Madde

Maddeyi Niteleyen Özellikler

Maddelerin Nitelendirilmesi

• Beş duyu organımızdan biri ya da birkaçı ile hissettiğimiz, bulunduğu ortamda yer kaplayan canlı ve cansız her şeye madde denir.

• Çiçekler, kitaplar, defterler, parfüm, oyuncaklar, bilgisayar ve bunlar gibi kimi zaman koklayarak, kimi zaman dokunarak, kimi zaman görerek, kimi zaman da bunlardan birkaçını bir arada yaparak varlığını hissettiğimiz her şey maddedir.

Maddelerin Nitelendirilmesi

• Maddeleri bazı özellikleri yardımı ile niteleyebiliriz.

• Acı ya da tatlı olması, kokulu ya da kokusuz olması, yumuşak ya da sert olması, kırılgan ya da sağlam olması, esnek olması maddeleri nitelemek için kullandığımız özelliklerdir.

Az Pürüzlü – Çok Pürüzlü

• Üzerine dokunduğumuzda elimizin kolayca kaydığı, yüzeyi düz maddelere az pürüzlü maddeler denir.

• Cam, ayna, elma ve cilanmış tahtaların yüzeyleri az pürüzlüdür.

• Ağaç, halı ve portakal gibi maddelere dokunduğumuzda elimiz kolayca kaymaz, yüzeyleri düz değildir. Böyle maddeler çok pürüzlü maddelerdir.

Esnek – Esnek Olmayan

• Bir etki uygulandığında uzayabilen, kısalabilen, şekli değişen, üzerindeki etki kalktıktan sonra da eski hâline dönebilen maddelere esnek maddeler denir.

• Paket lastiği ve bulaşık süngeri esnek maddelere örnektir. Paket lastiğini çekiştirdiğiniz zaman uzar, sonrasında tekrar eski hâline döner.

• Bir etki uygulandığında esnemeyen, şeklini koruyan, hatta kırılabilen maddeler esnek olmayan maddelerdir.

• Kalem, esnek olmayan bir maddedir. Tahta kaşık, ayna ve cam bardak da esnek olmayan maddelere örnektir.

Sert - Yumuşak

• Bazı maddelere dokunduğumuzda ya da onlara kuvvet uyguladığımızda şeklini

  kolaylıkla değiştiremeyiz.

• Bunlar sert maddelerdir.

Sert - Yumuşak

• Bazı maddeler ise üzerine kuvvet

  uygulandığında şekli değişebilir ve kolaylıkla şekil alabilir.

• Bu maddelere de yumuşak maddeler denir.

Bazı Maddelerin Tehlikeleri

• Çevremizdeki her maddeyi koklayarak, dokunarak ya da tadarak tanımaya çalışmanın sonuçları tehlikeli olabilir. Bunun için, maddelerle çalışırken aşağıdaki güvenlik önlemlerine dikkat etmeliyiz:

• * Temizlik maddelerini koklamamalı ve tadına bakmamalıyız.

• * Temizlik maddelerini kullanırken eldiven kullanmalıyız.

• * Laboratuvardaki malzemelerin bazılarına dokunmak ve koklamak sağlığımıza zarar verebilir. Laboratuvardaki malzemeleri kullanmadan önce, nasıl kullanacağımızı öğretmenimize sormalı, özenli bir şekilde kullanmaya dikkat etmeliyiz.

Bazı Maddelerin Tehlikeleri

• * Yapıştırıcıların içerisinde kimyasal maddeler bulunur. Onları da koklamamalı, elimizle temasından kaçınmalıyız.

• * Büyüklerimize sormadan hiçbir ilacı kullanmamalıyız

• * Evimizdeki kesici ve delici aletleri büyüklerimiz olmadan kullanmamalıyız.

• * Kokusunu sevdiğimiz ve ferahlamak için kullandığımız kolonyanın da tadına bakmamalıyız.

• * İçerisinde ne olduğunu bilmediğimiz sıvıları koklamamalı ve tadına

  bakmamalıyız.