Spór cesarstwa z papiestwem

Spór cesarstwa z papiestwem

Dowiesz się dlaczego w średniowieczu doszło do sporu papieża z cesarzem.

Potrafisz wymienić najważniejsze postanowienia konkordatu wormackiego.

Czy pamiętasz z poprzedniej lekcji?

Multiple Choice

W jakim stylu architektonicznym powstał budynek przedstawiony na ilustracji?

• romańskim

• gotyckim

• mieszanym

Multiple Choice

Jak nazywa się element architektoniczny przedstawiony na ilustracji?

• rozeta

• przypora

• portal

Multiple Choice

W jakim stylu został wykonany portal przedstawiony na ilustracji?

• romańskim

• gotyckim

• mieszanym

Sprór cesarstwa z papiestwem

Schizma wschodnia

Na przełomie X i XI wieku dochodziło do licznych sporów między chrześcijanami. Dotyczyły one dogmatów - prawd wiary oraz zasad funkcjonowania kościoła.

W wyniku tego sporu doszło w 1054 roku do podziału w chrześcijaństwie (schizma). Powstały dwa odrębne kościoły: katolicki (Rzym) oraz prawosławny (Konstantynopol)

Spór cesarza z papieżem.

W XI doszło do sporu o inwestyturę, czyli prawo powoływania dostojników kościelnych. O to prawo rywalizowali: cesarz niemiecki i papież. Papież twierdził, że tylko on może powoływać biskupów i opatów (gdyż sprawował nad nimi władzę kościelną), cesarz twierdził, że skoro nadaje biskupom i opatom ziemię (inwestyturę), to on powinien decydować kogo wybiera na biskupa lub opata.

Cesarz Henryk IV

Pierwszym cesarzem, który oficjalnie sprzeciwił się papieżowi był Henryk IV. Wówczas papież Grzegorz VII obłożył Henryka klątwą kościelną. Tym samym monarcha został wykluczony z Kościoła. Jego poddani mieli zaś obowiązek odmówić mu posłuszeństwa. Niektórzy książęta i możnowładcy niemieccy wykorzystali tę sytuację i zbuntowali się przeciwko Henrykowi. 

Tekst źródłowy:

Grzegorz VII o władzy papieża

3. Tylko [papież] […] może biskupów zwalniać z godności lub do nich przywracać. [...]

6. Z obłożonymi przez […] [papieża] klątwą nie wolno przebywać w jednym domu. [...]

9. Tylko papieża stopy całować mają wszyscy [władcy]. […]

12. Jemu [papieżowi] wolno władcami rozporządzać (a więc i cesarzy z tronu składać).

13. Jemu wolno w razie potrzeby biskupów z miejsca na miejsce przenosić.

14. W całym Kościele wolno mu duchownych mianować, gdzie by chciał. [...]

19. Przez nikogo nie może być on sądzony. [...]

Wymień uprawnienia, które zdaniem Grzegorza VII miały przysługiwać papieżowi. O czym one świadczyły?

Pod murami Kanossy

W 1077 roku zagrożony utratą władzy Henryk IV udał się do Italii, by pojednać się z papieżem. Trzy dni pokutował pod bramą zamku w Kanossie, gdzie schronił się papież. Wreszcie Grzegorz przyjął władcę i zdjął z niego klątwę. Henryk uznał, że w sprawie mianowania na stanowiska kościelne słuszność jest po stronie papieża.

Załagodzenie sporu

Spór został zakończony podpisaniem porozumienia, czyli konkordatu w Wormacji, w 1122 roku. Cesarz zrezygnował z prawa do mianowania biskupów,mógł im nadawać ziemię. Biskupi musieli składać przysięgę wierności cesarzowi.

Sprawdź się

Quiz

Multiple Choice

W którym wieku doszło do schizmy wschodniej?

• X.

• XI.

• XII.

• XIII.

Multiple Choice

Na czym polegała schizma wschodnia?

• Na podziale chrześcijaństwa.

• Na podziale islamu.

• Na podziale Greków.

• Na podziale cesarstwa rzymskiego.

Multiple Choice

Spór pomiędzy cesarzem, a papieżem dotyczył:

• hołdu lennego, który cesarz powinien składać papieżowi

• rozłamu w chrześcijaństwie.

• inwestytury dla biskupów i opatów.

• władzy w Świętym Cesarstwie Rzymskim.

Multiple Choice

Jak nazywał się cesarz niemiecki, który jako pierwszy wszedł w spór z papieżem?

• Henryk II

• Grzegorz VII

• Leon III

• Henryk IV

Multiple Choice

Gdzie Henryk IV musiał odbyć pokutę, zanim został przyjęty przez papieża?

• Pod murami Rzymu.

• Pod murami zamku w Kanossie.

• Nie musiał odbywać pokuty.

Multiple Choice

Jaki dokument zakończył spór cesarstwa z papiestwem o inwestyturę?

• Pokój a Augsburgu.

• Edykt Mediolański.

• Porozumienie w Preszburgu.

• Konkordat w Wormacji.

DZIĘKUJĘ