6.3.2 / Początek wojen ze Szwecją

Temat:

Początek wojen ze Szwecją

Historia, klasa VI

Dział III, temat 2

Podręcznik, strony 87–92

Multiple Choice

Który król Polski prowadził, w XVI wieku, wojny z Rosją?

• Mieszko I

• Kazimierz Wielki

• Stefan Batory

Multiple Choice

Który król Polski prowadził, w XVI wieku, wojny z Rosją?

• Bolesław Chrobry

• Zygmunt III Waza

• Władysław Jagiełło

Multiple Choice

Jak nazywał się plan zdobycia tronu rosyjskiego przez fałszywego syna Iwana Groźnego?

• Iwaniadia

• Dymitriada

• Cariada

Początek wojen ze Szwecją

Przyczyny wojen ze Szwecją

Zygmunt III Waza po śmierci swojego ojca został także królem Szwecji. Jednak Szwedzi woleli jego stryja - Karola IX, który, w przeciwieństwie do Zygmunta III nie był gorliwym katolikiem, tylko protestantem. Podobnie do większości Szwedów.

Stało się to przyczyną wojny.

Przyczyny wojen Rzeczpospolitej ze Szwecją:

- walka o tron szwedzki,

- walka o panowanie na Bałtyku.

Szwedzi chcieli kontrolować wszystkie bałtyckie porty i czerpać z tego korzyści, bogacić się.

Wojna o Inflanty

Walka o Inflanty była jednym z bezpośrednich przyczyn rozpoczęcia wojny. Początkowo przewagę mieli Szwedzi.

W 1605 roku doszło do bitwy pod Kircholmem. Wojska polsko-litewskie dowodzone przez hetmana Jana Karola Chodkiewicza pokonały wojska szwedzkie.

Na dalszą walkę zabrakło pieniędzy. Zawarty został rozejm, na mocy którego Szwecja zachowała część Inflant.

Walka o ujście Wisły.

W kolejnej części wojny Szwedzi zajęli prawie całe Inflanty oraz zaatakowali Pomorze Gdańskie. Postanowili zablokować drogę do portu w Gdańsku. Szczególnie dróg wodnych, w tym ujścia Wisły.

W 1627 roku miała miejsce bitwa morska pod Oliwą. Polska flota pokonała Szwedów. Port w Gdańsku został odblokowany.

Rozejm

Na mocy rozejmu w Starym Targu (1629 r.) Szwedzi zachowali Inflanty, porty w Prusach (bez Gdańska, Królewca i Pucka), dostali prawo do pobierania cła.

Rozejm miał obowiązywać przez 6 lat.

Rozejm w Sztumskiej Wsi

Po zakończeniu rozejmu ze Starego Targu Rzeczpospolita rządzona przez króla Władysława IV chciała wznowić wojnę ze Szwecją. Szwedzi, obawiając się przegranej, poprosili o nowy rozejm.

W 1635 roku zawarto rozejm w Sztumskiej Wsi. Szwedzi zachwali Inflanty, ale oddali Pomorze i Prusy oraz zrezygnowali z pobierania cła.