa nội dung phản ánh của tri thức đã đạt được với hiện thực quan mà nó phản ánh. Giữa nội dung của chân lý với khách thể được phản ánh chỉ đạt được sự phù hợp từng phần, từng bộ phận, ở một số mặt, một số khía cạnh nào đó trong những điều kiện nhất định .

Đặc trưng chủ yếu của lực lượng sản xuất là mối quan hệ giữa người lao động và công cụ lao động

ĐÚNG - LLSX là các yếu tố vật chất và ý thức của con người dùng để tác động vào giới tự nhiên nhằm tạo ra của cải vật chất. LLSX bao gồm hai yếu tố cơ bản là tư liệu sản xuất và sức lao động. - Mqh giữa người lđộng và công cụ lđộng là mối quan hệ cơ bản của lực lượng sản xuất. Mối quan hệ này thể hiện ở chỗ, người lao động sử dụng công cụ lao động để nhằm tạo ra sản phẩm. - Mối quan hệ giữa người lao động và công cụ lao động có vai trò quyết định đến năng suất lao động và hiệu quả sản xuất. Khi mối quan hệ này được cải thiện, năng suất lao động và hiệu quả sản xuất sẽ được nâng cao.

Ngày nay, khoa học đã trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp

ĐÚNG + Với sự phát triển của lực lượng sản xuất, khoa học-công nghệ ngày càng đóng vai trò to lớn và quan trọng trong lực lượng sản xuất. - Những phát minh khoa học trở thành điểm xuất phát cho sự ra đời của những ngành sản xuất mới, máy móc thiết bị và công nghệ mới, nguyên vật liệu mới và nguồn năng lượng mới. - Khoa học thấm vào mọi yếu tố trong quá trình sản xuất, trong kết cấu của lực lượng sản xuất. => Khoa học công nghệ trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp vì nó đã trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất, tạo nên năng lực sản xuất cũng như tạo ra công cụ lao động, trực tiếp tham gia vào việc tạo ra của cải vật chất

Thẻ ghi nhớ không có tiêu đề

Flashcard

•

Other

•

University

•

Medium

Hà Uyên

Used 2+ times

FREE Resource

Student preview

65 questions

Show all answers

FLASHCARD QUESTION

Front

Triết học là khoa học của mọi khoa học

Back

SAI

- Vì triết học là tiền đề của khoa học. Nó chỉ đúng khi KH chưa có sự phân ngành sâu sắc, chưa tách ra thành các môn khoa độc lập

- Khi KH đã phát triển, đã phân ngành sâu sắc, tách ra thành các bộ môn KH độc lập thì Triết học không còn là Khoa học của mọi Khoa học. riết học không thể thay thế cho các KH khác, Triết học không thể thay thế là chìa khóa vạn năng để mở các ổ chìa khóa để giải quyết tất cả các vấn đề của đời sống kinh tế, chính trị - xã hội, của tự nhiên, của xã hội, của tư duy.

- Bởi triết học là một môn khoa học độc lập có đối tượng, mục đích, phương pháp nghiên cứu, vị trí, vai trò riêng, không đồng nhất với bất kỳ một môn khoa học cụ thể nào

FLASHCARD QUESTION

Front

Triết học là hạt nhân lý luận của thế giới quan

Back

. ĐÚNG

*Triết học: là hệ thống các quan điểm lý luận chung nhất về thế giới và vị trí của con người trong thế giới đó. là khoa học về những quy luật vận động, phát triển chung nhất của tự nhiên, xã hội và tư duy.

*Thế giới quan: là khái niệm triết học chỉ hệ thống các tri thức, quan điểm, tình cảm, niềm tin, lý tưởng xác định về thế giới và về vị trí của con người trong thế giới đó. Thế giới quan quy định các nguyên tắc, thái độ giá trị trong định hướng nhận thức và hoạt động thực tiễn của con người.

*Triết học là hạt nhân lý luận của Thế giới quan:

- Thứ nhất, bản thân triết học chính là thế giới quan.

- Thứ hai, trong các thới giới quan khác như thế giới quan của các khoa học cụ thể, thế giới quan của các dân tộc, hay các thời đại,.. triết học bao giờ cũng là thành phần quan trọng, đóng vai trò là nhân tố cốt lõi.

- Thứ ba, với các loại thế giới quan tôn giáo, thế giới quan kinh nghiệm hay thế giới quan thông thường,... triết học bao giờ cũng có ảnh hưởng và chi phối, dù không tự giác.

- Thứ ba, thế giới quan triết học như thế nào sẽ quy định các thế giới quan và các quan niệm khác như thế.

FLASHCARD QUESTION

Front

Có 2 vấn đề cơ bản của triết học là vấn đề bản thể luận và vấn đề nhận thức luận

Back

SAI

- Triết học chỉ có một vấn đề cơ bản là mối quan hệ giữa vật chất và ý thức.

- Trong đó có 2 mặt:

+ Mặt thứ nhất là bản thể luận: Giữa vật chất và ý thức cái nào có trước, cái nào có sau, cái nào quyết định cái nào?

+Mặt thứ hai là nhận thức luận: Con người có khả năng nhận thức đc thế giới hay không?

=> Phân định các trường phái triết học đối lập nhau: Chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa duy tâm.

FLASHCARD QUESTION

Front

Chủ nghĩa duy vật biện chứng là hình thức phát triển cao nhất của chủ nghĩa duy vật

Back

ĐÚNG

- Chủ nghĩa duy vật: Những nhà duy vật cho rằng vật chất, giới tự nhiên là cái có trước, ý thức có sau, vật chất quyết định ý thức của con người; thế giới vật chất tồn tại khách quan, độc lập với ý thức con người và không do ai sáng tạo ra; còn ý thức là sự phản ánh thế giới quan vào bộ não con người

- Chủ nghĩa duy vật biện chứng: đặc trưng cơ bản của CNDVBC là xem xét một sự vật hay một hiện tượng trong trạng thái luôn phát triển và xem xét nó trong mối quan hệ với các sự vật và hiện tượng khác.

- Từ khi ra đời bởi C.Mác và Ăng-ghen, sau đó được Lênin kế tục và phát triển CNDVBC đã khắc phục được hạn chế của chủ nghĩa duy vật chất phác thời cổ đại và chủ nghĩa duy vật siêu hình. CNDVBC không chỉ phản ánh hiện thực đúng như chính bản thân nó tồn tại mà còn là một công cụ hữu hiệu giúp những lực lượng tiến bộ trong xã hội cải tạo hiện thực ấy.

FLASHCARD QUESTION

Front

Triết học nhất nguyên và triết học nghị nguyên là hai trường phái khác nhau

Back

ĐÚNG

- Chủ nghĩa nhất nguyên: chỉ thừa nhận 2 thực thể ( vật chất hoặc tinh thần) là bản nguyên (nguồn gốc) của thế giới, quyết định sự vận động của thế giới.

- Chủ nghĩa nhị nguyên: là cả hai bản nguyên vật chất và tinh thần, xem vật chất và tinh thần là 2 bản nguyên có thể cùng quyết định nguồn gốc và sự vận động của thế giới

➢ Vì vậy, sự khác biệt giữa chủ nghĩa nhất nguyên và chủ nghĩa nhị nguyên nằm ở quan điểm về nguồn gốc và tồn tại cơ bản của thế giới.

FLASHCARD QUESTION

Front

Siêu hình và biện chứng là 2 phương pháp đối lập nhau trong lịch sử triết học

Back

ĐÚNG

- PPSH

- Nhận thức đối tượng trong trạng thái tĩnh tại, cô lập, tách rời khỏi các đối tượng khác, không vận động, phát triển.

- Coi các mặt đối lập có một ranh giới tuyệt đối.

- Làm cho cng "chỉ nhìn thấy những sự riêng biệt mà ko thấy mối liên hệ qua

lại giữa những sự vật ấy, chỉ thấy sự tồn tại mà không thấy sự phát triển hoặc tiêu vong, chỉ thấy tĩnh mà không thấy động".

- Có vai trò to lớn trong việc giải quyết các vấn đề của cơ học nhưng hạn chế khi giải quyết các vấn đề về vận động, liên hệ

- PPBC

- Nhận thức đối tượng trong các mối liên hệ lệ thuộc, ảnh hưởng, ràng buộc

và quy định lẫn nhau.

- Đối tượng ở trong trạng thái vận động, phát triển, biến đổi cả về lượng và chất, mà nguồn gốc là sự đấu tranh giữa các mặt đối lập để giải quyết mâu thuẫn giữa chúng.

- Nó thừa nhận "một chỉnh thể trong lúc vừa là nó, vừa không phải là nó, thừa nhận cái khẳng định và cái phủ định, vừa loại trừ vừa gắn bó với nhau".

- Là phương pháp giúp con người nhìn thấy sự phát triển hoặc tiêu vong của đối tượng.

- Phương pháp tư duy biện chứng trở thành công cụ hữu hiệu giúp con người nhận thức và cải tạo thế giới.

FLASHCARD QUESTION

Front

Triết học cổ điển Đức là nguồn gốc lí luận trực tiếp của triết học Mác

Back

ĐÚNG

- Triết học cổ điển Đức, đặc biệt những “hạt nhân hợp lý” trong TH của 2 TH tiêu biểu là Hegel và Feuerbach. Chính cái “hạt nhân hợp lý” đó đã được C. Mác kế thừa bằng cách cải tạo, lột vỏ cái vỏ thần bí để xây dựng nên lý luận mới của phép biện chứng – phép biện chứng duy vật.

- C. Mác đã dựa vào truyền thống của chủ nghĩa duy vật TH, trực tiếp là chủ nghĩa duy vật TH của Feuerbach; đồng thời cải tạo chủ nghĩa duy vật cũ, khắc phục tính chất siêu hình và những hạn chế lịch sử khác của nó

- C. Mác và Ph. Ăngghen xây dựng nên TH mới

Access all questions and much more by creating a free account

Create resources

Host any resource

Get auto-graded reports

Continue with Google

Continue with Email

Continue with Microsoft

or continue with

Facebook

Apple

Others

By signing up, you agree to our Terms of Service & Privacy Policy

Already have an account?

Similar Resources on Wayground

62 questions

Cam19 T3 P1 – Archaeologists

Flashcard

•

KG - University

62 questions

Tín Dụng

Flashcard

•

60 questions

english

Flashcard

•

12th Grade

54 questions

Lịch Sử

Flashcard

•

55 questions

TỰ VỰNG 5/4/2025

Flashcard

•

Professional Development

65 questions

Word Families Flashcards

Flashcard

•

Professional Development

59 questions

KTCT_Chương3

Flashcard

•

University - Professi...

62 questions

Test 1 Cam 17 Class 5.5 Flashcards part 1

Flashcard

•

12th Grade

Popular Resources on Wayground

10 questions

How much do you know about our Portrait of an Eagle?

Quiz

•

10th Grade

10 questions

Fast Food Slogans

Quiz

•

6th - 8th Grade

21 questions

Continents and Oceans

Quiz

•

6th Grade

20 questions

Parts of Speech

Quiz

•

5th Grade

16 questions

Subject & Predicate

Quiz

•

5th Grade

25 questions

Multiplication Facts

Quiz

•

5th Grade

12 questions

Map Skills

Quiz

•

3rd Grade

22 questions

Continents and Oceans

Quiz

•

5th Grade

Discover more resources for Other

11 questions

NFL Football logos

Quiz

•

KG - Professional Dev...

20 questions

Disney Trivia

Quiz

•

University

10 questions

Identifying equations

Quiz

•

KG - University

16 questions

Water Modeling Activity

Presentation

•

11th Grade - University

20 questions

Logos

Quiz

•

KG - University

21 questions

Spanish-speaking Countries

Quiz

•

KG - University

36 questions

Unit 5 Key Terms

Quiz

•

11th Grade - University

21 questions

Mapa países hispanohablantes

Quiz

•

1st Grade - University