TV: sommige(n), leestekens en hoofdletters

TV: sommige(n), leestekens en hoofdletters

Voorbereiding toets Taalvaardigheid

Inhoud

• 1. Theorie ´met of zonder -n?´ (sommigen versus sommigen)

• 2. Oefening ´met of zonder -n´?

• 3. Theorie hoofdlettergebruik

• 4. Theorie leestekens

• 5. Oefening hoofdletters en leestekens

1. Theorie ´met of zonder -n?´

• ^{Zie Cursus 8 Spelling, hoofdstuk 12 Sommige of sommigen?}

• ^{Telwoorden en bijvoeglijke naamwoorden kunnen als zelfstandig naamwoord ingezet worden. In sommige gevallen komt er dan een -n achter het woord te staan.}

• Wanneer een -e?

• _{Bij bijvoeglijke naamwoorden (alle mensen, sommige dieren etc.)}

• _{Bij zaken en dieren (De puppy´s waren erg schattig, maar de meeste waren helaas nog niet te koop).}

• Wanneer een -n?

• _{Als het woord (sommigen, allen etc.) betrekking heeft op personen én zelfstandig gebruikt is. (De meesten van hen gaan mee op skivakantie).}

Multiple Choice

2. Oefening ´met of zonder -n?´

Zin 1: Van die voetballers zijn er ...... door de scheidsrechter van het veld gestuurd.

Welk woord moet op de plek van de puntjes staan?

• enkele

• enkelen

Multiple Choice

2. Oefening ´met of zonder -n?´

Zin 2: De ....... van de marathonloop werden luidkeels toegejuicht.

Welk woord moet op de plek van de puntjes staan?

• eersten

• eerste

Multiple Choice

2. Oefening ´met of zonder -n?´

Zin 3: Erik heeft ze eerst geschuurd en daarna ...... gelakt.

Welk woord moet op de plek van de puntjes staan?

• beide

• beiden

Multiple Choice

2. Oefening ´met of zonder -n?´

Zin 4: Het zijn altijd ...... die kritiek hebben.

Welk woord moet op de plek van de puntjes staan?

• dezelfde

• dezelfden

Multiple Choice

2. Oefening ´met of zonder -n?´

Zin 5: Drie auto's kregen pech, maar ...... haalden de eindstreep.

Welk woord moet op de plek van de puntjes staan?

• andere

• anderen

3. Theorie hoofdlettergebruik

• ^{Zie Cursus 8 Spelling, hoofdstuk 4 Hoofdletters en leestekens.}

• Wanneer gebruik je een hoofdletter?

• 1. Aan het begin van een zin. Let op met woorden die beginnen met een apostrof. Voorbeeld: ^{’t Zal me allemaal een worst wezen.}

  2. Bij persoonsnamen: ^{Hans van der Zande; H. van der Zande; de heer Van der Zande; Els van der Zande-de Laat.}

• 3. Bij namen van verenigingen, instellingen, bedrijven en diensten: ^{Roda JC, Rode Kruis, Elsevier, Nederlandse Spoorwegen.}

• 4. Bij (afleidingen van) aardrijkskundige namen, bij namen van merken, historische gebeurtenissen, straten, hemellichamen, gebouwen, feestdagen en bij titels van boeken en films.

3. Theorie hoofdlettergebruik (vervolg)

• Welke woorden schrijf je altijd met een kleine letter?

• 1. Soorten: _{een glaasje bordeaux, een stukje camembert;}

• 2. Historische periodes en stromingen: _{de middeleeuwen, het rationalisme (uitzondering: de Romantiek).}

• 3. Afleidingen van feestdagen: _{kerstboom, paasvakantie;}

• 4. Dagen, maanden en jaargetijden: _{juli, zomer, maandag;}

• 5. Windstreken: _{het noorden, het zuidwesten;}

• 6. Religies en afleidingen ervan: _{christendom, islam, gereformeerden.}

4. Theorie leestekens

• Welke leestekens zijn er allemaal?

• 1. De punt;

• 2. Het vraag- en uitroepteken;

• 3. De komma;

• 4. De puntkomma;

• 5. De dubbele punt;

• 6. De aanhalingstekens;

4. Theorie leestekens (vervolg)

• 7. De ronde en vierkante haakjes;

• 8. Het beletselteken.

• Op de volgende dia's zullen alleen de lastige gevallen en uitzonderingen besproken worden.

Leestekens: lastige kwesties

• 1. De punt: _{G.L. Durlacher, enz., m.a.w.}

  _{Let op: initiaalwoorden (pc, NS), letterwoorden (TROS, pin), maten en gewichten zonder punten.}

• 2. De komma: _{bij een bijstelling, tussen twee persoonsvormen, tussen onderdelen van een opsomming (niet voor 'en'), bij een aanspreking of tussenwerpsel en voor een voegwoord.}

• 3. De dubbele punt: _{o.a. voor het aankondingen van de directe rede.}

• 4. De aanhalingstekens: _{naast het benadrukken van woorden, gebruik je ze om de directe rede aan te geven. (Zie volgende dia.)}

Leestekens: lastige kwesties

• Het plaatsen van de aanhalingstekens in dialogen:

• – "Als u het mij vraagt," zei de diplomaat, "wordt het tijd voor internationale onderhandelingen."

  – De president vroeg: "Moeten we een aantal regeringsleiders uitnodigen?"

  – "Moeten we een aantal regeringsleiders uitnodigen?" vroeg de president.

  – "Zet de ambassadeur direct het land uit!" beval de president.

Multiple Choice

5. Oefening hoofdletters en leestekens

Zin 1

In welke zin is de interpunctie correct?

• Studenten die weinig colleges volgen, kunnen daar spijt van krijgen.

• Studenten, die weinig colleges volgen, kunnen daar spijt van krijgen.

Multiple Choice

5. Oefening hoofdletters en leestekens

Zin 2

In welke zin is de interpunctie correct?

• Het Nederlands voetbalelftal dat zeer sterk speelde, behaalde een knappe overwinning.

• Het Nederlands voetbalelftal, dat zeer sterk speelde, behaalde een knappe overwinning.

Multiple Choice

5. Oefening hoofdletters en leestekens

Zin 3

In welke zin is de interpunctie correct?

• Hij zei: “Dit was niet mijn bedoeling.”

• Hij zei; “Dit was niet mijn bedoeling.”

Multiple Choice

5. Oefening hoofdletters en leestekens

Zin 4

In welke zin is de interpunctie correct?

• “Wie het juiste antwoord weet mag het nu zeggen.”

• “Wie het juiste antwoord weet, mag het nu zeggen.”

Multiple Choice

5. Oefening hoofdletters en leestekens

Zin 5

In welke zin is de interpunctie correct?

• Hij vroeg of hij een dag vrij kon krijgen.

• Hij vroeg: “Of hij een dag vrij kon krijgen.”

Tot slot: kun jij een tekstje voorzien van de juiste interpunctie?

Op de volgende dia volgt een opdracht, waarvoor je maar liefst 3 (!) minuten de tijd krijgt.