АӘТД 11 сынып

АӘТД 11 сынып

Әртүрлі тұрмыстық жағдайларда жеке қауіпсіздікті қамтамасыз ету

Мақсаты:

• Электрлік және тұрмыстық газбен қауіпсіз жұмыс жүргізу

• Тұрмыстық химия құралдарын пайдалану кезіндегі қауіпсіздік шаралары мен компьютерді пайдалану кезіндегі қауіпсіздік шаралары туралы мәліметтер беру

Электрлік және тұрмыстық газбен қауіпсіз жұмыс жүргізу

Әртүрлі тұрмыстық жағдайларда жеке қауіпсіздікті қамтамасыз ету

Суретке қарап өз пікіріңізді айтыңыз

Әртүрлі тұрмыстық жағдайларда жеке қауіпсіздікті қамтамасыз ету

Суреттен не байқадыңыз?

Әртүрлі тұрмыстық жағдайларда жеке қауіпсіздікті қамтамасыз ету

Суретке қарап әңгіме құрасытр.

Әртүрлі тұрмыстық жағдайларда жеке қауіпсіздікті қамтамасыз ету

Бұл сурет нені меңзейді?

Әртүрлі тұрмыстық жағдайларда жеке қауіпсіздікті қамтамасыз ету

Неге назар аудару керек?

Әртүрлі тұрмыстық жағдайларда жеке қауіпсіздікті қамтамасыз ету

Бұл не?

Әртүрлі тұрмыстық жағдайларда жеке қауіпсіздікті қамтамасыз ету

Не көріп тұрсың? Тақырыппен байланыстыр.

Әртүрлі тұрмыстық жағдайларда жеке қауіпсіздікті қамтамасыз ету

Пікірің қандай?

Әртүрлі тұрмыстық жағдайларда жеке қауіпсіздікті қамтамасыз ету

Бұл суретке қарап өзіңнің тұрмыстық жағдайыңмен сәйкестендіріп әңгімеле.

химиялық препаратты адам денсаулығына тигізетін зиянды әсеріне қарай төрт топқа бөледі:

• а)қауіпсіз және зиянсыз препараттар.Мұндай препараттар қорабының сыртына ешбір ескертпелер жазылмайды.Оларға синтетикалық жуғыш ұнтақтар, көгілдір түс беруші, крахмалдаушы, және тазалаушы заттар, минералды тыңайтқыштар және түрлі мектепке арналған товарлар жатады;

• б)шамалы ғана қауіпсіз препараттар.Олардың сыртында мынадай ескерту: «Көзге тигізбе», «Денеге тимесін», «Оттан аулақ ұста» т.б. жазылуы мүмкін. Оларға ағартушы, дезинфекциялаушы және репелентті заттар жатады (репелент-көбіктендіргіш),

• в)үшінші топқа өрт қауіпі бар заттар жатады.

Тұрмыстық ХҚ пайдалану кезіндегі ҚШ

• бірінші, яғни қатты зат күйіндегілері таблетка,(тығыздалған), жеке түйіршіктер және ұнтақ түрінде шығарылады. Бұлардың арасында ұнтақты препараттардың тозаңдану, жұтқыншақты тітіркендіретін жағымсыз кемшіліктері бар

• Ал қаоған екі түрінің мұндай қолайсыздығы жоқ және оларды жеңіл бөліп, оңай реттеуге болады. Сондай-ақ қатты препараттар паста түрінде де шығарылады.

Химиялық товарлар бір және бірнеше пайдалануға жарамды болып тағы да екіге бөлінеді.

•  шәйнектің ішінде тұрған қақты кетіруге немесе аяқ киімді жалтыратуға арналған арнаулы салфеткадағы химиялық препараттар бір-ақ рет пайдаланылса, ал аэрозоль түріндегілер таусылғанша бірнеше рет қолдануға болады.

Тұрмыстық ХҚ пайдалану кезіндегі ҚШ

тұрмыста қолданылатын химиялық заттар да үш агрегаттық күйде (қатты, сұйық, газ)шығарылады.

Тұрмыстық ХҚ пайдалану кезіндегі ҚШ

Химиялық препараттар және заттар

Тұрмысқа қажетті химиялық препараттар және товарлар дегеніміз белгілі бір мақсатқа арнайы қолданылатын күрделі химиялық қосылыстар.Олардың құрамына еріткіш не қатайтқыш ретінде енетін жекеленген қосымша заттар өндірістне арнаулы ыдыста, бума, түйіншек түрінде шыққанкезде препарат деп аталады. Демек, тұрмысқа қолданылатын химиялық препарат дегеніміз арнаулы аты, қалай және қай жерде қолдануға болатындығы көрсетілетін мәліметі бар, ыдысқа целлофан қалтаға немесе қорапқа салынып сатуға дайын заттар. Ал, енді заводтан түйіншек не бума немесе жәшікке салынып сауда орындарына жөнелтілген кезде бұл заттарымыз химиялық товарға айналады.

 тұрмыстық химия товарларын орауға, не арнаулы ыдысқа құюға байланысты

Мысалы, сабын қағазға оралып, картон қорапқа салынады, аэрозольды темір не пластмасса сауыттарға құйылады.Енді кейбір сұйық препараттар темір, шыны, пластикалық ыдыстарға, ал жуғыш ұнтақтар қағаз қорапқа салынып шығарылады.Жалпы тұрмысқа қажетті химиялық заттарды өндіретін кәсіпорын осы препараттардың химиялық құрамы мен қасиетіне, қолдану ерекшелігі мен тасымалдануына, сақталуына орай ыңғайлап қағаз, картон, целлофан, пластикалық немесе шыны сауыттарға құйып сауда орындарына жөнелтеді.Әрине, әлгі препараттарды пайдаланудың қауіпсіздігі сияқты жағдайларда ескеріледі.Кейбір препарат қағазға жай орала салса,ал енді бір топтағыларға сауытқа құйылып аузына ашатын не шашатын тетік, сұйықты мөлшерлеп өлшейтін бұрандалы қақпақ немесе тығынымен шығарылады.Ал кейбір заттар не оларға қосымшалар мақта, қағаз, паролон сияқты жұмсақ затпен оралады.

Тұрмыста қолданылатын химиялық заттарды қолдану мерзімі көрсетілген

Оның осы көрсетілген мерзімі өтіп кетсе, онда қолдануға жарамайды.Әсіресе, сұйық не аэрозоль күйіндегі химиялық препараттардың сауыты ашылып қалған жағдайда пайдалануға мүлдем болмайды.Ал бензин, ацетон, сода т.б. ұзақ мерзім бойы бүліне қоймайды.Дегенмен химиялық препараттардың қорабында, сауытында тыйым салынған ескертулер жазылса, оны орындау шарт, өйткені әрбір ереже препараттың қасиеті мен құрамын ескере отырылып жасалынған.

Қауіпсіздік

Химиялық препараттары бар ыдысты еңкейтуге, оны иіскеуге, болмайды, қайнап жатқан сұйық бетіне не оларға басқа заттарды қосқанда жақындауға тиым салынады, қаныққан, яғни күшті күкірт қышқылын сұйылтқан кезде қышқылды суға өте жай, ақырын құю керек, себебі күкірт қышқылы суда ерігенде көп жылу бөлінеді. Аса ыстық не қайнап жатқан сұйықты қабырғасы қалың шыны ыдысқа бірден лақ еткізіп құя салуға болмайды.

Poll

химиялық препаратты адам денсаулығына тигізетін зиянды әсеріне қарай неше топқа бөледі:

• 1

• 2

• 3

• 4

Poll

Тұрмыстық ХҚ пайдалану кезіндегі ҚШ

• қатты зат күйіндегілері таблетка,(тығыздалған), жеке түйіршіктер және ұнтақ түрінде шығарылады.

• жеңіл бөліп, оңай реттеуге болады. Сондай-ақ қатты препараттар паста түрінде де шығарылады.

• сабын қағазға оралып, картон қорапқа салынады

• жуғыш ұнтақтар қағаз қорапқа салынып шығарылады

Open Ended

сабын қағазға оралып, картон қорапқа салынады, аэрозольды темір не пластмасса ....... .....

Fill in the Blanks

Химиялық препараттары бар ыдысты

, оны иіскеуге, болмайды

Multiple Select

Шамалы ғана қауіпсіз препараттар.Олардың сыртында мынадай ескерту болады.

• «Көзге тигізбе», «Денеге тимесін», «Оттан аулақ ұста»

• қолғаппен ұста, қашықтан ұста

• иіскеп қарауға болады

• дәмін татып көр