ΒΑΣΕΩΣΦΑΙΡΙΣΗ[BASE -BALL]

ΒΑΣΕΩΣΦΑΙΡΙΣΗ [BASE -BALL]

Το γήπεδο

Επινοήθηκε στις αρχές του 19ου αιώνα στις ΗΠΑ αλλά η πρώιμη μορφή του κατάγεται από τα αγγλικά rounders και Κρίκετ. Παραμένει ένα από τα πλέον δημοφιλή αθλήματα στις ΗΠΑ.Το μπέιζμπολ παίζεται σε ανοιχτό γήπεδο που έχει σχήμα τεταρτημόριου κύκλου. Το γήπεδο περιλαμβάνει δύο περιοχές:

A/ Η Εσωτερική Περιοχή (Infield) ή Διαμάντι (Diamond) έχει σχήμα ρόμβου με πλευρές μήκους 27,43 m. Στις τέσσερις κορυφές του ρόμβου υπάρχουν οι τέσσερις Βάσεις (Bases). Η βάση στην αρχή του γηπέδου, λέγεται Αρχική Βάση ή Αρχική Πλάκα (Home Plate) όπου ξεκινάει και κάθε φάση του αγώνα, μιας και διαδραματίζεται η μονομαχία του ρίπτη (pitcher) της άμυνας με τους ροπαλοφόρους (batter) της επίθεσης. Στις υπόλοιπες βάσεις που αριθμούνται ως 1η, 2η, και 3η Βάση, προωθούνται διαδοχικά οι συμπαίκτες του ροπαλοφόρου - επιθετικοί - και ο ίδιος κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού, μέχρι να επιστρέψουν στην αρχική βάση κλείνοντας κύκλο σε όλες τις βάσεις και παίρνοντας έτσι έναν πόντο (run).

Το γήπεδο

Στο εσωτερικό του διαμαντιού και σε απόσταση 18,34 μ. από την αρχική βάση, βρίσκεται ο ρίπτης (πίτσερ) της άμυνας ο οποίος ρίχνει την μπάλα και μονομαχεί με τον ροπαλοφόρο. Πίσω από τον ροπαλοφόρο υπάρχει ένας συμπαίκτης του ρίπτη, ο λήπτης (catcher) που πιάνει τις ρίψεις. Ο λήπτης είναι ο βασικός αμυντικός παίχτης, όλης της ομάδας, και αποστολή του είναι να βγάλουν, μαζί με τον ρίπτη, εκτός παιχνιδιού όλους τους ροπαλοφόρους (δηλ. τουλάχιστον 3 σε κάθε περίοδο), επίσης να εμποδίσει την προώθηση των δρομέων, και τέλος, να προστατεύει την αρχική βάση από επιθετικούς που επιχειρούν να σκοράρουν.

Την εσωτερική περιοχή αμύνονται έξι (6) αμυντικοί: Ο Ρίπτης, ο Λήπτης, ο Πρώτης Βάσης, ο Δεύτερης Βάσης, ο Σορτ-στοπ και ο Τρίτης Βάσης. Αμύνονται της μπάλας και των επιθετικών και παίζουν όλες τις φάσεις στις βάσεις.

Οι παίκτες της αμυνόμενης ομάδας, τοποθετούνται ως εξής:

• Ο ρίπτης (pitcher): μέσα στο διαμάντι (ο πιο καθοριστικός παίχτης του παιχνιδιού)

• Ο λήπτης (catcher): πίσω από την αρχική βάση

• δύο μεταξύ 1ης και 2ης βάσης (ο ένας λέγεται shortstop)

• δύο μεταξύ 2ης και 3ης βάσης

• τρεις στην εξωτερική περιοχή (outfielders)

To γήπεδο

B/Η Εξωτερική Περιοχή σχηματίζει ένα τόξο με απόσταση τουλάχιστον 76,2 μ. ακτίνα από την αρχική βάση. Είναι προτιμητέο όμως το μέγεθος του γηπέδου να έχει ακτίνες τουλάχιστον 97,5 μ. στα πλάγια και 121,9 μ. στο κέντρο της. Στην εξωτερική περιοχή τοποθετούνται οι τελευταίοι τρεις (3) παίκτες της αμυνόμενης ομάδας και έχουν τον ρόλο της οπισθοφυλακής. Αμύνονται της μπάλας των μακρινών και δυνατών χτυπημάτων της επίθεσης.

Το μπέιζμπολ παίζεται από δυο ομάδες των εννέα παικτών, οι οποίες εναλλάσσονται στο ρόλο του επιτιθέμενου και του αμυνόμενου. Οι παίκτες της επιτιθέμενης ομάδας ξεκινάνε διαδοχικά στη θέση του ροπαλοφόρου επιχειρώντας να χτυπήσουν την μπάλα κερδίζοντας την μονομαχία με τον ρίπτη και το λήπτη. Σε αυτή την περίπτωση γίνονται δρομείς και προωθούνται στις βάσεις, επιχειρώντας να σκοράρουν. Το παιχνίδι δεν έχει συγκεκριμένη χρονική διάρκεια. Μόλις τρεις παίκτες της επιτιθέμενης ομάδας, είτε ροπαλοφόροι είτε δρομείς, βγουν εκτός παιχνιδιού από την άμυνα, οι ομάδες αλλάζουν ρόλους. Όταν η κάθε ομάδα περάσει από άμυνα και επίθεση, ολοκληρώνεται μια περίοδος (inning).

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Κάθε φάση (play) ξεκινάει με την μονομαχία του Ρίπτη (pitcher - άμυνα) και του Ροπαλοφόρου (batter - επίθεση). O Ροπαλοφόρος θέλει να χτυπήσει την μπάλα, ενώ ο Ρίπτης προσπαθεί να τον ξεγελάσει και να πετύχει το αντίθετο. Την ρίψη υποδέχεται ο Λήπτης (catcher).Η μπάλα πρέπει να περάσει από ένα συγκεκριμένο νοητό ορθογώνιο, την Ζώνη Ρίψης (strike zone) που ορίζεται πάνω από την Αρχική Βάση (Home Plate) «δίνοντας ευκαιρία» στον Ροπαλοφόρο να την χτυπήσει - αλλιώς είναι λάθος του Ρίπτη και καλείται Μπολ (ball). Η αποτυχία του Ροπαλοφόρου να χτυπήσει την μπάλα καλείται Στράικ (strike), σε μια από τις ακόλουθες περιπτώσεις: α) είτε προσπάθησε να χτυπήσει μια μπαλιά και αστόχησε, β) είτε την χτύπησε φάουλ (foul) δηλ. έξω από τον χώρο που η μπάλα παίζεται, γ) είτε η μπάλα πέρασε από την Ζώνη Ρίψης (ευκαιρία για χτύπημα) και αυτός δεν έκανε τίποτα.

Υπάρχει και μια εξαιρετική περίπτωση (δ), όταν από πρόθεση ο Ρίπτης χτυπήσει με την μπάλα τον Ροπαλόφορο ή η μπάλα έρθει κατά το σώμα του (εκ προθέσεως). Τότε αυτό χρεώνεται Στράικ από τον κεντρικό διαιτητή.

ΕΠΙΘΕΣΗ

Σκοπός της Επίθεσης: Ο Ροπαλοφόρος να χτυπήσει την μπάλα «δυνατά ή τεχνικά» ώστε να δώσει «χρόνο» στους δρομείς του (runners) στις βάσεις αλλά και στον εαυτό του, να προωθηθούν κυκλικά στις βάσεις. Έτσι, μέχρι η άμυνα να επιστρέψει την μπάλα, οι δρομείς να περάσουν από όλες τις βάσεις και να επιστρέψουν πίσω στην αρχική κερδίζοντας έναν Πόντο (run) ή τουλάχιστον να σωθούν σε μια βάση όπου είναι ασφαλείς.Ένας επιθετικός προσπαθεί να κατακτήσει όσο το δυνατόν περισσότερες βάσεις (κύκλος) χωρίς να τον βγάλουν άουτ. Ασφαλής (safe), είναι μόνο όταν ακουμπάει μια βάση. Έτσι η μπάλα επιστρέφει στον ρίπτη για να μονομαχήσει με τον επόμενο ροπαλοφόρο.

ΕΠΙΘΕΣΗ

Ας δούμε τώρα τι γίνεται όταν ο μπάτερ καταφέρει να χτυπήσει την μπάλα με το ρόπαλο. Προσπαθεί να την στείλει όσο το δυνατόν μακρύτερα ώστε να προλάβει να προωθηθεί στην 1η (ή παραπάνω) βάση προτού οι παίκτες της αμυνόμενης ομάδας επιστρέψουν την μπάλα στους συμπαίκτες τους που φυλάγουν τις βάσεις. Αν δεν προλάβει, βγαίνει εκτός. Αν προλάβει να φτάσει σε μια βάση, τότε είναι ασφαλής και περιμένει να χτυπήσει ο επόμενος μπάτερ την μπάλα, ώστε να προωθηθεί περαιτέρω με τελικό στόχο να φτάσει στην αρχική βάση και να σκοράρει. Εδώ να διευκρινίσω ότι, για να συμβούν όλα αυτά, πρέπει η μπάλα μετά το χτύπημα του μπάτερ να πέσει στο έδαφος. Αν καταφέρει ένας αμυνόμενος να πιάσει την μπάλα προτού αυτή πέσει στο έδαφος (fly ball), τότε ο μπάτερ βγαίνει εκτός. Υπάρχει και η περίπτωση το χτύπημα να είναι τόσο δυνατό που να στείλει την μπάλα στην εξέδρα πίσω από το κυκλικό τμήμα του γηπέδου. Σε αυτή την περίπτωση οι αμυνόμενοι προφανώς δεν έχουν την δυνατότητα να επιστρέψουν την μπάλα και ο μπάτερ κάνει τον γύρο των βάσεων και σκοράρει ανενόχλητος. Αυτό είναι το λεγόμενο home run.

ΕΠΙΘΕΣΗ

Ταυτόχρονα σκοράρουν και όλοι οι παίκτες που τυχαίνει να βρίσκονται σε κάποια βάση.Άν υπάρχουν παίκτες και στις τρεις βάσεις, έχουμε το περίφημο grand-slam home run και η ομάδα σκοράρει τέσσερις μαζεμένους πόντους.

Το σόφτμπολ έχει παρόμοιους κανόνες. Οι κυριότερες διαφορές είναι ότι το γήπεδο είναι μικρότερο, η μπάλα ελαφρότερη, η πίτσερ ρίχνει την μπάλα με διαφορετικό τρόπο και παίζονται εφτά αντί εννέα περίοδοι.

ΑΜΥΝΑ

Σκοπός της Άμυνας: να επιστρέψει την μπάλα γρήγορα στον εσωτερικό χώρο (infield) και να εμποδίσει τους γύρους της επίθεσης, «βγάζοντας Άουτ» (out - εκτός φάσης), τον Ροπαλοφόρο και τους άλλους δρομείς στις βάσεις. Ο Ροπαλοφόρος είναι άουτ σε μια από τις ακόλουθες περιπτώσεις: α) χρεωθεί 3 Strikes, β) χτυπήσει την μπάλα και αφού αυτή σκάσει στο έδαφος, η άμυνα να καταφέρει να την πιάσει και να την πετάξει σε αμυντικό στην 1η βάση. Το παιχνίδι στην 1η βάση καλείται υποχρεωτικό (force) και στόχος της άμυνας είναι να πατήσει αμυντικός που έχει στην κατοχή του την μπάλα την 1η βάση πριν την πατήσει ο Ροπαλοφόρος/Δρομέας μετά το χτύπημα που ο ίδιος έκανε.

Οι δρομείς είναι άουτ αν τους ακουμπήσει αμυντικός με το γάντι (μπάλα), ενώ αυτοί δεν πατάνε εκείνη την στιγμή σε κάποια βάση.Από την άλλη, αν ο πίτσερ πετάξει την μπάλα εκτός της περιοχής ρίψης και ο μπάτερ δεν επιχειρήσει να την κτυπήσει, τότε ο πίτσερ χρεώνεται με μία μπάλα (ball). Αν ο πίτσερ συμπληρώσει τέσσερις μπάλες, ο μπάτερ προωθείται αυτόματα στην 1η βάση και μπαίνει στον αγώνα ο επόμενος μπάτερ.

ΚΛΕΨΙΜΟ

Ένας δρομέας μπορεί αν είναι γρήγορος, να κλέψει μια βάση (steal) – δηλαδή να προωθηθεί στην επόμενη, πριν η άμυνα μπορέσει να τον ακουμπήσει (πιάσει) με την μπάλα καθώς αυτός θα προωθείται.

Όταν καταφέρει η άμυνα και βγάλει τρία (3) άουτ, τότε αλλάζει η άμυνα με την επίθεση. Μια περίοδος (inning) τελειώνει όταν και οι δυο ομάδες έχουν πάει εναλλάξ από μια φορά σε άμυνα και επίθεση. Ένα παιχνίδι αποτελείται από εννέα (9) περιόδους και νικήτρια είναι η ομάδα που έχει σκοράρει τους περισσότερους πόντους. Επειδή δεν υπάρχει ισοπαλία, στην περίπτωση που μετά τις εννέα περιόδους δεν υπάρχει νικητής διεξάγεται μια επιπλέον περίοδος ή και περισσότερες, μέχρι κάποια ομάδα ανακηρυχθεί νικήτρια.