Bądź uczciwy - przestrzeganie prawa w świecie informatyki

Bądź uczciwy - przestrzeganie prawa w świecie informatyki

​

Korzystasz z Internetu - czytasz informacje, oglądasz filmy, słuchasz muzyki.

Czy wiesz, skąd się biorą te materiały?

Kto je tworzy?

Kto publikuje?

Czy robi to za darmo, czy dostaje wynagrodzenie, a może otrzymuje tantiemy?

To ważne informacje w kontekście uczciwości w sieci.

Co jest legalne a co nie?

Co jest dopuszczalne a czego nie należy tolerować?

Nie trzeba być hakerem lub oszustem internetowym,

by złamać prawo.

Często niestety robi się to nieświadomie, ale nieznajomość prawa nie zwalnia z odpowiedzialności.

Jak uważasz?

Poll

Złodziej wchodzi do sklepu z muzyką, podchodzi do półki, bierze płytę i chowa pod kurtkę. Wychodzi bez płacenia czyli popełnia przestępstwo.

Czy pobierając z Internetu utwory (filmy lub piosenki) bez opłaty też popełniasz przestępstwo?

• tak

• nie

Odpowiedź jest złożona

Polskie prawo pozwala na pobieranie utworów opublikowanych w sieci na własny użytek.

Przestępstwem jest UDOSTĘPNIANIE treści chronionych prawem.

Trzeba jednak wiedzieć, że pobieranie plików z niektórych stron jest równoznaczne z ich udostępnianiem.

Możemy więc nieświadomie stać się przestępcami.

Poll

Ukazała się najnowsza wersja popularnej gry komputerowej.

Tego typu wydawnictwa są drogie więc gracz pobiera piracką wersję, instaluje na swoim komputerze i gra.

Czy jest złodziejem?

• tak

• nie

Tak

Każde pobranie, zainstalowanie lub użycie programu bez zgody właściciela praw jest przestępstwem.

To taka sama kradzież jak wyniesienie pudełka z grą ze sklepu bez zapłaty.

Poll

Uczeń przygotowuje wypracowanie. Znajduje w sieci pracę na ten sam temat. Przepisuje ją swoim nazwiskiem i oddaje nauczycielowi do sprawdzenia.

Czy jest złodziejem?

• tak

• nie

Tak

Z pewnością dokonał kradzieży czyjejś pracy.

Ponieważ podpisał ją własnym nazwiskiem popełnił też plagiat.

Przykłady kradzieży

za pośrednictwem Internetu

UTWÓR

to każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze,

ustalony w jakiejkolwiek postaci,

niezależnie od wartości przeznaczenia i sposobu wyrażenia.

Korzystanie z cudzych utworów

Można wykonać kopię pojedynczych, legalnie rozpowszechnionych egzemplarzy utworu lub jego fragmentów na użytek własny i osób najbliższych.

Korzystanie z cudzych utworów

Można np. wykonać, do własnego użytku, kopię płyty CD z podręcznika, aby z niej korzystać na domowym komputerze.

Kopię można też pożyczyć lub dać ale tylko rodzinie i znajomym.

Nie można ich sprzedawać ani na tym zarabiać.

Korzystanie z cudzych utworów

Można zacytować w wypracowaniu szkolnym lub w publikacji internetowej FRAGMENT cudzego utworu ale trzeba podać autora i tytuł cytowanego utworu; w przypadku utworu rozpowszechnionego w Internecie – adres URL strony źródłowej.

Dozwolony użytek szkolny

umożliwia korzystanie z utworu (z dowolnego źródła) bez zgody autora i bezpłatnie, jeśli odbywa się to w ramach lekcji lub zajęć szkolnych.

Utwór można legalnie kopiować, modyfikować i rozpowszechniać, ale wyłącznie w grupie nauczycieli i uczniów.

Sprawdź, co zapamiętałaś/zapamiętałeś

Multiple Choice

Czy mogę pobrać piosenkę z serwisów internetowych?

• tak

• nie

Multiple Choice

Czy mogę wykorzystać w swoim wypracowaniu fragmenty cudzych utworów (podając autora i źródło)?

• tak

• nie

Multiple Choice

Czy mogę umieścić w sieci film z koncertu, na którym robienie nagrań zabronione jest zabronione?

• tak

• nie

Multiple Choice

Czy mogę opublikować na swoim blogu cały wiersz z podaniem autora, tytułu i źródła?

• tak

• nie

Multiple Choice

Czy mogę wykonać kopię legalnie kupionej gry komputerowej i pożyczyć ją koledze?

• tak

• nie

Multiple Choice

Czy mogę udostępnić w sieci kopię filmu, który posiadam na płycie DVD?

• tak

• nie

Multiple Choice

Czy mogę wykorzystać zdjęcie znalezione w Internecie w prezentacji przygotowywanej na lekcje?

• tak

• tak, muszę podać autora i źródło

• nie

Multiple Choice

Czy mogę pobrać program komputerowy potrzebny do wykonania zadania domowego bez zgody właściciela (bez zapłaty)?

• tak

• nie

LICENCJA

Autor ma prawo ustalić zasady korzystania z utworu.

Pomagają w tym licencje, które określają , czy osoba wykorzystująca może na nim zarabiać, czy może utwór zmienić i na jakich zasadach może go udostępnić.

CREATIVE COMMONS

Jedną z najpopularniejszych licencji jest Creative Commons

Domena publiczna

Są to zasoby, z których możesz korzystać bez ograniczeń, bo prawa majątkowe do twórczości wygasły, ponieważ minęło 70 lat od śmierci ich twórców, ewentualnie minęło 70 lat od pierwszego rozpowszechnienia utworu, jeśli twórca nie jest znany lub autorskie prawa majątkowe przysługują innej osobie niż twórca.
Pamiętaj jednak, że musisz podawać autora i tytuł utworu, jeśli są znani, oraz szanować prawa osobiste twórcy, takie jak prawo do nienaruszalności treści i formy utworu.

​Symbol domeny publicznej Źródło: Sławomir Szaruga, licencja: CC BY 3.0.

​Najważniejszym elementem prawa autorskiego jest możliwość nieodpłatnego korzystania z utworów w określonych sytuacjach, tzw. dozwolony użytek. Przykładowo, zakazane jest wykorzystanie utworu w celach zarobkowych, ale możesz sam lub w towarzystwie członków rodziny i bliskich znajomych:
- pobrać plik z muzyką ze strony WWW,
- pożyczyć książkę znajomemu,
- zrobić kserokopię książki,
- wykonać kopię płyty CD,
- odtwarzać muzykę na imprezie urodzinowej,
- obejrzeć legalnie zdobyty film,
- przeglądać zawartość stron WWW.

​Dozwolony użytek

Dziękuję za uwagę

i aktywny udział