Jenis-Jenis Cetakan PSV T.2

Jenis-Jenis Cetakan PSV T.2

Disediakan Oleh: En. Kamal

Prinsip dan Konsep Seni Cetakan Konvensional

Seni cetakan juga menggunakan Bahasa Seni Visual, contohnya garisan, jalinan, kepelbagaian, kesatuan, harmoni dan kontra. Namun demikian, prinsip dalam seni cetakan konvensional merujuk kepada satu piawaian yang diguna pakai untuk menentukan

sama ada karya seni cetakan tersebut asli atau reproduksi. Terdapat lima definisi seni cetakan asli dalam piawaian tersebut:

1. Menulis 'Artist Proof ' (AP) pada setiap karya seni cetakan.

2. Karya mesti ditandatangani oleh pelukis, jumlah kesemua edisi dan nombor

siri cetakan.

3. Setiap bahan blok yang digunakan perlu ditanda atau diguris untuk

menandakan edisi cetakan.

4. Pengkarya sendiri yang menyediakan plat asal cetakan.

5. Sesebuah reproduksi dianggap cetakan asli jika sangat berkualiti dan

pengkarya bersetuju untuk menurunkan tandatangannya.

Konsep seni cetakan konvensional menurut kenyataan Alexia Tala (2009) ialah 'framed and hung on the wall behind glass '. Konsep ini merujuk kepada karya seni cetakan asli 2D yang difahami oleh karyawan seni cetak.

JENIS-JENIS CETAKAN

(a) Cetakan Timbulan (Relief)

• Merupakan proses membuat cetakan dengan meletakkan dakwat atau warna pada permukaan tapak cetakan yang biasanya terdiri daripada blok kayu atau lino.

• Hasil permukaan acuan merupakan imej yang terhasil di permukaan kertas.

• Contoh cetakan jenis ini ialah:

(a) Cetakan Kayu

(b) Cetakan Lino

(c) Cetakan Kolograf

(d) Cetakan Kolaj

(b) Cetakan Stensil atau Skrin

• Cetakan ini memerlukan kain sutera (organdi) yang direnggangkan di atas pemidang kayu.

• Cetakan Sutera Saring / Stensil / Sarigrafi.

• Terdapat beberapa kaedah yang boleh digunakan dalam jenis cetakan ini iaitu:

(a) Kaedah Potongan Kertas Pendua

(b) Kaedah Filem Leker

(c) Kaedah Skrin Foto

(c) Cetakan Lithografi / Planograf / Cetakan datar

• Juga dikenali sebagai cetakan Plonografi.

• Cetakan datar menggunakan blok batu kapur sebagai blok persembahan imej.

• Teknik yang digunakan ialah teknik penolakan minyak dengan air.

• Kekalisan antara air dan minyak dapat menghasilkan cetakan seakanakan lukisan

pensil.

• Cetakan dibuat menggunakan mesin cetak.

(d) Cetakan Benaman (Intaglio)

• Berlawanan dengan cetakan timbulan. Bagi cetakan timbulan, dakwat atau pewarna di

atas permukaan yang timbul manakala cetakan benaman pula dakwat atau warnanya di

dalam ukiran turisan yang akan menjadi imej.

• Merupakan proses membuat cetakan melalui cara mengukir pada plat logam atau kayu

dan meletakkan dakwat atau warna ke dalam hasil turisan.

Contoh cetakan jenis ini ialah:

(a) Kaedah Turisan (engraving)

(b) Kaedah Gurisan Asid (etching)

(c) Kaedah Akuantin (aquantint)

(d) Kaedah Mesotin (mezzotint)