Өлшеу әдістері

Front

Өлшеу дегеніміз не?

Back

Өлшеу — бұл арнайы техникалық құралдардың көмегімен физикалық шаманың мәнін тәжірибелік жолмен анықтау процесі. Қарапайым тілмен айтқанда, бұл белгілі бір шаманы (мысалы, үстелдің ұзындығын) белгілі бір бірлікпен (метрмен) салыстыру.

Front

Өлшеу процесінің негізгі төрт элементі

Back

1. Өлшеу объектісі: Не өлшенеді? (температура, ток күші, салмақ). 2. Өлшеу бірлігі: Қандай өлшеммен салыстырылады? (метр, килограмм, ампер). 3. Өлшеу құралы: Немен өлшенеді? (сызғыш, таразы, мультиметр). 4. Өлшеу әдісі: Қалай өлшенеді?

Front

Тікелей өлшеу әдісі

Back

Тікелей өлшеу әдісі — бұл физикалық шаманың мәнін өлшеу құралының көрсеткішінен қосымша есептеулерсіз бірден алатын ең қарапайым әдіс.

Front

Тікелей өлшеудің мысалдары

Back

1. Штангенциркульмен (нониуспен) бөлшектің сыртқы немесе ішкі өлшемін анықтау. 2. Микрометрмен өте жұқа сымның немесе біліктің диаметрін 0,01 мм дәлдікпен өлшеу. 3. Вольтметрмен желідегі кернеуді немесе амперметрмен ток күшін өлшеу. 4. Термометрмен дене температурасын анықтау.

Front

Тікелей өлшеу әдісінің артықшылықтары мен кемшіліктері

Back

Артықшылықтары: Жылдамдығы және қарапайымдылығы. Арнайы формулаларды қолданып есептеудің қажеті жоқ, нәтиже бірден дайын болады. Кемшіліктері: Өлшеу дәлдігі тек қолданылып отырған аспаптың класына және оператордың (өлшеуші адамның) көру қабілетіне тікелей байланысты болады.

Front

Жанама өлшеу әдісі

Back

Жанама өлшеу әдісі — физикалық шаманы тікелей өлшеудің орнына, онымен функционалдық байланыстағы басқа шамаларды өлшеу арқылы анықтау.

Front

Тікелей өлшеу мен жанама өлшеудің айырмашылығы

Back

Тікелей өлшеу: Мән аспаптан алынады. Жанама өлшеу: Мән формула арқылы есептеледі.

Front

Тікелей өлшеу кезінде мәліметтер қалай алынады?

Back

Мәліметтер бірден алынады.

Front

Жанама өлшеу кезінде мәліметтер қалай алынады?

Back

Мәліметтер есептеледі.

Front

Тікелей өлшеу үшін қандай құралдар қолданылады?

Back

Сызғыш, мультиметр, термометр.