Noktalama İşaretleri

Noktalama İşaretleri

​

NOKTALAMA İŞARETLERİ NİÇİN GEREKLİDİR?

• Duygu ve düşünceleri daha açık ifade etmek

• Cümlenin yapısını ve duraklama noktalarını belirlemek

• Okumayı ve anlamayı kolaylaştırmak

• Sözün vurgu ve ton gibi özelliklerini belirtmek

• Kesme işareti dışındaki işaretlerden sonra bir harf boşluğu ara verilir.

NOKTA ( . )

• Cümlenin sonuna konur.

• Bazı kısaltmaların sonuna konur.

• Kitap, dergi vb.nin künyelerinin sonuna konur

• Arka arkaya sıralandıkları için virgülle veya çizgiyle ayrılan rakamlardan yalnızca sonuncu rakamdan sonra nokta konur.

• Bir yazının maddelerini gösteren rakam veya harflerden sonra konur

• Saat ve dakika gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur.

Match

Aşağıdakileri eşleştirin.

• Ne dediğini duyamadım.

• Uçağımız 07.15’te havalanacak.

• Arkadaşım 5. katta oturuyormuş.

• Açık oturuma Prof. Dr. Berkant Bey başkanlık edecek.

• Quizizz ödevlerini 04.12.2023 tarihine kadar tamamlayın.

Anlamca tamamlanmış cümlenin sonuna

Saat ve dakikayı birbirinden ayırmak

Sayılardan sonra sıra bildirmek

Bazı kısaltmaların sonu

Gün, ay ve yılı gösteren sayıları ayırma

• Anlamca tamamlanmış cümlenin sonuna

• Saat ve dakikayı birbirinden ayırmak

• Sayılardan sonra sıra bildirmek

• Bazı kısaltmaların sonu

• Gün, ay ve yılı gösteren sayıları ayırma

Match

Aşağıdakileri eşleştirin.

• Beşir Ayvazoğlu, Kuğunun Son Şarkısı, Kapı Yayınları, İstanbul,

  2014.

• http://tdk.org.tr

• 5.6=30

• Dört ve dörtten çok rakamlı sayılar sondan ayrılmak

  üzere üçlü gruplara ayırmak

Kitap, dergi vb.nin künyelerinin sonuna

Genel Ağ adreslerinde

Matematikte çarpma işareti

59.432.523

• Kitap, dergi vb.nin künyelerinin sonuna

• Genel Ağ adreslerinde

• Matematikte çarpma işareti

• 59.432.523

Virgül ( , )

• Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına konur.

• Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur.

• Cümle içinde ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak için ara sözlerin veya ara cümlelerin başına ve sonuna konur

• Anlama güç kazandırmak için tekrarlanan kelimeler arasına ko­nur.

Virgül ( , )

• Tırnak içinde olmayan alıntı cümlelerinden sonra konur.

• Konuşma çizgisinden sonraki alıntı cümlesinin bitimine konur.

• Edebî eserlerde konuşma bölümünden önceki ifadenin sonuna konur.

• Kendisinden sonraki cümleye bağlı olarak ret, kabul ve teşvik bil­diren kelimelerden sonra konur.

Virgül ( , )

• Anlam karışıklığını önlemek için kullanılır.

• Hitap için kullanılan kelimelerden sonra konur.

• Metin içinde art arda gelen zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra konur.

• UYARI: Metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz.

• Özne olarak kullanıldıklarında  bu, şu, o  zamirlerinden sonra konur.

Virgül ( , )

• Metin içinde  ve, veya, yahut, ya … ya  bağlaçlarından önce de sonra da virgül konmaz.

• Tekrarlı bağlaçlardan önce ve sonra virgül konmaz.

• Metin içinde  -ınca / -ince  anlamıyla zarf-fiil görevinde kulla­nılan  mı / mi  ekinden sonra virgül konmaz.

• Şart ekinden sonra virgül konmaz.

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E

Noktalı Virgül ( ; )

• Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için konur.

• Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayır­mak için konur.

• İkiden fazla eş değer ögeler arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konabilir.

İki Nokta (: )

• Kendisiyle ilgili örnek veya açıklama verilecek cümlenin sonuna konur.

• Ses bilgisinde uzun ünlüyü göstermek için kullanılır.

• Karşılıklı konuşmalarda, konuşan kişiyi belirten sözlerden sonra konur

• Edebî eserlerde konuşma bölümünden önceki ifadenin sonuna konur.

• Genel ağ adreslerinde, matematikte bölme işareti

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E

Üç Nokta ( … )

• Anlatım olarak tamamlanmamış cümlelerin sonuna konur.

• Kaba sayıldığı için veya bir başka sebepten dolayı açık yazılmak is­tenmeyen kelime ve bölümlerin yerine konur.

• Alıntılarda başta, ortada ve sonda alınmayan kelime veya bölümle­rin yerine konur.

• Sözün bir yerde kesilerek geri kalan bölümün okuyucunun hayal dünyasına bırakıldığını göstermek veya ifadeye güç katmak için konur.

Üç Nokta ( … )

• Ünlem ve seslenmelerde anlatımı pekiştirmek için konur.

• Ünlem ve soru işaretinden sonra üç nokta yerine iki nokta konulması yeterlidir.

• Karşılıklı konuşmalarda, yeterli olmayan, eksik bırakılan cevap­larda kullanılır.

  ​

• UYARI:  Üç nokta yerine iki veya daha çok nokta kullanılmaz.

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E

Soru İşareti ( ? )

• Soru eki veya sözü içeren cümle veya sözlerin sonuna konur.

• Soru bildiren ancak soru eki veya sözü içermeyen cümlelerin sonuna konur.

• Soru ifadesi taşıyan sıralı ve bağlı cümlelerde soru işareti en sona konur.

Ünlem İşareti ( ! )

• Sevinç, kıvanç, acı, korku, şaşma gibi duyguları anlatan cümle veya ibarele­rin sonuna konur.

• Seslenme, hitap ve uyarı sözlerinden sonra konur.

• UYARI:  Ünlem işareti, seslenme ve hitap sözlerinden hemen sonra konulabi­leceği gibi cümlenin sonuna da konabilir.

• Alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırılmak istenen sözden hemen sonra yay ayraç içinde ünlem işareti kullanılır.

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E

Kısa Çizgi ( – )

• Satıra sığmayan kelimeler bölünürken satır sonuna konur.

• Cümle içinde ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak için ara sözlerin veya ara cümlelerin başına ve sonuna konur.

• Arasında, ve, ile, ila, …-den …-e  anlamlarını vermek için kelimeler veya sayılar arasında kullanılır.

• Cümle içinde sayı adlarının yinelenmesinde araya kısa çizgi konmaz.

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E

Uzun Çizgi (—)

• Buna  konuşma çizgisi   de denir.

• Oyunlarda uzun çizgi konuşanın adından sonra da konabilir

• UYARI:  Konuşmalar tırnak içinde verildiğinde uzun çizgi kul­lanılmaz.

Kesme İşareti ( ’ )

• Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır.

• Özel adlar için yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığında kesme işareti yay ayraçtan önce kullanılır.

• Ek getirildiğinde Avrupa Birliği kesme işareti ile kullanılır.

• Seslerin ölçü ve söyleyiş gereği düştüğünü göstermek için kullanılır

• Bir ek veya harften sonra gelen ekleri ayırmak için konur.

Kesme İşareti ( ’ )

• Sonunda 3. teklik kişi iyelik eki olan özel ada, bu ek dışında başka bir iyelik eki getirildiğinde kesme işareti konmaz.

  ​

• Boğaz Köprümüzün güzelliği, Boğaz Köprü'müzün güzelliği,

• Amik Ovamızın bitki örtüsü, Amik Ovamız'ın bitki örtüsü,

Kesme İşareti ( ’ )

• Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.

  ​

• Türkiye Büyük Millet Meclisine,

• Türk Dil Kurumundan,

• Bakanlar Kurulunun,

• Danışma Kurulundan,

• Başbakanlığa, Rektörlüğe

Kesme İşareti ( ’ )

• Özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesmeyle ayrılmaz.

  ​

• Türklük, Türkleşmek, Türkçü, Türkçülük, Türkçe, Müslümanlık, Hristiyanlık, Avrupalı, Avrupalılaşmak, Aydınlı, Konyalı, Bursalı, Ahmetler, Mehmetler, Yakup Kadriler, Türklerin, Türklüğün, Türkleşmekte, Türkçenin, Müslümanlıkta

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E

Tırnak İşareti ( “ ” )

• Tırnak içindeki alıntının sonunda bulunan işaret (nokta, soru işareti, ünlem işareti vb.) tırnak içinde kalır.​

• “İzmir üzerine dünyada bir şehir daha yoktur!” diyorlar.

• Tırnak içine alınan sözlerden sonra gelen ekleri ayırmak için kesme işareti kulla­nılmaz.

• Elif Şafak’ın “Bit Palas”ını okudunuz mu?

Tek Tırnak İşareti ( ‘ ’ )

• Tırnak içinde verilen cümlenin içinde yeniden tırnağa alınması gereken bir sözü, ibareyi belirtmek için kullanılır.

​

• Edebiyat öğretmeni “Şiirler içinde ‘Han Duvarları’ gibisi var mı?” dedi ve Faruk Nafiz’in bu güzel şiirini okumaya başladı.

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E

Yay Ayraç ( )

• Anadolu kentlerini, köylerini (Köy sözünü de çekinerek yazıyorum.) gezsek bile görmek için değil, kendimizi göstermek için geziyoruz.

• Yunus Emre’nin (1240?-1320)…

• İhtiyar – (Yavaş yavaş Kaymakam’a yaklaşır.) Ne oluyor beyefendi? Allah rızası için bana da anlatın…

• Kıyametler koparmak neydi ey bülbül, nedir derdin? (Mehmet Akif Ersoy)

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E

Köşeli Ayraç ( [ ] )

• Ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda yay ayraçtan önce köşeli ayraç kullanılır

• Halikarnas Balıkçısı [Cevat Şakir Kabaağaçlı (1886-1973)] en güzel eserlerini Bodrum’da yazmıştır.

• Metin aktarmalarında, çevirilerde, alıntılarda çalışmayı yapanın eklediği sözler için kullanılır.

• “Eldem, Osmanlıda en önemli fark[ın], mezar taşının şeklinde ortaya çık[tığını] söyledikten sonra…”

• Kaynak olarak verilen kitap veya makalelerin künyelerine ilişkin bazı ayrıntıları göstermek için kullanılır.

• Reşat Nuri [Güntekin], Çalıkuşu, Dersaadet, 1922.  Server Bedi [Peyami Safa]

• Kısa Çizgi: Cümle içinde ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak için ara sözlerin veya ara cümlelerin başına ve sonuna konur, bitişik yazılır.

• Bir sabah –çoktan unutmuşsundur– burada saatlerce konuşmuştuk. (Ara Cümle)

• O ev -çocukluğumun geçtiği yer- çok kasvetli bir yerdi. (Ara söz)

Kısa Çizgi

• Virgül: Cümle içinde ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak için ara sözlerin veya ara cümlelerin başına ve sonuna konur.

• O ev, çocukluğumun geçtiği yer, çok kasvetli bir yerdi. (Ara söz)

• Bir sabah, çoktan unutmuşsundur, burada saatlerce konuşmuştuk. (Ara Cümle)

Virgül

Noktalama İşaretleri

• Öğretmenlerden biri:

  — Çocuklar, korkmayın... Siz bilmezsiniz... Gamsız, bir kere daha zehirlendi de kurtuldu...

• Emine bacı bir dakika düşündü, başını kaldırdı ve dedi ki:

  — Öyle ise benim gibi evlât kaybetmiş çok Türk ninesi, Türk babası var, onlar da bir şeyler versinler,

  benim öküzlerin parasına kat; bir tayyare al...

İki Nokta

• Virgül: Edebî eserlerde konuşma bölümünden önceki ifadenin sonuna konur.

• Öğretmenlerden biri,

  — Çocuklar, korkmayın... Siz bilmezsiniz... Gamsız, bir kere daha zehirlendi de kurtuldu...

Virgül

Noktalama İşaretleri

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E

Multiple Choice

• A

• B

• C

• D

• E