KULTURA POLSKA PRZEŁOMU XIX I XX WIEKU

KULTURA POLSKA PRZEŁOMU XIX I XX WIEKU

TEMAT4.5

KULTURA NARODOWA POLAKÓW

• walka z antypolską rusyfikacją i germanizacją

• dbanie o język, kulturę, tradycję i wyznanie katolickie

• rozwój polskiej nauki i kultury głównie w zaborze austriackim (Galicji): Uniwersytet Jagiellońskiw Krakowie, Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie, Akademia Umiejętności w Krakowie

Uniwersytet Jagielloński

Uniwersytet Jana Kazimierza

Akademia Umiejętności

POLSKI POZYTYWIZM

• Krytyka romantyzmu

• Przeciwnicy konspiracji i powstań

• Praca organiczna

• Praca u podstaw - rozbudowa świadomości narodowej oraz rozwój edukacji

• Literatura postyczniowa - Eliza Orzeszkowa, Bolesław Prus

ROLA HISTORII

• Odgrywała ważną rolę w umacnianiu tożsamości narodowej

• Henryk Sienkiewicz - powieści historyczne "ku pokrzepieniu serc" (Trylogia)

• Jan Matejko - malarstwo historyczne

• Stanisław Wyspiański - dramaty historyczne (Warszawianka, Noc listopadowa)

• Maria Konopnicka - Rota

Henryk Sienkiewicz

Jan Matejko

KULTURA MŁODEJ POLSKI

• Modernizm - sztuka dla sztuki, zerwanie z uzytowym charakterem twórczości

• Młoda Polska = neoromantyzm - nawiązania do motywów typowych dla romantyzmu

• Rozkwit literatury (poezji i dramatu):

• poeci: Stanisław Przybyszewski, Jan Kasprowicz

• pisarze: Stefan Żeromski, Władysław Reymont

• dramatopisarz; Stanisław Wyspiański

SZTUKA II POŁ XIX W

• impresjonizm

• kubizm

• realizm

• malarstwo historyczne

Dzieci w ogrodzie, Podkowiński

Mnich, Pronaszko

Piaskarze, Gierymski

Hołd pruski, Matejko

POCZĄTKI KULTURY MASOWEJ

• rozwój prasy i radia

• kino, Kazimierz Prószyński

• ogródki jordanowskie, Henryk Jordan

• skauting (harcerstwo), Andrzej Małkowski

Polskie Radio Warszawa

Radioodbiorniki produkowane w latach 1925-1929

Kazimierz Prószyński