SÖZCÜKTE ANLAM

SÖZCÜK / SÖZ ÖBEĞİNDE ANLAM

GERÇEK ANLAM

-TEMEL

-YAN

-TERİM

MECAZ ANLAM

Multiple Choice

Örnek 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük mecaz anlamıyla kullanılmıştır?

• Gelecek hafta bugün yine buluşalım.

• Az sonra beyaz bir at üstünde gelin göründü.

• Çocuğu uyutmak için odaya götürdü.

• Bu boş sözleri dinlemekten bıkmıştı.

• Akrabalarını görmek, onlarla konuşmak istiyordu.

• YANSIMA

• EŞ ANLAMLI

• KARŞIT: Zıt anlamlılık ile olumsuzluk birbiriyle karıştırılmamalıdır. Tanzimat romanında iyiler hep iyi kötülerse hep kötüdür. ( zıt) Bugünlerde hiç iyi değilim. ( olumsuz) hisli ve hissiz gibi.

•  SESTEŞ ( EŞSESLİ) :Bir sözcüğün mecaz ya da yan anlamıyla sesteş anlamlılık karıştırılmamalıdır. Bu sözler bazılarına çok dokunacak. ( mecaz anlam ) * Omzuma bir el dokundu. ( gerçek anlam ) 

• 
  

Multiple Choice

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “iş” kelimesi “davranış” anlamında kullanılmıştır?

• Ona borç vermekle çok iyi bir iş yaptın doğrusu.

• Şair, yazar ve öğretmen olarak işi oldukça ağır.

• Ne tür bir iş aradığını anlayamadım.

• Bankadaki işi uzun sürdüğü için gelememiş.

• Bu bir zevk işi, herkes istediği gibi giyinir.

Multiple Choice

I. Onun böyle davranmasına önce bir anlam veremedim.

II. Bir zamanlar ben de seyahati severdim.

III. Bu işe yıllarca emek vermiş bir insandı.

IV. Çoktandır böyle güzel bir film izlememiştim.

V. Eskiden burada yemyeşil bir orman vardı.

Bu cümlelerin hangilerindeki altı çizili sözler birbirine yakın anlamdadır?

• I. ve IV.

• II. ve III.

• II. ve V.

• III. ve IV.

• III. ve V.

• SOMUT: 1. Ekle soyut anlam kazanır. anne-lik

• 2. Somut anlamlı bir sözcük kullanıldığı cümleye göre soyut anlam kazanabilir. Buna soyutlaştırma denir. Soyutlaştırma kelimeye mecaz anlam kazandırarak olur diyebiliriz: Kara haber...

• SOYUT:

• Soyut anlamlı bir sözcük çoğunlukla benzetme yoluyla somut hale getirilebilir.Buna somutlaştırma denir: Yalnızlık, bir çiçektir.

Multiple Choice

Anlam genişlemesi yoluyla somut anlamlı bir ad, bir de soyut anlam kazanabilir. Örneğin, somut örneklendiren kelime, aşağıdakilerin hangisinde kullanılmıştır?anlamıyla ‘geçilen yer’ demek olan ‘yol’ kelimesi, ‘yöntem’ anlamına gelerek soyut bir anlam da kazanmıştır.

Böyle bir anlam değişmesini örneklendiren kelime, aşağıdakilerin hangisinde kullanılmıştır?

• Bunu yapmaya yürek ister, bu her babayiğidin harcı değil.

• Bu gördüğün bulutlar, yağmur yüklü bulutlardır.

• Bu dağlar, geçit vermez sarp dağlardır.

• Ağaçlar, ilkyazda bir gelin gibi donanırlar.

• Yapının güzel bir görünümü vardı; taş, dantel gibi işlenmişti.

• NİTELİK: Bir şeyin nasıl olduğunu , ne gibi özellikler taşıdığını anlatan sözcüklere nitelik anlamlı sözcükler denir.

• NİCELİK: Bir şeyin sayılabilen, ölçülebilen ya da azalıp çoğalabilen durumunu bildiren sözcüklere nicelik anlamlı sözcükler denir.

• Bu soğuk havada bir de senin soğuk esprilerini çekemem. ( nicel, nitel )

• DİKKAT! Nitelik anlamlı sözcükler, genellikle niteleme sıfatı ve durum zarfı görevindedir. Nicelik anlamlı sözcükler ise ölçü - miktar zarfı , belgisiz sıfat veya sayı sıfatı görevindedir.