Εισαγωγή στο Συντακτικό

Εισαγωγή στο Συντακτικό

Γραμματική

Μέχρι τώρα μας απασχολούσε πώς γράφονται οι λέξεις, πώς κλίνονται και τι μέρη του λόγου είναι. Μιλούσαμε για ρήματα, ουσιαστικά, αντωνυμίες, άρθρα, επίθετα κλπ.

Αυτό ονομάζεται γραμματική.

Συντακτικό

Στο συντακτικό μας απασχολεί, πώς τοποθετούμε λέξεις στη σειρά έτσι ώστε να βγάζουν νόημα. Μας νοιάζει τι ρόλο παίζει η κάθε λέξη μέσα σε ένα κείμενο.

Στο συντακτικό ασχολούμαστε με ρήματα, υποκείμενα, αντικείμενα, κύριες και δευτερεύουσες προτάσεις κ.α.

Multiple Choice

Δηλαδή αν μια άσκηση μου ζητάει να κλίνω ένα ρήμα στον Αόριστο είναι μια άσκηση

• Γραμματικής

• Συντακτικού

Multiple Choice

Ενώ αν μου ζητάει να βρω το υποκείμενο μιας πρότασης είναι μια άσκηση:

• Γραμματικής

• Συντακτικού

Τι είναι όμως το υποκείμενο;

Υποκείμενο είναι η λέξη που μου λέει ΠΟΙΟΣ είναι αυτός που κάνει αυτό που λέει το ρήμα σε μια πρόταση.

Το υποκείμενο βρίσκεται πάντα σε ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ πτώση.

Multiple Choice

Ας δούμε ένα παράδειγμα.

Π.χ. στην πρόταση:

Η μαμά αγόρασε ένα καλαμπόκι

Ποιο είναι το ρήμα της πρότασης;

• Η μαμά

• αγόρασε

• ένα καλαμπόκι

Multiple Choice

Το ρήμα της πρότασης λοιπόν είναι το αγόρασε.

Τι ερώτηση πρέπει να κάνω για να βρω ποιο είναι το υποκείμενο της πρότασης

Η μαμά αγόρασε ένα καλαμπόκι

• Ποιος αγόρασε;

• Τι αγόρασε;

• Τι έκανε η μαμά;

Multiple Choice

Άρα το υποκείμενο της πρότασης

Η μαμά αγόρασε ένα καλαμπόκι είναι:

• Η μαμά

• αγόρασε

• ένα καλαμπόκι

Multiple Choice

Το παράδειγμά μας επιβεβαιώνει τον κανόνα:

Σε ποια πτώση βρίσκεται ΠΑΝΤΑ το υποκείμενο;

• Ονομαστική

• Γενική

• Αιτιατική

• Κλιτική

Multiple Choice

Για να δούμε πόσο καλά το'χουμε καταλάβει.

Ποιο είναι το ρήμα στην πρόταση

Την Παρασκευή, ο Γιώργος πηγαίνει για μπάσκετ.

• Την Παρασκευή

• Ο Γιώργος

• πηγαίνει

• για μπάσκετ

Multiple Choice

Κάνοντας την ερώτηση

ΠΟΙΟΣ πηγαίνει;

Βρίσκουμε ότι το υποκείμενο στην πρόταση "Την Παρασκευή, ο Γιώργος πηγαίνει για μπάσκετ" είναι

• Ο Γιώργος

• Η Παρασκευή

• για μπάσκετ

Καμιά φορά το υποκείμενο δεν είναι γραμμένο στην πρόταση αλλά εννοείται.

πχ. Πήγαμε διακοπές στο νησί

Ποιοι πήγαμε;

-> Εμείς

Το υποκείμενο της πρότασης είναι το "εμείς" και εννοείται

Multiple Choice

Ώρα για εξάσκηση! Βρες το υποκείμενο στις παρακάτω προτάσεις:

Άνοιξες το βιβλίο σου;

• το βιβλίο

• άνοιξες

• εσύ (εννοείται)

Multiple Choice

Το ψάρι τσίμπησε το δόλωμα

• Το ψάρι

• τσίμπησε

• το δόλωμα

• αυτό (εννοείται)

Multiple Choice

Χάλασε ο καιρός.

• Χάλασε

• Ο καιρός

• Αυτός (εννοείται)

ΠΡΟΣΟΧΗ!

Το υποκείμενο δεν είναι υποχρεωτικά πριν από το ρήμα. Στο προηγούμενο παράδειγμα η λέξη "καιρός" ακολουθεί το ρήμα. Αλλά απαντάει στην ερώτηση "ΠΟΙΟΣ ΧΑΛΑΣΕ;" -> ο καιρός

Άρα είναι το υποκείμενο.

Multiple Choice

Περισσότερη εξάσκηση:

Βρες το υποκείμενο

Έσπασε το παράθυρο από τον δυνατό αέρα

• αυτό (ενν.)

• το παράθυρο

• έσπασε

• ο δυνατός αέρας

Multiple Choice

Το φορτηγό έτρεχε στην Εθνική Οδό

• Το φορτηγό

• Αυτό (ενν.)

• στην Εθνική Οδό

• έτρεχε

Multiple Choice

Ο λύκος τρόμαξε την κοκκινοσκουφίτσα.

• Ο λύκος

• Η κοκκινοσκουφίτσα

• κάποιος (ενν)

• τρόμαξε

Multiple Choice

Κοίταξα τη θάλασσα με νοσταλγία.

• Εγώ (ενν.)

• κοίταξα

• τη θάλασσα

• με νοσταλγία

Multiple Choice

Τα σπουργίτια επέστρεψαν στη φωλιά τους

• Τα σπουργίτια

• Αυτά (ενν.)

• επέστρεψαν

• στη φωλιά τους

Multiple Choice

Η Λίνα κι ο Νικόλας ήταν φίλοι από το δημοτικό.

• Η Λίνα

• Ο Νικόλας

• Η Λίνα κι ο Νικόλας

• το δημοτικό

Ένα ΡΗΜΑ μπορεί να'χει περισσότερα από ένα υποκείμενα.

Στο παράδειγμα που είδαμε, στην ερώτηση "ΠΟΙΟΙ ήταν φίλοι;" Η απάντηση είναι "Η Λίνα κι ο Νικόλας"

Multiple Choice

5 Ερωτήσεις τελευταίες για επανάληψη.

Βρες το υποκείμενο!

Το κρυφτό και το κυνηγητό έχουν πολύ εύκολους κανόνες

• το κρυφτό

• το κυνηγητό

• το κρυφτό και το κυνηγητό

• εύκολοι κανόνες

Multiple Choice

Έφυγαν αργά τη νύχτα

• Αυτοί (ενν.)

• Έφυγαν

• αργά

• τη νύχτα

Multiple Choice

Το σπίτι βρισκόταν στην κορφή του βουνού.

• το σπίτι

• βρισκόταν

• στην κορφή

• του βουνού

Multiple Choice

Στον τοίχο του δωματίου υπήρχε μια πολυθρόνα κι ένα φωτιστικό.

• Στον τοίχο του δωματίου

• μια πολυθρόνα

• μια πολυθρόνα κι ένα φωτιστικό

• υπήρχε

Multiple Choice

Το πορτοκάλι ήταν το αγαπημένο φρούτο του Μάρκου

• το πορτοκάλι

• αγαπημένο φρούτο

• του Μάρκου

• ήταν