8 сынып.Дүниежүзілік шаруашылық салалық құрылымы

8 сынып.

Дүниежүзілік шаруашылықтың салалық құрылымы

Шаруашылық түрлерінің жіктелуі

• ⮚Өндіруші сала

  
  

• ⮚Өңдеуші сала

  
  

• ⮚Қызмет ету саласы

Кілт сөздер:

• - Өндіруші сала - Жер қойнауынан, су мен орманнан алуан түрлі шикізат пен отын өндірумен айналысатын салалар.

• - Өңдеуші сала - бұл шикізатты және шикізаттан алынған жартылай дайын өнімдерді өңдеумен айналысатын барлық салалар.

• - Қызмет ету саласы - кәсіпорындарға, ұйымдарға, жеке тұлғаларға көрсетілген алуан түрлі қызмет түрлері.

• - Марикультура – теңізде, көлде өсетін балдырларды, балықтарды, моллюскаларды жасанды жағдайда қолдан өсіру.

Өндіруші сала

Металлургия:•Қара металлургия

•Түсті металлургия

Тау-кен өнеркәсібі

•Машина жасау саласы

•Химия саласы

Отын өнеркәсібі:

•Мұнайды дүние жүзінің 80 елінде өндіреді. 

•Дүние жүзіндегі мұнайдың барланған қорының 65%-і ОПЕК-ке тиесілі

•Көмір өнеркәсібінің дамуы мұнайдың арзан кезеңінде баяулады

•Электр

энергетикасы. Жылына дүние жүзінде 12,0 триллион кВт/сағ өндіріледі

• ЖЭС-тердің үлесі - 63%, СЭС — 20%, АЭС-тердің үлесі - 17%

Ауыл шаруашылығы

• Негізгі салалары — егіншілік пен мал

шаруашылығы.

•Әлемде халқы ауыл шаруашылығының түрлі салаларымен айналыспайтын бірде-бір ел жоқ

•Бұл салада шамамен 1,3 млрд-тан астам адам 

•Дүниежүзінде экономикалық белсенді халықтың (ЭБХ) 46%-ы осы салада еңбек етеді

Өңдеуші сала

Химия өнеркәсібі

•әркелкі шикізат түрлерінің пайдаланылуы;

•ғылымға негізделген ең жаңа өндірістің болуы;

•адамның күнделікті өмірі мен денсаулығына қажетті өнімдерді шығаруға мамандануы;

•шығаратын өнім түрлерінің көптігі

 Шығаратын өнімдері: полимер материалдары, бояғыш заттар, дәрі-дәрмек, техникалық бұйымдар жасау, тұздар мен қышқылдар, сілтілер

•Әлемде өндірілетін дәрі-дәрмектің 3/4 бөлігін АҚШ, ГФР, Ұлыбритания мен Жапония шығарады.

Машина жасау

•Машина жасау дамыған елдерде айрықша орынға ие.

• Автомобиль өндірісінің орталықтары — Батыс Еуропа, Солтүстік

Америка. Жапония.

•Автомобиль астаналары: Детройт (АҚШ), Вольфсбург (ГФР), Турин (Италия), Төменгі

Новгород (Ресей), Нагоя-Токио (Жапония) 

•Ұшақ шығаратын зауыттар:

Сиэтл қаласы (АҚШ) - “Боинг”,

Тулуза (Франция) “Конкорд”

Қызмет ету саласы

Туризм саласы

 Франция - әлемдегі ең көп турист қабылдайтын ел

 АҚШ - әлемдегі туризмнен ең іріс кіргізетін ел

Қытай - әлемдегі туризмге ең көп қаржы құйған ел

Multiple Choice

Өндіруші сала

• машина жасау

• ауыл шаруашылығы

• туризм

Multiple Choice

Полиэтилен,пласмасса,дәрі-дәрмек қандай саланың өнімдері

• металлургия

• химия

• медицина

Multiple Choice

ЖЭС,СЭС;АЭС не өндіреді

• су

• мұнай

• эл.энергия

Poll

Сабақтың бүгінгі түрін қаншағ бағалар едіңіз

• 5

• 4

• 3