5.4 Pembiasan Gelombang

5.4 Pembiasan Gelombang

Pembiasan Gelombang Air

• Gelombang akan mengubah halaju gerakannya apabila merambat dari suatu medium ke medium yang berlainan ketumpatan. Perubahan halaju gelombang menyebabkan perubahan arah perambatan gelombang.

• Pembiasan gelombang ialah perubahan arah perambatan gelombang disebabkan oleh perubahan halaju gelombang apabila gelombang melalui medium yang berbeza.

Pembiasan Gelombang Air

• Pembiasan gelombang airberlaku apabila gelombang air merambat dari lautan dalam ke arah pantai yang cetek. Hal ini disebabkan panjang gelombang di kawasan air cetek adalah lebih kecil daripada panjang gelombang di kawasan air dalam.

•  $\lambda2\ <\ \lambda1$  

• Pembiasan gelombang air boleh dikaji dengan menggunakan tangki riak dan plat perspeks (kaca).

Ciri-ciri Pembiasan

Apabila gelombang merambat dari medium yang kurang tumpat ke medium yang lebih tumpat:

• Laju gelombang berkurang
• Panjang gelombang berkurang
• Frekuensi gelombang tidak berubah
• Arah perambatan berubah

Pembiasan gelombang air berlaku apabila gelombang air merambat melalui kawasan air yang berbeza kedalaman.

Fenomena Pembiasan Gelombang Air

• Di tengah laut, gelombang air bergerak pada laju seragam disebabkan kedalamn air yang hampir sama. Oleh itu, muka gelombang adalah lurus dan selari.

• Apabila gelombang air menghampiri pantai, kedalaman air semakin cetek. Laju gelombang berkurang dan panjang gelombang semakin kecil.

• Kesan pembiasan gelombang air menyebabkan muka gelombang melengkung hampir mengikut bentuk tepi pantai.

• Air di kawasan tanjung adalah lebih dalam jika dibandingkan dengan air di kawasan teluk. Hal ini menyebabkan ombak di kawasan tanjung adalah lebih laju dan lebih kuat daripada ombak di kawasan teluk.

• Tenaga gelombang ditumpukan di kawasan tanjung dan disebarkan di kawasan teluk.

Fenomena Pembiasan Gelombang Bunyi

• Pada wakti siang, lapisan udara berhampiran permukaan Bumi adalah lebih panas daripada udara di atas.

• Gelombang bunyi bergerak lebih laju dalam udara panas berbanding udara sejuk.

• Oleh itu, bunyi terbias menjauhi permukaan Bumi dan bunyi lemah didengari oleh kucing itu.

• Pada waktu malam, lapisan udara berhampiran Bumi adalah lebih sejuk daripada udara di atas.

• Oleh itu, bunyi terbias mendekati permukaan Bumi dan bunyi kuat didengari oleh kucing itu.

Formula:

Halaju = frekuensi X panjang gelombang

 $V\ =\ f\ \times\ \lambda$  

Open Ended

Apakah yang dapat diperkatakan tentang frekuensi, panjang gelombang dan halaju gelombang air di P, Q dan R?

Fill in the Blank

Pembiasan gelombang ialah ________ perambatan gelombang disebabkan oleh perubahan ________ gelombang apabila gelombang merambat dari suatu ________ ke medium yang lain.

Open Ended

Dalam suatu eksperimen, gelombang air telah dipaksa mengalir dari kawasan cetek ke kawasan dalam. Didapati penjang gelombang air di kawasan cetek ialah cm manakala panjang gelombang air di kawasan dalam ialah 5.0 cm. Tentukan nisbah halaju gelombang air di kawasan dalam kepada halaju gelombang air di kawasan cetek.