M2 การแยกสาร

การแยกสาร

Seperation

การแยกสาร

• คือ การทำให้องค์ประกอบของสารผสม แยกตัวออกจากกันกลับมาเป็นสารบริสุทธิ์อีกครั้งนึง

• การเลือกสารมีหลายวิธี แต่ ต้องใช้วิธีที่ง่ายและเหมาะสมที่สุด

การแยกสารและ

การนำไปใช้

วิธีการต่างๆในการแยกสาร

Multiple Choice

จงเลือกวิธีการแยกสารที่เหมาะสมกับสารผสมเหล่านี้

1. แยกลูกอมสีฟ้าออกจากกอง

• การกรอง

• การร่อน

• การหยิบออก

• การดึงดูดด้วยแม่เหล็ก

Multiple Choice

จงเลือกวิธีการแยกสารที่เหมาะสมกับสารผสมเหล่านี้

2. แยกทรายออกจากน้ำ

• การกรอง

• การร่อน

• การหยิบออก

• การดึงดูดด้วยแม่เหล็ก

Multiple Choice

จงเลือกวิธีการแยกสารที่เหมาะสมกับสารผสมเหล่านี้

3. แยกแป้งเนื้อละเอียดเพื่อมาทำขนมเค้ก

• การตกตะกอน

• การร่อน

• การรินออก

• การดึงดูดด้วยแม่เหล็ก

Multiple Choice

จงเลือกวิธีการแยกสารที่เหมาะสมกับสารผสมเหล่านี้

4. เศษเหล็กในถังขยะ

• การตกตะกอน

• การร่อน

• การรินออก

• การดึงดูดด้วยแม่เหล็ก

การแยกสารด้วยวิธี อย่างง่าย

• การกรอง : เป็นการแยกของแข็งออกจากของเหลว โดยที่ของแข็งต้องมีอนุภาคใหญ่กว่ากระดาษกรอง

• การหยิบออก : แยกของแข็งออกจากของแข็งขนาดอนุภาคใหญ่ที่สามารถมองเห็นได้

• การร่อน : ใช้ตะแกรงร่อน หรือตัวกรอง แยกของแข็งออกจากของแข็งโดยอาศัยความแตกต่างกันของขนาดอนุภาค

• การตกตะกอน : แยกของแข็งออกจากของเหลว โดยทิ้งให้ของแข็งตกตะกอน หรือใช้ตัวเร่งการตกตะกอนช่วย เช่น สารส้ม

• การรินออก : แยกของเหลวออกจากของเหลวที่ไม่ผสมกันเป็นเนื้อเดียว

• การดึงดูดด้วยแม่เหล็ก : แยกของผสมโดยอาศัยสมบัติการถูกดึงดูดด้วยแม่เหล็ก

การระเหยแห้งและการตกผลึก

สรุปข้อแตกต่าง

การระเหยแห้งและการตกผลึก

• การระเหยแห้ง : สารละลายที่มีตัวทำละลายเป็นของเหลวและตัวละลายเป็นของแข็ง แยกโดยให้ความร้อนแก่สารละลาย โดยตัวทำละลายมีจุดเดือดต่ำกว่า ก็จะระเหยออกไปจนหมด เหลือแต่ตัวละลายที่เป็นของแข็ง

• การตกผลึก : สารละลายอิ่มตัวในตัวทำละลายที่อุณหภูมิห้องที่ไม่สามารถละลายได้อีก จากนั้นให้ความร้อนจนของแข็งละลายหมด แล่วปล่อยให้อุณหภูมิลดลงช้าๆ ตัวละลายจะค่อยๆแยกออกจากสารละลาย ได้ผลึกรูปทรงเรขาคณิต

Multiple Choice

การทำน้ำตาลมะพร้าว

• การระเหยแห้ง

• การระเหยเปียก

• การตกผลึก

• การตกตะกอน

Multiple Choice

การผลิตผงชูรส

• การระเหยแห้ง

• การตกผลึก

• การตกตะกอน

• การกลั่น

การกลั่นอย่างง่าย

Simple Distillation

ใช้แยกตัวทำละลายที่มีสถานะเป็นของเหลวออกจากตัวละลายที่มีสถานะเป็นของแข็ง โดยตัวทำละลายกับตัวละลายมีจุดเดือดต่างกันมาก ( 20 ºc ขึ้นไป)

การกลั่นลำดับส่วน

Fractional Distillation

ใช้แยกสารที่มีจุดเดือดใกล้เคียงกัน

โครมาโทกราฟี

Chromatography

โครมาโทกราฟีแบบกระดาษ ใช้แยกสารที่เคลื่อนที่บนกระดาษด้วยอัตราเร็วต่างกัน เนื่องจากความสามารถในการละลายของสารในตัวทำละลายและความสามารถในการดูดซับต่างกัน เหมาะกับสารที่มีปริมาณน้อย

การสกัดด้วยตัวทำละลาย

Solvent Extraction

ใช้แยกสารที่ละลายในตัวทำละลายชนิดนั้นๆได้ดี ในขณะที่สารเจือปนอื่นๆละลายในตัวทำละลายนั้นได้น้อย

คำถามท้ายบท

ทดสอบความรู้ความเข้าใจ เรื่องการแยกสาร

Multiple Choice

ข้อใดถูกต้องเกี่ยวกับโครมาโทกราฟีแบบกระดาษ

• แยกของแข็งออกจากสารละลาย

• แยกสารที่มีจุดเดือดต่างกันมาก

• แยกสารที่ระเหยออกจากสารที่ระเหยไม่ได้

• แยกสารที่เคลื่อนที่ได้ต่างกันเนื่องจากการดูดซับสารบนกระดาษต่างกัน

Multiple Choice

ข้อใดสำคัญที่สุดในการเลือกชนิดตัวทำละลาย ที่เหมาะสมกับการสกัดด้วยตัวทำละลาย

• ถูก

• ระเหยง่าย

• เป็นของเหลว ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น

• ละลายสารที่ต้องการได้มาก แต่ละลายสารที่เจือปนได้น้อย

Multiple Choice

ในการผลิตน้ำมันถั่วเหลือง มีขึ้นตอนดังนี้

เมล็ดถั่วที่ล้างแล้ว > บด > แช่ในเฮกเซนเพื่อให้น้ำมันละลายออกมากับเฮกเซน > ระเหยเฮกเซนออกให้เหลือแต่น้ำมันถั่วเหลือง

ในการสกัดน้ำมันถั่วเหลือง ใช้วิธีแยกสารใดบ้าง ตามลำดับ

• การกลั่น การระเหยแห้ง

• การสกัดด้วยตัวทำลายลาย การตกผลึก

• การสกัดด้วยตัวทำละลาย การระเหยแห้ง

• การระเหยแห้ง การสกัดด้วยตัวทำละลาย

Multiple Choice

ข้อใดใช้วิธีแยกสารไม่เหมาะสม

• แยกน้ำมันพืชออกจากน้ำโดยการระเหยแห้ง

• แยกน้ำตาลทรายบริสุทธิ์ออกจากน้ำเชื่อมด้วยการตกผลึก

• แยกน้ำมันหอมระเหยจากเปลือกส้มด้วยการกลั่นด้วยไอน้ำ

Multiple Choice

ลุงสมหมาย หมายมั่นจะแยกน้ำมันมะพร้าวออกจากน้ำด้วยความมุ่งมั่นและมานะ

ลุงสมหมายควรใช้วิธีการใดที่เหมาะสมเพื่อให้สมความมุ่งมั่นของลุงสมหมาย

• การกลั่น

• การกรอง

• การกลั่นลำดับส่วน

• การสกัดด้วยตัวทำละลาย