Kuvvet ve Hareket

Kuvvet ve Hareket

A- Kuvvet Nedir?

• Cisimleri hareket ettiren, hareket eden cismi durduran, hareket yönünü değiştirebilen, cisimlerin şekillerini değiştirebilen etkiye kuvvet denir.

• Kuvveti göremeyiz, sadece etkilerini hissedebiliriz.

• Kuvveti defterde, yazı tahtasında gösterebilmek için ok (→) işareti yerleştirilir.

• Okun uzunluğu kuvvetin büyüklüğünü gösterir.

Kuvvetin Temel Özellikleri Nelerdir?

• Kuvveti belirleyen dört temel özelliği vardır.

• 1. Uygulama Noktası: Kuvvetin uygulandığı cisimdir.

• 2. Doğrultusu: Kuvvetin yönü ve zıttı doğrultusunu verir.

• 3. Yönü: Kuvvetin hangi yönde olduğunu belirtir. Harita üzerinde kullanılan yönlerle aynıdır.

• 4. Şiddeti(Büyüklüğü): Kuvvetin dinamometre ile ölçülen büyüklüğüdür.

Kuvvetle yaptığımız işlere örnekler

• ▪ Topa vururken,

  ▪ Kitabı açarken,

  ▪ Camı kırarken,

  ▪ Musluğu çevirirken,

  ▪ Meyveyi soyarken kuvvet uygulanır.

B-Newton Nedir?

• Kuvvetin birimi Newton'dur. Kısaca N harfi ile gösterilir.

• Gösterilmesi F veya F1 , F2 ... şeklindedir.

• Birden fazla kuvvet varsa 1.kuvvet olduğunu belirtmek için F1, 2.kuvvet olduğunu belirtmek için F2 şeklinde isimlendirilir.

•  Not: Kuvvet sembolü olarak kullanılan F, İngilizce kuvvet kelimesi olan "Force" kelimesinin baş harfidir.

C- Dinamometre Nedir?

• Kuvvet ölçen araca Dinamometre denir.

• Dinamometre cisimlerin esneme özelliğinden yararlanılarak yapılmıştır.

• Dinamometre içinde esnek bir yay bulunur.

• Dinamometredeki yaydaki uzama miktarı dinamometreye asılan cismin ağırlığı ile doğru orantılıdır.

• Örnek

  10 Newton'luk kuvvet ile 1 cm uzama meydana geldi ise, 20 N'luk kuvvetle 2 cm uzama gerçekleşir.

• Ölçülecek kuvvetin büyüklüğüne uygun dinamometre seçilmelidir.

• Ölçüm aralığı 0-10 N olan dinamometre ile en fazla 10 N'luk kuvvet ölçülebilir.

• Dinamometre ile ölçülecek kuvvet büyük ise dinamometrenin kalın (sert) yaydan yapılmalıdır.

• Ölçülecek kuvvet hassas ölçülmesi için de ince (yumuşak) yay kullanılmalıdır.

D- Kuvvetin Yönü ve Doğrultusu

• Kuvvetin yön, doğrultu, büyüklük ve başlangıç noktası belirtilmelidir.

• Yön ve doğrultu aynı değildir. Yön tek, doğrultu çift taraflıdır. Kuzey yön, kuzey-güney ise doğrultudur.

E- Bileşke Kuvvet Nedir?

• İki ya da daha fazla kuvvetin bir cisme yaptığı etkiyi tek başına yapabilen kuvvete Net kuvvet (Bileşke Kuvvet) denir.

• Bileşke kuvvet R sembolü ile gösterilir.

Bileşke kuvvet nasıl bulunur?

• a- Aynı yöndeki kuvvetlerin bileşkesi

  Bir cisme etki eden doğrultuları ve yönleri aynı kuvvetlerin bileşkesini bulmak için kuvvetler toplanır. Cisim, bileşke kuvvetin yönünde hareket eder.

• Bileşke Kuvvet (R)= F1 + F2

• Örnek: Bir cismine aynı yön ve doğrultuda 5 N ve 3 N'luk kuvvetler etki ediyor.Cismin hareket yönü ve cisme etki­ eden net kuvvet nedir?

Bileşke kuvvet nasıl bulunur?

• b- Zıt yöndeki kuvvetlerin bileşkesi: Bir cisme etki eden doğrultuları aynı  yönleri zıt ise, kuvvetlerin bileşkesini bulmak için kuvvetler çıkarılır. Bileşke kuvvetin yönü büyük kuvvetin yönüdür. Cisim, büyük kuvvetin yönüne doğru hareket eder.

• Bileşke Kuvvet (R)= F1 - F2

Dengeleyici Kuvvet

• Dengeleyici kuvvet net kuvvetle aynı büyüklükte fakat zıt yöndedir.

• Dengeleyici kuvvet cismin dengede kalmasını sağlar.

F- Dengelenmiş ve Dengelenmemiş Kuvvetler

• a-Dengelenmiş kuvvet: Bileşkeleri sıfır olan kuvvetlere dengelenmiş kuvvetler denir.

• Dengelenmiş kuvvetlerin etkisinde olan cisim ya hareketsizdir, ya da sabit süratle hareket eder.

F- Dengelenmiş ve Dengelenmemiş Kuvvetler

• b-Dengelenmemiş kuvvet: Bileşkeleri sıfırdan farklı olan kuvvetlere dengelenmemiş kuvvetler denir.

• Cismin hareket yönü ile dengelenmemiş kuvvet aynı yönde ise cismin sürati artar, zıt yönde ise azalır.

SORU

• a- Kuvvetlerin bileşkesi nedir?

• a- Kuvvetler aynı yönde oldukları için

  R= F₁ + F₂R= 3N + 7N = 10 N Doğu

SORU

• b- Cisim dengelenmiş kuvvetlerin etkisinde midir?

• b- Net kuvvet sıfır olmadığı için dengelenmemiş kuvvettir.

SORU

• c- Durmakta olan cisim kuvvetlerin etkisinde nasıl hareket eder?

• c- Duran bir cisme kuvvet etki ettiği zaman cisim kuvvetin yönünde hızlanır.

SORU

• d- Bu kuvvetleri dengelemek için hangi yöne kaç Newton eklenmelidir?

• d- Bu kuvvetleri dengelemek için Net kuvvetin zıt yönünde ve aynı büyüklükte kuvvet eklenmelidir.

  10 N Batı

SORU

• Şekildeki K cismi durmakta, L cismi ise sabit süratle hareket etmektedir.

• K ve L cisminin dengelenmiş veya dengelenmemiş kuvvetlerin etkisinde olduğunu belirtiniz.

• K cismi durduğu için dengelenmiş kuvvettir.

• L cismi sabit süratle hareket ettiği için dengelenmiş kuvvettir.

Multiple Select

Kuvvet cisimlerin şeklini değiştirebilir.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Select

Aynı yönde olan kuvvetlerin bileşkesi bulunurken kuvvetler toplanır.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Select

Kuvveti görebiliriz.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Select

Kuvvet birimi Newton'dur.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Select

Kuvvet ölçmede dinamometre kullanılır.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Select

Dinamometre cisimlerin esneklik özelliğinden yararlanılarak yapılmıştır.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Select

Kuvvetin hassas ölçülebilmesi için kalın yaylı dinamometre kullanılır.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Select

Cisim dengelenmiş kuvvetlerin etkisinde ise yavaşlayabilir.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Select

Yavaşlayan kamyon dengelenmiş kuvvetlerin etkisindedir.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Select

Sabit süratle hareket eden otomobil dengelenmiş kuvvetlerin etkisindedir.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Select

Kuvvet cisimleri her zaman hareket ettirir.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Select

Net kuvveti bulabilmek için kuvvetlerin yönünü bilmeliyiz.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Select

Dengeleyici kuvvet cismi hareket ettiren kuvvettir.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Select

Dengeleyici kuvvet bileşke kuvvete zıt yöndedir.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Select

Kuvveti defterde gösterebilmek için ok çizilir.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Select

Kuvveti göstermek için çizilen okların uzunluğu kuvvetin büyüklüğünü gösterir.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Select

Kuvveti belirtmek için başlangıç noktasını, büyüklüğünü ve doğrultusunu çizmek yeterlidir.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Select

Dalda duran armut dengelenmiş kuvvetlerin etkisindedir.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Select

Arabayı iten kişiler araca kuvvet uygular.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Select

Doğu batı doğrultusunda olan bir kuvvet, doğu veya batı yönündedir.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Select

Birden fazla kuvvetin bileşkesini bulurken kuvvetlerin toplanması yeterlidir.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Select

Rüzgar yerdeki yapraklara kuvvet uygular.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Select

Kuvvet, R sembolü ile gösterilir.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Select

Elinde 10 N'luk çantayı tutan öğrenci dengelenmiş kuvvetlerin etkisindedir.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Select

Kuvvetin etkilerini hissedebiliriz.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Choice

Aşağıdakilerden hangisi kuvvetin özelliklerinden birisi değildir?

• Kuvvetin yönü

• Kuvvetin doğrultusu

• Kuvvetin büyüklüğü

• Kuvvetin uzunluğu

Multiple Choice

A cismine etki eden aşağıdaki kuvvetlerden hangileri aynı doğrultuda ve zıt yöndedir?

• F₂ ve F₄

• F₁ ve F₃

• F₁ ve F₄

• F₂ ve F₃

Multiple Choice

Net kuvvet ile ilgili olarak aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

• F₂ ve F₄

• F₁ ve F₃

• F₁ ve F₄

• F₂ ve F₃

Multiple Choice

Aşağıdaki kuvvetlerin bileşkesi kaç Newton'dur?

• 0 N

• 2 N

• 4 N

• 7 N

Multiple Choice

Aşağıda verilen kuvvetlerin bileşkesinin yönü ve büyüklüğü nedir?

• Doğu 4 N

• Batı 4 N

• Doğu 20 N

• Batı 20 N

Multiple Choice

Aşağıda cisme etki eden kuvvetlerin bileşkesinin sıfır olabilmesi için üçüncü kuvvetin hangi yönde ve kaç Newton eklenmesi gerekir?

• Doğu 2 N

• Doğu 8 N

• Batı 2 N

• Batı 8 N

Multiple Choice

Aşağıdaki cisme etki eden kuvvetler gösterilmiştir.

Cisme etki eden net kuvvetin F₁ yönünde 2 N olabilmesi için F₂ kuvvetinin kaç N olması gerekir?

• 2

• 4

• 6

• 8

Multiple Choice

Aşağıdaki cisme etki eden kuvvetlerle ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

• Kuvvetler aynı doğrultudadır.

• Bileşke kuvvet 4 N'dir.

• Cismi dengelemek için batı yönünde 4 N'lik kuvvet uygulanmalıdır.

• Cisim dengelenmiş kuvvetlerin etkisindedir.

Multiple Choice

Aşağıda verilen kuvvetlerden hangilerinin doğrultuları ve büyüklükleri aynı yönleri zıttır?

• F₁ ve F₃

• F₃ ve F₄

• F₂ ve F₅.

• F₁ ve F₄.

Multiple Choice

Aşağıda verilenlerden kaç tanesi dengelenmiş kuvvet etkisi altındadır?

Yukarıdan aşağıya süzülen paraşütçü

Duvarda asılı tablo

Çatıdan düşen kiremit

Hız sabitleyici ile sürati 90 km/sa ayarlı araç

• 1

• 2

• 3

• 4

Multiple Choice

Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetler hakkında verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

• Dengelenmemiş kuvvetlerin etkisindeki cisimler her zaman yavaşlayarak hareket eder.

• Dengelenmiş kuvvetler etkisindeki cisimler sadece dururlar.

• Yer çekimi kuvveti ile yere düşen bütün cisimler dengelenmiş kuvvet etkisindedir.

• Dengelenmiş kuvvetlerde net kuvvet her zaman sıfırdır.

Multiple Choice

Yokuş aşağı inen bisiklet için aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

• Dengelenmiş kuvvetlerin etkisindedir

• Dengelenmemiş kuvvetlerin etkisindedir.

• Bileşke kuvvet sıfırdan farklıdır.

• Cismin sürati giderek artar.

Multiple Choice

Dengeleyici kuvvet ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

• Dengeleyici kuvvet net kuvvetle aynı yöndedir.

• Dengeleyici kuvvet etki ederse net kuvvet sıfır olur.

• Dengeleyici kuvvet net kuvvetten büyüktür.

• Dengeleyici kuvvet ile net kuvvetin doğrultuları farklıdır.

Multiple Choice

Limanda bağlı bir gemi için aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

• Gemiye yer çekimi kuvveti etki etmez.

• Gemi dengelenmiş kuvvetlerin etkisindedir.

• Geminin ağırlığı bir kuvvet meydana getirir.

• Gemi üzerinde net kuvvet sıfırdır.