TV: sommige(n), leestekens en hoofdletters

TV: sommige(n), leestekens en hoofdletters

Voorbereiding toets Taalvaardigheid

Inhoud

• 1. Theorie ´met of zonder -n?´ (sommigen versus sommigen)

• 2. Oefening ´met of zonder -n´?

• 3. Theorie hoofdlettergebruik

• 4. Theorie leestekens

• 5. Oefening hoofdletters en leestekens

1. Theorie ´met of zonder -n?´

• ^{Zie Cursus 8 Spelling, hoofdstuk 12 Sommige of sommigen?}

• ^{Telwoorden en bijvoeglijke naamwoorden kunnen als zelfstandig naamwoord ingezet worden. In sommige gevallen komt er dan een -n achter het woord te staan.}

• Wanneer een -e?

• _{Bij bijvoeglijke naamwoorden (alle mensen, sommige dieren etc.)}

• _{Bij zaken en dieren (De puppy´s waren erg schattig, maar de meeste waren helaas nog niet te koop).}

• Wanneer een -n?

• _{Als het woord (sommigen, allen etc.) betrekking heeft op personen én zelfstandig gebruikt is. (De meesten van hen gaan mee op skivakantie).}

Multiple Choice

2. Oefening ´met of zonder -n?´

Zin 1: Van die voetballers zijn er ...... door de scheidsrechter van het veld gestuurd.

Welk woord moet op de plek van de puntjes staan?

• enkele

• enkelen

Multiple Choice

2. Oefening ´met of zonder -n?´

Zin 2: De ....... van de marathonloop werden luidkeels toegejuicht.

Welk woord moet op de plek van de puntjes staan?

• eersten

• eerste

Multiple Choice

2. Oefening ´met of zonder -n?´

Zin 3: Erik heeft ze eerst geschuurd en daarna ...... gelakt.

Welk woord moet op de plek van de puntjes staan?

• beide

• beiden

Multiple Choice

2. Oefening ´met of zonder -n?´

Zin 4: Het zijn altijd ...... die kritiek hebben.

Welk woord moet op de plek van de puntjes staan?

• dezelfde

• dezelfden

Multiple Choice

2. Oefening ´met of zonder -n?´

Zin 5: Drie auto's kregen pech, maar ...... haalden de eindstreep.

Welk woord moet op de plek van de puntjes staan?

• andere

• anderen

3. Theorie hoofdlettergebruik

• ^{Zie Cursus 8 Spelling, hoofdstuk 4 Hoofdletters en leestekens.}

• Wanneer gebruik je een hoofdletter?

• 1. Aan het begin van een zin. Let op met woorden die beginnen met een apostrof. Voorbeeld: ^{’t Zal me allemaal een worst wezen.}

  2. Bij persoonsnamen: ^{Hans van der Zande; H. van der Zande; de heer Van der Zande; Els van der Zande-de Laat.}

• 3. Bij namen van verenigingen, instellingen, bedrijven en diensten: ^{Roda JC, Rode Kruis, Elsevier, Nederlandse Spoorwegen.}

• 4. Bij (afleidingen van) aardrijkskundige namen, bij namen van merken, historische gebeurtenissen, straten, hemellichamen, gebouwen, feestdagen en bij titels van boeken en films.

3. Theorie hoofdlettergebruik (vervolg)

• Welke woorden schrijf je altijd met een kleine letter?

• 1. Soorten: _{een glaasje bordeaux, een stukje camembert;}

• 2. Historische periodes en stromingen: _{de middeleeuwen, het rationalisme (uitzondering: de Romantiek).}

• 3. Afleidingen van feestdagen: _{kerstboom, paasvakantie;}

• 4. Dagen, maanden en jaargetijden: _{juli, zomer, maandag;}

• 5. Windstreken: _{het noorden, het zuidwesten;}

• 6. Religies en afleidingen ervan: _{christendom, islam, gereformeerden.}

4. Theorie leestekens

• Welke leestekens zijn er allemaal?

• 1. De punt;

• 2. Het vraag- en uitroepteken;

• 3. De komma;

• 4. De puntkomma;

• 5. De dubbele punt;

• 6. De aanhalingstekens;

4. Theorie leestekens (vervolg)

• 7. De ronde en vierkante haakjes;

• 8. Het beletselteken.

• Op de volgende dia's zullen alleen de lastige gevallen en uitzonderingen besproken worden.

Leestekens: lastige kwesties

• 1. De punt: _{G.L. Durlacher, enz., m.a.w.}

  _{Let op: initiaalwoorden (pc, NS), letterwoorden (TROS, pin), maten en gewichten zonder punten.}

• 2. De komma: _{bij een bijstelling, tussen twee persoonsvormen, tussen onderdelen van een opsomming (niet voor 'en'), bij een aanspreking of tussenwerpsel en voor een voegwoord.}

• 3. De dubbele punt: _{o.a. voor het aankondingen van de directe rede.}

• 4. De aanhalingstekens: _{naast het benadrukken van woorden, gebruik je ze om de directe rede aan te geven. (Zie volgende dia.)}

Leestekens: lastige kwesties

• Het plaatsen van de aanhalingstekens in dialogen:

• – "Als u het mij vraagt," zei de diplomaat, "wordt het tijd voor internationale onderhandelingen."

  – De president vroeg: "Moeten we een aantal regeringsleiders uitnodigen?"

  – "Moeten we een aantal regeringsleiders uitnodigen?" vroeg de president.

  – "Zet de ambassadeur direct het land uit!" beval de president.

Multiple Choice

5. Oefening hoofdletters en leestekens

Zin 1

In welke zin is de interpunctie correct?

• Studenten die weinig colleges volgen, kunnen daar spijt van krijgen.

• Studenten, die weinig colleges volgen, kunnen daar spijt van krijgen.

Multiple Choice

5. Oefening hoofdletters en leestekens

Zin 2

In welke zin is de interpunctie correct?

• Het Nederlands voetbalelftal dat zeer sterk speelde, behaalde een knappe overwinning.

• Het Nederlands voetbalelftal, dat zeer sterk speelde, behaalde een knappe overwinning.

Multiple Choice

5. Oefening hoofdletters en leestekens

Zin 3

In welke zin is de interpunctie correct?

• Hij zei: “Dit was niet mijn bedoeling.”

• Hij zei; “Dit was niet mijn bedoeling.”

Multiple Choice

5. Oefening hoofdletters en leestekens

Zin 4

In welke zin is de interpunctie correct?

• “Wie het juiste antwoord weet mag het nu zeggen.”

• “Wie het juiste antwoord weet, mag het nu zeggen.”

Multiple Choice

5. Oefening hoofdletters en leestekens

Zin 5

In welke zin is de interpunctie correct?

• Hij vroeg of hij een dag vrij kon krijgen.

• Hij vroeg: “Of hij een dag vrij kon krijgen.”

Tot slot: kun jij een tekstje voorzien van de juiste interpunctie?

Op de volgende dia volgt een opdracht, waarvoor je maar liefst 3 (!) minuten de tijd krijgt.

Fill in the Blanks

Neem alle zinnen over mét hoofdletters en leestekens

Tekst:

a f t van der heijden heeft een nieuwe roman geschreven stemvorken het gaat over zwanet vrauwdeunt de ik verteller van stemvorken die bevangen wordt door een overrompelende verliefdheid ze is getrouwd met albert egberts de centrale figuur van de tandeloze tijd waarvan dit het nieuwe achtste deel is ik vind het maar een onsmakelijke obscene en irritante roman oordeelde de recensent van het nrc handelsblad het heeft gewoon een slecht uitgewerkt plot