หลักการออกแบบในงานทัศนศิลป์ - COMPOSITION

หลักการออกแบบในงานทัศนศิลป์ - COMPOSITION

หมายถึง การนำทัศนธาตุของศิลปะ ซึ่งประกอบไปด้วย จุด  เส้น รูปร่าง รูปทรง ขนาดสัดส่วน แสงเงา สี บริเวณว่าง พื้นผิว มาจัดภาพหรือองค์ประกอบรวมเข้าด้วยกัน และให้ประสานสัมพันธ์กัน เพื่อให้เกิดคุณค่าทางความงาม

หลักการจัดองค์ประกอบศิลป์ มีดังนี้

• เอกภาพ (Unity)                

• ดุลยภาพ (Balance)

• จุดเด่น (Dominance)

• ความกลมกลืน (Harmony)

• ความขัดแย้ง (Contrast)

1. เอกภาพ (Unity) หมายถึง การจัดทัศนธาตุของศิลปะให้มีความประสานกลมกลืน มีความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกันเป็นกลุ่มก้อนไม่กระจัดกระจาย และแสดงออกให้เห็นได้ถึงความพอดีของความงาม

2. ดุลยภาพ (Balance) หรือ ความสมดุล หมายถึง การนำทัศนธาตุต่างๆทางศิลปะ เช่น จุด เส้น  รูปร่าง  รูปทรง  ขนาดสัดส่วน แสงเงา สี บริเวณว่าง พื้นผิว มาจัดองค์ประกอบศิลป์ให้มีความพอดีเหมาะสม เกิดน้ำหนักการจัดวางซ้าย ขวา ทั้งสองข้างเท่ากันความสมดุล แบ่งออกเป็น 2 ลักษณะ

 3. จุดเด่น (Dominance) 

จุดเด่นหรือจุดสนใจ หมายถึง ส่วนสำคัญที่ปรากฏชัดสะดุดตาในผลงานศิลปะ

จุดเด่นเกิดจากการเน้น (Emphasis) ที่ดี ตำแหน่งของจุดเด่น นิยมจัดวางไว้ในระยะหน้า (Foreground) หรือระยะกลาง (Middle Ground) แต่ไม่ควรวางไว้ตรงกลางพอดี เพราะจะทำให้ภาพเกิดความรู้สึกนิ่ง ไม่เกิดการเคลื่อนไหว จุดเด่นที่ดีควรมีเพียงจุดเดียว

เน้นด้วยรูปร่าง รูปทรง หรือขนาด

 4. ความกลมกลืน (Harmony) หมายถึง การนำทัศนธาตุทางศิลปะมาจัดองค์ประกอบศิลป์ให้มีความสัมพันธ์กลมกลืนกัน สนับสนุนซึ่งกันและกัน เข้ากันได้ดี ไม่ขัดแย้งกัน 

5. ความขัดแย้ง (Contrast) หมายถึง การนำทัศนธาตุมาจัดองค์ประกอบศิลป์ให้เกิดการตัดกัน หรือ ขัดแย้งกัน เพื่อลดความกลมกลืนลงบ้าง เพราะบางทีความกลมกลืนที่มากไปอาจจะดูจืดชืด น่าเบื่อหน่าย ความขัดแย้งที่พอเหมาะจะช่วยให้งานดูมีชีวิตชีวา น่าสนใจ น่าตื่นเต้น