Zdanie pojedyncze

Zdanie pojedyncze

Rozpoznawanie podmiotu i orzeczenia

Związki wyrazowe

Rodzaje podmiotów

Pamiętaj, że:

• wyrazy w zdaniu tworzą związki

• związek główny to podmiot i orzeczenie

• związki poboczne to określenia z grupy podmiotu i orzeczenia

Orzeczenie to

osobowa forma czasownika (pytanie: co robi? co się z nim dzieje?)

Multiple Choice

W zdaniu:

Lubię zrywać kwiatki.

Orzeczeniem jest:

• lubię

• zrywać

• kwiatki

Multiple Choice

W zdaniu:

Dzielnicę od reszty miasta oddzielał mur.

orzeczeniem jest:

• dzielnicę

• miasta

• oddzielał

• od reszty

Multiple Choice

W zdaniu:

Rafał nie uniknął postrzelenia przez Niemców.

Orzeczeniem jest:

• Rafał

• Niemców

• postrzelenia

• nie uniknął

Podmiot to

wykonawca czynności wyrażonej orzeczeniem

Multiple Choice

W zdaniu:

Nasza lektura opowiada o wojnie.

Podmiotem jest:

• nasza

• lektura

• opowiada

• o wojnie

Multiple Choice

W zdaniu:

Na arce Noego znajdowały się zwierzęta.

Podmiotem jest:

• na arce

• Noego

• znajdowały się

• zwierzęta

Multiple Choice

W zdaniu:

Tylko nieliczni ocaleli z katastrofy.

podmiotem jest:

• tylko

• nieliczni

• ocaleli

• z katastrofy

Multiple Choice

W zdaniu:

Właśnie oni stworzyli nowy świat.

Podmiotem jest:

• nowy

• świat

• właśnie

• oni

Mamy takie rodzaje podmiotów

• gramatyczny - część mowy w mianowniku

• szeregowy - dwóch równorzędnych wykonawców czynności

• domyślny - domyślamy się go na podstawie formy orzeczenia

• logiczny - część mowy w dopełniaczu (nie było kogoś, brakowało czegoś, przybyło/ubyło czegoś)

Jeżeli występuje forma czasownika zakończona na -no lub -to to jest to ZDANIE BEZPODMIOTOWE

(bo nie możemy wskazać wykonawcy)

Multiple Choice

W zdaniu:

Rafałowi brakowało dziadka.

występuje:

• podmiot gramatyczny

• podmiot domyślny

• to zdanie bezpodmiotowe

• podmiot logiczny

Multiple Choice

W zdaniu:

Nie lubię książek fantastycznych.

występuje:

• podmiot gramatyczny

• podmiot logiczny

• podmiot domyślny

• to zdanie bezpodmiotowe

Multiple Choice

W zdaniu:

Dzieci i zwierzęta zaprzyjaźniły się w zoo.

występuje:

• podmiot logiczny

• podmiot szeregowy

• podmiot domyślny

• podmiot gramatyczny

Multiple Choice

W zdaniu:

Wyjmij ręce z kieszeni.

występuje:

• podmiot domyślny

• podmiot gramatyczny

• podmiot logiczny

• to zdanie bezpodmiotowe

Multiple Choice

W zdaniu:

Arka czasu przenosi nas do przeszłości.

występuje:

• pomiot logiczny

• podmiot gramatyczny

• podmiot domyślny

• podmiot szeregowy

Multiple Choice

W zdaniu:

O Irenie Sendlerowej nakręcono ciekawy film.

występuje

• podmiot logiczny

• podmiot gramatyczny

• to zdanie bezpodmiotowe

• podmiot szeregowy