Circulatory system

ระบบอวัยวะในร่างกายของเรา

- ระบบหมุนเวียนเลือด

- ระบบหายใจ

- ระบบขับถ่าย

- ระบบประสาท

- ระบบสืบพันธุ์

Multiple Choice

ข้อใดคือ ระบบอวัยวะ

Organ system

Multiple Choice

หน่วยที่เล็กที่สุดของร่างกายที่สามารถทำงานได้ คือ

1.1 ระบบหมุนเวียนเลือด

Circulatory System

เป็นระบบที่เป็นทำหน้าที่ลำเลียงสารต่างๆที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกายไปเลี้ยงส่วนต่างๆของร่างกาย

ระบบหมุนเวียนเลือดประกอบด้วย หัวใจ เลือด และหลอดเลือด

หัวใจ

Heart

เป็นศูนย์กลางของระบบหมุนเวียนเลือด สูบฉีดเลือดเพื่อนำออกซิเจน และสารอาหารไปเลี้ยงส่วนต่างๆของร่างกาย

ถูกห่อหุ้มด้วยเยื่อหุ้มหัวใจ 2 ชั้น กล้ามเนื้อหัวใจทำงานโดยอัตโนมัติ ตลอดเวลา ตราบเท่าที่มีชีวิต

Fact of Heart

• มีทั้งหมด 4 ห้อง

• Right Atrium / Right Ventricle / Left Atrium / Left Ventricle

• ห้องล่างขวา Right Ventricle ส่งเลือดดำไปยังปอด

• ห้องล่างซ้าย Left Ventricle ส่งเลือดแดงไปยังส่วนต่างๆของร่างกาย

• ห้องบนขวา ความดันจะด่ำสุดเพราะรับเลือดมาจากส่วนต่างๆของร่างกาย ส่วนห้องล่างซ้ายความดันเลือดจะสูงสุดจึงต้องมีผนังหนาๆ

• ลิ้นหัวใจ มี 4 ตำแหน่ง ทำหน้าที่ป้องกันไม่ให้เลือดไหลย้อนกลับ

หลอดเลือด

Blood Vessel

 เป็นส่วนประกอบของระบบไหลเวียนโลหิต ที่ขนส่งเลือด ไปทั่วร่างกายมนุษย์  หลอดเลือดเหล่านี้ขนส่งเซลล์เม็ดเลือด สารอาหาร และออกซิเจนไปยังเนื้อเยื่อของร่างกาย อีกทั้งยังนำของเสียและคาร์บอนไดออกไซด์ออกไปจากเนื้อเยื่อ

Blood Vessel

• Artery เป็นหลอดเลือดที่นำเลือดออกจากหัวใจ

• Vein เป็นหลอดเลือดที่นำเลือดเข้าสู่หัวใจ

• ทั้ง Artery และ Vein มีผนัง 3 ชั้น

• Capillary หลอดเลือดฝอย เป็นหลอดเลือดที่แตกแขนงออกมาจาก artery และ vein มีผนังบางมาก ซึ่งเหมาะแก่การแลกเปลี่ยนสารระหว่างเซลล์

Blood

เป็นของเหลวไหลเวียนในร่างกาย คนปกติจะมีเลือดประมาณ 8% ของน้ำหนักร่างกายมีส่วนประกอบ 2 ส่วน

คือ ของเหลวสีเหลืองใส (Plasma) 55% และส่วนเม็ดเลือดอีก 45%

เซลล์เม็ดเลือดแดง

Erytrocyte RBC มีลักษณะเว้าเข้าหากันตรงกลาง ไม่มีนิวเคลียส จึงไม่สามารถนำมาตรวจ DNA ได้ ประกอบด้วย Hemoglobin (Hb) มีหน้าที่สำคัญคือการนำ O₂ จากปอดไปเลี้ยงเซลล์ต่างๆทั่วร่างกาย Hb 1 โมเลกุล สามารถจับ O₂ ได้ 4 โมเลกุล นอกจากนี้ ยังมีเอนไซม์ที่ช่วยจับ CO₂ เพื่อนำไปทิ้งที่ปอด

เกล็ดเลือด

Platelet ไม่ใช่เซลล์ แต่เป็นชิ้นส่วนของเซลล์ขนาดใหญ่ megakaryocyte มีขนาดรูปร่างไม่แน่นอน

ภาวะเกล็ดเลือดต่ำ จะทำให้เลือดไหลออกง่าย

ระบบหมู่เลือด ABO

หมู่เลือดนั้นมีอยู่ด้วยกันกว่า 40 ระบบแต่ที่มีความสำคัญจริงๆมีอยู่สองระบบคือ ระบบเอบีโอ (ABO) ซึ่งแบ่งหมู่เลือด 4หมู่คือ เอ (A), บี (B), โอ (O) และเอบี(AB)   และระบบอาร์เอช (Rh) ซึ่งแบ่งหมู่เลือดเป็น อาร์เอชบวก (Rh positive) และ อาร์เอชลบ (Rh negative) ซึ่งคนที่มีหมู่เลือดอาร์เอชลบนั้นพบได้น้อยในคนไทย (ในคนไทย 1000 คนพบคนที่มีหมู่เลือดอาร์เอชลบเพียง 3 คน)  จัดเป็นหมู่เลือดหายาก

ระบบหมู่เลือด ABO เป็นหมู่เลือดที่มีความสำคัญมาก ถูกกำหนดโดยสารแอนติเจนที่อยู่บนผิวเม็ดเลือดแดงซึ่งมีสองชนิดคือ สารแอนติเจน ‘เอ’ ( A antigen) และแอนติเจน ‘บี’ ( B antigen) โดยคนที่ไม่มีสารแอนติเจนชนิดใด ก็จะสร้างสารต้าน (antibody) ต่อสารแอนติเจนชนิดนั้น ซึ่งถ้าได้เลือดผิดหมู่ก็จะเกิดปฏิกริยารุนแรงจากสารต้านจนเกิดอันตรายถึงแก่ชีวิตได้

• หมู่เลือด A คือคนที่มีสารแอนติเจน A บนผิวเม็ดเลือดแดงและไม่มีสารแอนติเจน B จึงสร้างสารต้านต่อแอนติเจน B (anti B)

• หมู่เลือด B คือคนที่มีสารแอนติเจน B บนผิวเม็ดเลือดแดงและไม่มีสารแอนติเจน A จึงสร้างสารต้านต่อแอนติเจน A (anti A)

• หมู่เลือด AB คือคนที่มีทั้งสารแอนติเจน A และสารแอนติเจน B บนผิวเม็ดเลือดแดงและไม่สร้างสารต้านทั้งสองชนิด

• หมู่เลือด O คือคนที่ไม่มีทั้งสารแอนติเจน A และสารแอนติเจน B บนผิวเม็ดเลือดแดง จึงสร้างสารต้านต่อทั้งแอนติเจน A และแอนติเจน B

ชีพจร Pulse

• ชีพจรเป็นการขยายตัวและหดตัวของหลอดเลือดแดงส่วนปลาย เป็นจังหวะตามคลื่นความดันที่มาจากหลอดเลือดแดงใหญ่ใกล้หัวใจ สามารถจับได้ทั้งที่ข้อมือ (radial) ข้อพับศอก (brachial) ข้างคอ (carotid) ขาหนีบ (femoral) หลังเข่า (poplitial) และหลังเท้า (pedal pulse)

• ชีพจรปกติของผู้ใหญ่ปกติขณะพัก คือ ประมาณ 60-100 ครั้งต่อนาที

• ทั้งนี้ ชีพจรของแต่ละคนจะไม่เท่ากัน

ความดันเลือด

Blood pressure

• คือ ค่าแรงดันเลือดที่วัดได้ ณ หลอดเลือดส่วนปลาย ซึ่งตำแหน่งที่ใช้วัดกันเป็นมาตรฐาน จะเป็นที่ต้นแขน สูงกว่าข้อพับบริเวณข้อศอกเล็กน้อย 

• ความดันโลหิตจะสูงหรือต่ำ มีปัจจัยที่สำคัญที่เข้ามาเกี่ยวข้อง ได้แก่ การบีบตัวของหัวใจ สภาพของหลอดเลือด และปริมาณของเลือด 

• ค่าปกติของความดันโลหิต โดยเฉลี่ยคือประมาณ 120/80 มิลลิเมตรปรอท

• แต่อย่างไรก็ตามความดันโลหิตมีความแตกต่างกันในแต่ละในช่วงวัย

Multiple Choice

ข้อใดเป็นการปฏิบัติตน เพื่อป้องกันโรคหัวใจ

Multiple Choice

ข้อใดกล่าวถูกต้อง

1. เลือดดำจะถูกส่งผ่านหัวใจห้องบนขวา ไปล่างขวาแล้วเข้าสู่ปอด

2. ระบบหมุนเวียนเลือดจะลำเลียงแก๊สออกซิเจนไปยังส่วนต่างๆของร่างกาย

• ข่อ 1 ถูก ข้อ 2 ถูก

• ข้อ 1 ถูก ข้อ 2 ผิด

• ข้อ 1 ผิด ข้อ 2 ถูก

• ข้อ 1 ผิด ข้อ 2 ผิด

Multiple Choice

ข้อใดถูก

• หัวใจเป็นกล้ามเนื้อที่แข็งแรง

• ฉันรักเขา แต่เขาไม่รักฉัน = ฉันอกหัก

• ถูกทุกข้อ

Multiple Choice

หลอดเลือดใดที่นำเลือดออกจากหัวใจไปยังส่วนต่างๆของร่างกาย

• Artery

• Vein

• Capillary

Multiple Choice

เซลล์เม็ดเลือดขาว มีอายุเฉลี่ยราว

• 4-7 วัน

• 7-14 วัน

• 120 วัน

Multiple Choice

เส้นเลือดใดที่มี O₂ สูงมาก

• เข้าหัวใจห้องบนขวา

• ออกจากหัวใจห้องล่างขวา

• เข้าหัวใจห้องบนซ้าย

• เส้นเลือดฝอย

Multiple Choice

ค่าความดันเลือดเท่าไหร่ ถึงต้องพบแพทย์โดยด่วน

• 100/70

• 120/80

• 140/90

• 160/100