FIL7: Sanhi at Bunga

SANHI AT BUNGA

Filipino 7

Happy Homeschool

Teacher Arman

K!sabihan

"Aanhin pa ang damo kung patay na ang kabayo."

Pokus na Tanong:

• Paano tukuyin ang (mga) sanhi at bunga ng isang nabasang akda?

• Ano ang kahalagahan ng sanhi at bunga sa pagpapaunlad ng isang kuwento?

• Ano ang kahalagahan ng pagtukoy ng sanhi at bunga sa kasalukuyang pangyayari sa bansa?

Open Ended

Bakit ka nag-aaral?

Ang Kabayo at ang Mangangalakal

Pagbasang interaktibo

1.

Isang araw, papunta sa palengke ang isang mangangalakal na may dalang dalawang sako ng asin. Isinakay niya ang mga ito sa kaniyang kabayo.

Sa pagtawid nila sa ilog, nadulas ang kabayo nang hindi sinasadya. Natumba ito at doon na tumapon at nalusaw ang ilang bahagi ng asin na nasa napunit na mga sako. Hindi naman nasaktan ang kabayo at natuwa pa dahil gumaan na ang kaniyang pasan.

Multiple Choice

Bakit gumaan ang pasang sako ng kabayo?

• Tinapon ni Kabayo ang laman nito, paunti-unti

• Nabutas ang sako at tumapon ang laman nito

2.

Muli, nang sumunod na linggo ay magpupunta ang mangangalakal sa palengke at katulad ng dati magdadala ng dalawang sako ng asin. Isasakay muli ang mga ito sa kabayo. Biglang naisip ng kabayo na ano kaya at magpadulas siya sa ilog upang gumaan ang kaniyang pasan.

Ganoon nga ang nangyari. Muling nabutas ang mga sako, natapon at nalusaw ang asin sa ilog. Ngunit, nakahalata ang mangangalakal na sinadya na ito ng kabayo.

Multiple Choice

Bakit muling natapon ang asin na pasan ni Kabayo?

• Dahil sinadya niyang madulas para mabutas ang sako

• Dahil hindi niya namalayang natatapon na pala ang laman nito

3.

Pagkaraan ng isang linggo, muling pupunta sa palengke ang mangangalakal. Hindi na mga sako ng asin ang kaniyang dala kundi apat na baldeng may lamang alpombra ang bawat isa. Tigdalawang baldeng may lamang alpombra ang inilagay sa magkabilang tabi ng kabayo.

Palihim na natuwa ang kabayo at ang sabi niya mas magaan ang mga ito. Naisip pa rin niya ang magpadulas muli at nang mas gumaan pa ang kaniyang pasan.

Multiple Choice

Bakit natuwa ang kabayo?

• Dahil alpombra na ang kanyang dala at mas magaan ito

• Dahil hindi na siya isinama sa palenke upang magpasan ng asin

4.

Pagdating nga sa ilog, sadya siyang nagpadulas. Laking gulat niya sapagkat mas bumigat ang mga pasan niya. Kawawang kabayo, hindi niya naisip na kapag nabasa ang mga alpombra, mas bumibigat ito.

Multiple Choice

Bakit mas bumigat ang dala ni Kabayo?

• Dahil dinagdagan pa ng mangangalakal ang kanyang pasan-pasan bilang parusa sa kanyang pagkukunwari

• Dahil sinandya siyang nadulas sa ilog at nahulog ang mga alpombra na humigop ng maraming tubig

Open Ended

Ano ang aral ng kuwento?

Sanhi (Cause)

• Tumutukoy sa pinagmulan o dahilan ng isang pangyayari.

• Ito ay nagsasabi ng mga kadahilanan ng mga pangyayari.

Bunga (Effect)

• Tumutukoy sa resulta o kinalabasan o dulot ng pangyayari.

• Ito ang epekto ng kadalinanan ng pangyayari.

Mga pang-ugnay na hudyat

• dahil

• kung kaya

• kasi

• sapagkat

• kung

• kapag

Sa kuwentong may sanhi at bunga...

• Nagkaroon ng mas kapanapanabik na tunggalian, kasukdulan at resolusyon ang isang kuwento

• Nagkaroon ng mas realistikong pagtingin ang isang akda

• Mas nagiging mabisa ang talab ng aral ng kuwento

Gawaing Pangkatan

Gamit ang Breakout Room

Pangkatan: Sanhi at Bunga

• Hatiin sa 4 na pangkat. Mga Tema: Dolomite sand sa Manila Bay; Mataas na kaso ng COVID-19 sa Metro Manila; Hindi pag-renew ng prangkisa ng ABS-CBN; at Pagpapasa ng 'anti-terrorist bill' ng pamahalaan.

• Magtala ng tig-tatlong SANHI at BUNGA ng mga pangyayaring ito. Isulat sa MS Word o Google Docs.

• Malayang makapagbigay ng opinyon, ngunit tandaang i-consider ang boses ng lahat, magkaisa bilang pangkat.

• May 20 mins kayo at iulat ito bago matapos ang klase.

Oras na ng Pag-uulat

Isang kinatawan para mag-ulat

Bakit kailangan malaman ang sanhi at bunga ng mga nangyayari sa ating paligid?

Tandaan Natin!

• Ang sanhi ay tumutukoy sa pinagmulan o dahilan ng isang pangyayari. Ang bunga naman ay ang resulta o kinalabasan o dulot ng pangyayari.

• Mas kapanapanabik ang mas kapanapanabik na tunggalian, kasukdulan at resolusyon ang isang kuwento kung mayroon itong sanhi at bunga

• Importanteng malaman natin ang sanhi at bunga ng mga pangyayari sa ating paligid upang mas maging handa at kapakipakinabang na mamamayan

Maraming Salamat!