Unia polsko - litewska

Unia polsko - litewska (część 1.)

Na co będziemy zwracać uwagę:

- w jakich okolicznościach tron objęła Jadwiga Andegaweńska,

- jakie były przyczyny unii w Krewie.

Andegawenowie na polskim tronie

W 1370r. zmarł Kazimierz Wielki, który nie miał syna, więc jego śmierć oznaczała koniec dynastii Piastów. Zgodnie z podpisanym wcześniej układem władzę w Polsce przejął siostrzeniec Kazimierza Wielkiego - król Węgier Ludwik z dynastii Andegawenów. Odtąd Polska i Węgry były połączone unią personalną, tzn., że były odrębnymi państwami, które miały wspólnego władcę. Ludwik rządził Polską do 1382r.

Multiple Choice

Po śmierci Kazimierza Wielkiego królem Polski został:

• jego wnuk - Ludwik Andegaweński

• jego syn - Ludwik Andegaweński

• jego siostrzeniec - Ludwik Andegaweński

• jego brat - Ludwik Andegaweński

Multiple Choice

Unia personalna to:

• związek państw, które mają wspólnego władcę, ale pozostają odrębnymi państwami

• związek państw, które mają wspólne instytucje państwowe, prawo itp. przez co stają się jednym państwem

Andegawenowie na polskim tronie

Dwa lata po śmierci Ludwika Andegaweńskiego, za zgodą polskich możnowładców, uczyniono wyjątek i na tronie Polski zasiadła jego córka - Jadwiga. W chwili koronacji miała niespełna 12 lat. Początkowo w rządach wyręczała ją rada królewska. Z czasem Jadwiga stała się samodzielną władczynią. Za jej panowania Polska odzyskała utraconą przez jej ojca Ruś Halicką.

Unia polsko - litewska w Krewie

Po wstąpieniu na tron Jadwiga używała tytułu króla Polski. Podkreślano w ten sposób fakt, że chociaż jest kobietą, to samodzielnie sprawuje rządy. Mimo to jej doradcy uważali, że powinna wyjść za mąż, tak aby Polska zawarła korzystny sojusz. Za najlepszego kandydata uznano Wielkiego Księcia Litewskiego Jagiełłę. Jego państwo było wówczas, podobnie jak Polska, zagrożone przez Krzyżaków. Wojska zakonu atakowały pogańską Litwę, głosząc, że próbują w ten sposób nawrócić jej mieszkańców na chrześcijaństwo. Połączenie sił Polski i Litwy dawało szanse na pokonanie wspólnego wroga i odzyskanie przez Polskę Pomorza Gdańskiego zagarniętego przez zakon.

Multiple Choice

Główna przyczyna unii polsko - litewskiej to:

• konieczność wydania za mąż królowej Jadwigi

• sojusz państw, którym zagrażał zakon krzyżacki

• chęć wyeliminowania innych kandydatów na męża polskiej królowej

Unia polsko - litewska w Krewie

W 1385r. doszło do podpisania unii polsko - litewskiej w Krewie na Litwie. W myśl układu Jagiełło miał zostać mężem Jadwigi i królem polski. Warunkiem było przyjęcie przez niego i całą Litwę chrztu. W następnym roku Jagiełło przybył do Krakowa, gdzie został ochrzczony. Przybrał wówczas imię Władysław. Kilka dni później odbyły się ślub i koronacja. Zawarcie unii oraz chrzest Litwy odebrały Krzyżakom pretekst do najeżdżania Wielkiego Księstwa, bo odtąd stało się ono państwem chrześcijańskim. Jadwiga i Władysław Jagiełło rządzili przez kilkanaście lat jako równorzędni władcy. w 1399r. Jadwiga zmarła, nie pozostawiając następcy tronu.

Multiple Choice

Głównymi postanowieniami unii polsko litewskie podpisanej w 1385 roku w Krewie były:

• przyjęcie chrztu przez Jagiełłę

• chrystianizacja Litwy

• ślub Jadwigi i Jagiełły

• koronacja Jagiełły na króla Polski

• wszystkie odpoiwedzi sa prawidłowe

Unia polsko - litewska w Krewie

Niektórzy możnowładcy byli przeciwni małżeństwu Jadwigi i Jagiełły. Pragnęli zapobiec zawarciu tego związku. Rozsiewali pogłoski o odpychającym wyglądzie litewskiego władcy. Aby sprawdzić, czy plotki są prawdziwe, Jadwiga potajemnie wysłała do Jagiełły swojego zaufanego posła - Zawiszę z Oleśnicy. Ten po spotkaniu z księciem rozwiał wątpliwości Jadwigi.

Zasługi Jadwigi - podsumowanie

- odzyskanie Rusi Halickiej,

- rozwój polskiej kultury i sztuki,

-odnowienie Akademii Krakowskiej,

- opieka nad klasztorami, kościołami i szpitalami dla ubogich

- w 1997r. papież Jan Paweł II ogłosił królową Jadwigę świętą Kościoła Katolickiego

Multiple Choice

Królowa Jadwiga przyczyniła się do rozwoju nauki w Polsce poprzez:

• wspomaganie klasztorów, kościołów i szpitali dla najuboższych

• zapisaniem Akademii Krakowskiej w testamencie swoich kosztowności

• odzyskaniem Rusi Halickiej utraconej za panowania Ludwika Andegaweńskiego

• pośłubieniem Władysława Jagiełły