YAZIM KURALLARI

YAZIM KURALLARI

Cümleler büyük harfle başlar.

Bitişik Yazılan Birleşik Kelimeler

• Ses düşmesine uğrayan birleşik kelimeler bitişik yazılır: birbiri (< biri biri), kaynana (< kayın ana), kaynata (< kayın ata), nasıl (< ne asıl), niçin (< ne için), pazartesi (< pazar ertesi), sütlaç (< sütlü aş) vb.

• Özgün biçimleri tek heceli bazı Arapça kökenli kelimeler etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak yardımcı fiilleriyle birleşirken ses düşmesine, ses değişmesine veya ses türemesine uğradıklarında bitişik yazılır: emretmek, meno­lunmak, cemetmek, kaybolmak; darbetmek, dercetmek, hamdetmek; affetmek, hissetmek, reddetmek vb.

• Kurum, kuruluş, kurul, merkez, bakanlık, üniversite, fakülte, bölüm, kanun, tüzük, yönetmelik ve makam sözleri asılları kastedildiğinde büyük harfle baş­lar

• Kitap, dergi, gazete ve sanat eserlerinin (tablo, heykel, beste vb.) her kelimesi büyük harfle başlar

• Ulusal, resmî ve dinî bayramlarla anma ve kutlama günlerinin adları büyük harfle başlar

• Not:  Özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo vb. sözler büyük harfle başlamaz: Milliyet gazetesi, Türk Dili dergisi, Halı Dokuyan Kızlar tab­losu vb.

Multiple Select

Yazımı doğru olan kelimeleri işaretleyiniz.

• Ramazan Bayramı

• VI. uluslararası türk dili kurultayı,

• Türkiye Büyük Millet Meclisi

• Resmî Gazete

• çocuk esirgeme kurumu

Multiple Select

Aşağıdaki kelimelerden hangilerinin yazımı yanlıştır?

• Dağdibi mahallesi

• İshak Paşa Sarayı

• keçiören tesisleri

• antep fıstığı

• Çiçek Apartmanı

Belirli gün ve ay adları büyük harfle başlar

• 29 Ekim 1923

• 19 Atatürk'ü Anma Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı

• Lale Festivali 25 Haziran

Özel adlar büyük harfle başlar:

• İnsan adları,

• Hayvan adları,

• Ülke, şehir, kasaba, belde, köy...

• Dini trimler,

• Gezegen, yıldız vb. adlar,

• Devlet, dil, lehçe adları

• Özel gün, kanun, tüzük gibi adlar büyük harfle başlar.

Multiple Select

Aşağıda yazımı doğru olan kelimeleri işaretleyiniz?

• doğu anadolu

• İslamiyet

• İngilizce

• Batı Medeniyeti

• arçelik

Multiple Choice

Dünyanın uydusu olan aya ilk adım atan kişi Amererikalı bir astronottur. Cümlesindeki yazım yanlışlarını düzeltiniz.

• Dünya'nın/ Amerika'lı

• Dünya'nın/ Ay'a/

• Amerika'lı/ Astronat

Kişi adlarından önce ve sonra gelen unvanlar, saygı sözleri, rütbe adları ve lakaplar büyük harfle başlar

• Akrabalık adı olup lakap veya unvan olarak kullanılan kelimeler büyük harfle baş­lar

• Akrabalık bildiren kelimeler küçük harfle başlar.

Multiple Select

Aşağıdaki cümlelerin hangilerinde yazım yanlışı yapılmıştır?

• Kurtuluş Savaşının en önemli ismi nene hatundur.

• Mahallenin abilerinden Dayı Hasan hastalanmış.

• Ayşe Teyzem bize geldi.

• Ahmet Bey yarın sizi kabul edecek.

Yer Adları büyük harfle başlar:

• Mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak adlarında geçen mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak kelimeleri büyük harfle başlar

• Yer adlarında ilk isimden sonra gelen ve deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar

• Özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, il, ilçe, belde, köy vb. sözler küçük harfle başlar

• Yer adları (kıta, bölge, il, ilçe, köy, semt vb.) büyük harfle başlar

Multiple Select

Aşağıdaki kelimelerin hangilerinde bu kuralla ilgili yanlışlık yapılmıştır?

• İç Anadolu

• Asya yakası

• Konya İli

• Halit Rıfat Paşa Mahallesi

• Ziya Gökalp bulvarı

Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler:

• “Etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak yar­dımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiiller, ilk kelimesinde herhangi bir ses düşmesi veya türemesine uğramazsa ayrı yazılır”

• Birleşme sırasında kelimelerinden hiçbiri veya ikinci kelimesi anlam değişikliğine uğ­ramayan birleşik kelimeler ayrı yazılır.

• ada balığı, ateş balığı, ayrık otu, beşparmak otu, çiçeği, ipek çiçeği, kâğıt ağacı, mantar ağacı, alçı taşı, lüle taşı, Oltu taşı, şarap sabunu, masa takvimi; kriz masası,

• anlam bilimi, dil bilimi, edebiyat bilimi, gök bilimi, halk bilimi

Multiple Select

Aşağıdaki kelimelerden hangileride yazım yanlışı yapılmıştır?

• farketmek

• art arda

• terketmek

• yok etmek

• ilanolmak

r / -ar / -er, -maz / -mez ve -an / -en sıfat-fiil ekleriyle kurulan sıfat tam­laması yapısındaki birleşik kelimeler ayrı yazılır

• bakar kör, çalar saat, çıkar yol, döner sermaye, güler yüz,

• Dış, iç, sıra sözleriyle oluşturulan bir­leşik kelime ve terimler ayrı yazılır: ahlak dışı, çağ dışı, din dışı, kanun dışı, olağan dışı, yasa dışı; ceviz içi, hafta içi,

• Alt, üst, ana, ön, art, arka, yan, karşı, iç, dış, orta, büyük, küçük, sağ, sol, peşin, bir, iki, tek, çok, çift sözlerinin başa getirilmesiyle oluştu­rulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır: alt kurul, alt yazı; üst kat, üst küme; ana bilim dalı, ana dili; ön söz, ön yargı

• 
  

Multiple Select

Aşağıdaki hangi cümlede yazım yanlışı yapılmıştır?

• İnsan bazen bakarkör olabilir.

• Koşar adımla buraya geldi.

• Haber programında olayla ilgili alt yazıda bilgi verildi.

Multiple Select

Aşağıdaki kelimelerin hangilerinin yazımı doğrudur?

• emretmek

• his etmek

• kayıp olmak

• yardımcı olmak

• kulolmak

Bağlaç olan ki ayrı yazılır:

• bilmem ki, demek ki, kaldı ki vb.

  Türk dili, dillerin en zenginlerindendir; yeter ki bu dil, şuurla işlen­sin. (Atatürk)

  Geçmiş zaman olur ki hayali cihan değer.

  2. Birkaç örnekte ki bağlacı kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılır: belki, çünkü, hâlbuki, mademki, meğerki, oysaki, sanki. 

• Şüphe ve pekiştirme göreviyle kullanılan ki sözü de ayrı yazılır: Ders bitti, zil çaldı mı ki? Seni öyle göreceğim geldi ki.

• 
  

Bağlaç olan da / de ayrı yazılır ve kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne bağlı olarak büyük ünlü uyumuna uyar.

Örnek: Kızı da geldi gelini de. Durumu oğluna da bildirdi. Sen de mi kardeşim? Güç de olsa. Konuşur da konuşur.

NOT 1: Ayrı yazılan da / de hiçbir zaman ta / te biçiminde yazılmaz:

Multiple Select

Aşağıdaki cümlelerin hangilerinde yazım yanlışı yapılmıştır?

• Annemde bizimle sinemaya gelecekmiş.

• Yarinki toplantıya Ali Bey katılmayacakmış.

• Sen de gelki hemen bitirelim ödevi.

• Ankara'da ki fırtına çok korkuttu.

İkilemeler ayrı yazılır:

adım adım, ağır ağır, akın akın, allak bullak, aval aval (bakmak), çeşit çeşit, derin derin, gide gide, güzel güzel, karış karış, kös kös (dinlemek), kucak kucak, şıpır şıpır, tak tak (vurmak), takım takım, tı­kır tıkır, yavaş yavaş, kırk elli (yıl), üç beş (kişi), yüz yüz elli (yıllık) vb.

bata çıka, çoluk çocuk, düşe kalka, eciş bücüş, eğri büğrü, enine bo­yuna, eski püskü, ev bark, konu komşu, pılı pırtı, salkım saçak, sere serpe, soy sop, süklüm püklüm, yana yakıla, yarım yamalak vb.

Multiple Choice

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kuralla ilgili bir hata yapılmıştır?

• Arabalar yavaş yavaş ilerliyordu.

• Abuksabuk konuşmalarıyla herkesin canını sıktı.

• Dün güzel mi güzel bir araba aldı.

• Annesi abur cubur yememesini hep söylerdi.

Kesme İşaretinin Kullanımı

Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır: Kurtuluş Savaşı’nı, Atatürk’üm, Türkiye’mizin, Fatih Sultan Mehmet’e, Muhibbi’nin

Not: Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz: Türkiye Büyük Millet Meclisine, Türk Dil Kurumundan, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığına

Multiple Select

Aşağıdaki cümlelerin hangilerinde kesme işaretiyle ilgili bir hata yapılmıştır.

• Zeynep Hanıma dosyayı bıraktım.

• Adapazarı ENKA Okulları Müdürlüğü'ne başvurdum.

• 12 Ekim 1983te Ankara'da doğdu.

• İstanbul'dan yeni döndü.

Sayıların Yazımı

• Türkçede çek ve senetler dışında tüm sayılar ayrı yazılır.

• bin dokuz yüz elli iki

• iki bin TL alacağı var

Multiple Choice

Aşağıdaki hangi cümlede yazım hatası yapılmıştır?

• Bankadan elli altı milyon kredi çekti.

• istediği arabanın fiyatı üçyüzbinmiş.

• İzmir'e 2 ekim'de gidiyor.