ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΕΣ

ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΕΣ

1096-1204

Ορισμός-παράγοντες-αίτια

Οι σταυροφορίες ήταν μία σειρά θρησκευτικών πολέμων που εγκρίθηκαν από τη Λατινική Εκκλησία κατά τη μεσαιωνική περίοδο. Οι πιο γνωστές είναι οι εκστρατείες στην ανατολική Μεσόγειο που αποσκοπούσαν στην ανάκτηση των Αγίων Τόπων από την ισλαμική κυριαρχία αλλά ο όρος «σταυροφορίες» εφαρμόζεται επίσης και σε άλλες εκστρατείες που εγκρίθηκαν από την εκκλησία.

Ο σκοπός των Σταυροφοριών ήταν η ανάκτηση των Αγίων Τόπων, η συντριβή του Ισλάμ, η κατάκτηση νέων εδαφών από τους βασιλιάδες των δυτικών κρατών, η προσπάθεια υπερίσχυσης της παπικής Εκκλησίας και η επιδίωξη των ιταλικών πόλεων για κυριαρχία στο εμπόριο.

Αφορμές ήταν η κακομεταχείριση των χριστιανών επισκεπτών της Ιερουσαλήμ και η έκκληση για βοήθεια από τον Βυζαντινό αυτοκράτορα που δεχόταν ισχυρή πίεση από τους Σελτζούκους Τούρκους.

Multiple Select

Ποια από τα παρακάτω αποτελούν αίτια των Σταυροφοριών:

• Η επιθυμία των Παπών να ανακτήσουν τα χριστιανικά εδάφη της Ανατολής

• Τα οικονομικά προβλήματα της Δύσης

• Το κάλεσμα του Αλέξιου Α΄Κομνηνού (1095) για βοήθεια από τη Δύση

• Όλα τα παραπάνω

Α' Σταυροφορία

• Το 1906 ο πάπας Ουρβανός Β΄ σε θρησκευτική συγκέντρωση, που έγινε στο Κλερμόν της Γαλλίας και στην οποία παραβρέθηκαν οι πρέσβεις όλων των ευρωπαϊκών εθνών, κήρυξε επίσημα την οργάνωση Σταυροφοριών.

• Στην πρώτη εκστρατεία συμμετείχαν ανοργάνωτες και απειθάρχητες λαϊκές μάζες με αρχηγό τον Πέτρο τον Ερημίτη και κατέληξε σε συντριβή τους από τους Τούρκους στη Νίκαια της Μ.Ασίας.

• Η δεύτερη εκστρατεία των φεουδαρχών με πειθαρχημένο στρατό νίκησαν τους Τουρκους, ανέκτησαν βυζαντινές περιοχές και κατέκτησαν την Ιερουσαλήμ.

• Οι φεουδάρχες ίδρυσαν αν αυτοτελή κρατίδια στη Συρία και στην Παλαιστίνη

Fill in the Blanks

Θρησκευτικά Ιπποτικά τάγματα

• 1. Ιωαννίτες: Παλαιστίνη, Ρόδος, Μάλτα

  2. Ναΐτες: Παλαιστίνη, Κύπρος 3. Τεύτονες

• Συνδύαζαν τις μοναστικές υποσχέσεις (αγαμία, ακτημοσύνη, υπακοή) και άρτια στρατιωτική οργάνωση.

• Τα «ιπποτικά» τάγματα πλούτισαν από τα έσοδα για τη φιλοξενία και την προστασία των προσκυνητών στους Αγίους Τόπους καθώς και από τις οικονομικές συμφωνίες με όσους αναλάμβαναν τη μεταφορά των προσκυνητών.

• Έτσι, απέκτησαν τεράστια περιουσία .

Multiple Select

Ιππότης στο Μεσαίωνα καλείται...

• ο φεουδάρχης

• έφιππος στρατιώτης στον οποίο έχει απονεμηθεί ο τιμητικός τίτλος του ιπποτισμού από μονάρχη ή άλλον πολιτικό ηγέτη για την εξυπηρέτηση του μονάρχη ή της χώρας, ως στρατιώτη.

• κάθε στρατιώτης που πήρε μέρος στις Σταυροφορίες

Β' και Γ' Σταυροφορίες

• Πραγματοποιήθηκαν τον 12 αιώνα

• Οι Σταυροφόροι δεν μπορούν να αντέξουν την πίεση των Τούρκων και χάνουν κτήσεις τους στην Ανατολή, Καταλύθηκε το φραγκικό βασίλειο της Ιερουσαλήμ από τους Τούρκους.

• Οι βασιλείς της Δύσης δεν κατάφεραν να ανακτήσουν την Ιερουσαλήμ.

• Οι Βυζαντινοί είχαν απώλειες, όπως ο βασιλιάς της Αγγλίας ο Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος κατέλαβε την Κύπρο και την πούλησε στον Φράγκο Λουζινιάν

Multiple Select

Στη Β' και Γ' Σταυροφορία...

• Οι βασιλείς της Ευρώπης δημιούργησαν νέα σταυροφορικά κρατίδια στην Ανατολή

• Οι Βυζαντινοί ευνοήθηκαν από τις Σταυροφορίες

• Η Κύπρος πέρασε από τους Βυζαντινούς στα χέρια των Σταυροφόρων

• Οι Τούρκοι συνασπίζονται και ενισχύουν την παρουσία τους Στην Ανατολή.

Δ΄Σταυροφορία (1201-1204)- Πρώτη Άλωση της Κωνσταντινούπολης

• Στόχος η ανακατάληψη των Ιερών Τόπων, παρέκκλιση όμως από το στόχο και κατάληψη της Κ/λης.

• Οι Βενετοί είχαν οξυμένες σχέσεις με Βυζαντινούς

• Οικονομική, πολιτική,στρατιωτική αδυναμία Βυζαντίου

• Ο Αλέξιος Άγγελος ζήτησε βοήθεια από τον Βονιφάτιο Μομφερατικό, αρχηγό των Σταυροφόρων, για να ανατρέψει τον θείο του αυτοκράτορα Αλέξιο Γ' Άγγελο και να επαναφέρει στον θρόνο τον τυφλό πατέρα του. Στα ανταλλάγματα που προσέφερε ήταν ένα μεγάλο χρηματικό ποσό, στρατιωτικές δυνάμεις για την ενίσχυση της εκστρατείας των Σταυροφόρων στην Αίγυπτο και την υποταγή της Εκκλησίας της Κωνσταντινούπολης στον Πάπα. Αθέτησε όμως τη συμφωνία παρά την ικανοποίηση του αιτήματός του.

Επιπτώσεις της Άλωσης της Πόλης από τους Σταυροφόρους

• Για τρεις μέρες οι «Στρατιώτες του Χριστού» επιδόθηκαν σε παντός είδους βανδαλισμούς, φρικαλεότητες και σφαγιασμούς. Δεν δίστασαν να βεβηλώσουν ακόμη και ιερούς χώρους,ί

• Πολύτιμα έργα τέχνης διοχετεύτηκαν στη Δύση, για να κοσμήσουν τους καθεδρικούς ναούς και τους πύργους των ευγενών.

• Αρχίζει η μακρά περίοδος της Φραγκοκρατίας στον ελλαδικό χώρο, η οποία διαρκεί σε ορισμένες περιοχές μέχρι το 17ο αιώνα.(διαμοιρασμός της αυτοκρατορίας στους Λατίνους)

• Μίσος Βυζαντινών κατά Δυτικών.

Οι επιπτώσεις των Σταυροφοριών

• Δεν επιτεύχθηκαν όλοι οι στόχοι των σταυροφόρων Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία διαλύθηκε με διαμελισμό των εδαφών της.

  Τα λατινικά κρατίδια όμως δεν ήταν βιώσιμα στην Ανατολή

  
  

   Οι Ευρωπαίοι εξασφάλισαν οριστικά τον έλεγχο της Μεσογείου.

  Ο πάπας ενίσχυσε και σταθεροποίησε την κυριαρχία του. 

• Αναζωπύρωση μίσους Χριστιανών και Μουσουλμάνων. Εχθρότητα Ελλήνων και Λατίνων.

• Αναπτύχθηκε το εμπόριο (αλλά και το δουλεμπόριο) και λήφθηκαν μέτρα για την προστασία του (π.χ. εκκαθάριση των επαρχιακών δρόμων από τους ληστές, περιορισμός ή και κατάργηση διοδίων για τους εμπόρους, ρύθμιση του δικαιώματος επί των ναυαγίων).

Ουδέν κακό αμιγές καλού

•  Άγνωστες ως τότε ασθένειες έφεραν από την Ανατολή επιστρέφοντας στην Ευρώπη οι Σταυροφόροι (π.χ. λέπρα). 

• Βελτιώθηκαν η ναυπηγική και τα μέσα ναυσιπλοΐας (πυξίδα, αστρονομικοί χάρτες, αστρολάβος, πορτολάνοι, πηδάλιο).

   Οι Ευρωπαίοι άρχισαν να διατρέφονται με νέα, άγνωστα ως τότε, προϊόντα (π.χ. ζάχαρη, μπαχαρικά, λεμόνια, βερίκοκα, καρπούζια, αμύγδαλα, χουρμάδες).

  Οι Ευρωπαίοι γνώρισαν και υιοθέτησαν νέα μουσικά όργανα (π.χ. το λαγούτο).

   Διαδόθηκαν οι αραβικοί αριθμοί και το δεκαδικό αριθμητικό σύστημα.

   Αναπτύχθηκε η αστρονομία και κατασκευάστηκαν τηλεσκόπια.

   

συνέχεια...

•  Με τις γνώσεις οπτικής που πήραν από άραβες τεχνίτες κατασκεύασαν στη Βενετία τα πρώτα ματογυάλια.

   Οι Ευρωπαίοι γνώρισαν νέα είδη υφασμάτων (βελούδα, λινά) και άρχισαν να στρώνουν στα σπίτια τους πολύχρωμα χαλιά.

  Κατασκευάστηκαν οι πρώτοι γυάλινοι καθρέπτες και άρχισαν να χρησιμοποιούνται νέα καλλυντικά ( π.χ. ρουζ, χένα) και νέα πολύτιμα υλικά για τα κοσμήματα (πέρλες, ελεφαντόδοντο).

• Η λογοτεχνία των μουσουλμάνων γινε γνωστή στους χριστιανούς (π.χ τα παραμύθια του Σεβάχ, του Αλαντίν, του Αλή Μπαμπά και των 40 κλεφτών)

  
  

  Νέα, πολύ φθηνότερη από την περγαμηνή, γραφική ύλη, το χαρτί (από ίνες λινών και βαμβακερών κουρελιών που τα μούσκευαν και τα χτυπούσαν ώσπου να γίνουν πολτός) συνέβαλε στη μεγαλύτερη διάδοση των βιβλίων.

Multiple Select

Η Βενετία είχε το μεγαλύτερο συμφέρον να στρέψει τους Σταυροφόρους προς την Κωνσταντινούπολη (1204)

• Είχε εχθρικές σχέσεις με το Βυζαντινό αυτοκράτορα Αλέξιο Γ Άγγελο

• Επιδίωκε την οικονομική και πολιτική επικράτηση στην ανατολική Μεσόγειο

• Επιθυμούσε τη τιμωρία των Βυζαντινών λόγω της τρομοκρατίας που ασκούσαν σε Βενετούς εμπόρους στην Πόλη.

Multiple Select

Τα τέσσερα μπρούτζινα άλογα που στολίζουν την Εκκλησία του Αγίου Μάρκου στη Βενετία...

• αποτελούν λάφυρο των Βενετών από την Κωνσταντινούπολη μετά την άλωσή της το 1204

• Είναι αντίγραφα των αλόγων της Κωνσταντινούπολης

• Τα θρυλικά άλογα ήταν τοποθετημένα στον Ιππόδρομο της Κωνσταντινούπολης

• Είναι δώρα των Βυζαντινών προς τους Βενετούς για τη βοήθεια που τους πρόσφεραν στην αντιμετώπιση των Νορμανδών

Multiple Select

Οι συνέπειες των Σταυροφοριών ήταν αρνητικές και θετικές:

• Μίσος Βυζαντινών και Δυτικών

• Επιτεύχθηκαν οι στόχοι των Σταυροφόρων για κατάκτηση εδαφών στην Ανατολή

• Συνένωση της χριστιανοσύνης

• Αυξήθηκαν οι γνώσεις των Ευρωπαίων στη γεωγραφία, μαθηματικά, αστρονομία, μουσική

Multiple Select

Η Λατινοκρατία

• είναι η χρονική περίοδος (1204-1261) κατά την οποία οι Λατίνοι ή Φράγκοι έχοντας διαμελίσει τη βυζαντινή αυτοκρατορία έχουν δημιουργήσει κρατίδια

• ονομάστηκε έτσι από τους Λατίνους, όλους δηλαδή τους χριστιανους της Δύσης

• είναι η κατάκτηση του Βυζαντίου από τους Βενετούς