ชาดก

บทเรียนออนไลน์

เรื่อง ชาดก

รายวิชา พระพุทธศาสนา ม.4

หน้า 24-32

โดย อ.มะรอบี กาเซ็ง

โรงเรียนอิสลามบาเจาะวิทยา

ภาคเรียนที่1 ปีการศึกษา2564

ชาดก แปลว่า ผู้เกิด

ผู้เกิด หมายถึง การเวียนว่ายตายเกิดของพระพุทธเจ้าในภพชาติต่างๆ ก่อนที่จะมาถึงพระชาติสุดท้ายเกิดเป็นเจ้าชายสิทธัตถะและตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า

เป็นคติสอนใจสำหรับพุทธบริษัทรวมทั้งหมด 547 เรื่อง แต่ที่เป็นที่นิยมและรู้จักกันมีด้วยกัน10เรื่อง เรียกว่า นิทานทศชาติ

หรือที่ชาวบ้านนิยมเรียกันคือ พระเจ้าสิบชาติ

ทศชาติ คือเรื่องราวของพระโพธิสัตว์ 10 ชาติสุดท้าย ก่อนที่จะเสวยพระชาติเป็นเจ้าชายสิทธัตถะและบำเพ็ญเพียร จนได้ตรัสรู้เป็นพระเจ้า

ทศชาติ ทศบารมี

เตมียชาดก เนกขัมบารมี

มหาชนกชาดก วิริยบารมี

สุวรรณสามชาดก เมตตาบารมี

เนมิราชชาดก อธิษฐานบารมี

มโหสถชาดก ปัญญาบารมี

ภูริทัตตชาดก ศีลบารมี

จันทกุมารชาดก ขันติบารมี

พรหมนารทชาดก อุเบกขาบารมี

วิธุรชาดก สัจจบารมี

เวสสันดรชาดก ทานบารมี

ทศชาติที่เป็นที่รู้จักและนิยม  

๑. เวสสันดรชาดก

๒. มโหสถชาดก

๓. มหาชนกชาดก

1.เวสสันดรชาดก

พระเวสสันดรชาดก เป็นพระราชโอรสของพระเจ้าสัญชัยและพระนางผุสดีแห่งนครสีพี วันหนึ่งขณะเสด็จประพาส พระเวสสันดรได้พระราชทานช้างปัจจัยนาคให้แก่แคว้นกาลิงคะซึ่งส่งฑูตมาขอ เพื่อนำไปอาศัยบุญบารมีช่วยให้ฝนตกต้องตามฤดูกาล

วันหนึ่งมีขอทานชื่อชูชก เดินทางมาขอพระกัณหาและพระชาลี เพื่อนำไปเป็นข้ารับใช้นางทั้งนี้พระเวสสันดรทรงยกให้พร้อมกับตีราคาค่าตัวของสองพระกุมารไว้ในราคาสูง

2.มโหสถชาดก

ในกรุงมิถิลา มีพระราชาพระนามว่า วิเทหะ ทรงมีราชบัณฑิตประจำราชสำนัก 4 คน เพื่อถวายงานให้คำปรึกษาข้อราชการต่างๆ

การถือกำเนิดของพระมโหสถกุมาร ซึ่งมโหสถแปลว่า ยา สามารถรักษาโรคได้ทุกชนิด

ความฉลาดและความสามารถของพระมโสถกุมารเป็นที่กล่าวถึงโดยเฉพาะอย่างยิ่งการวินิจฉัยคดีลักวัว โดยชาวนาคนหนึ่งไปซื้อวัวมา ในระหว่างจูงวัวกลับบ้านเกิดความเหนื่อยล้าจากการเดินทางจึงหยุดพักและหลับไป ครั้นตื่นขึ้นมาไม่เห็นวัวจนออกตามหาจนพบกับขโมยที่ลักวัวไปและทักท้วงว่าวัวเป็นของตน

ก่อนวินิจฉัยคดีลักวัว

มโหสถกุมารได้ถามคู่กรณีว่า ให้วัวกินอะไร หัวขโมยตอบว่าให้กินแป้งคลุกงา นมสด และขนมต่างๆ ส่วนเจ้าของวัวตอบว่า ได้ให้หญ้า เพียงอย่างเดียว

เพื่อพิสูจน์ข้อเท็จจริง มโหสถกุมารจึงเอายากรอกปากวัวเพื่อให้วัวสำรอก (มูเตาะห์) และสิ่งที่วัวสำรอกออกมาคือหญ้า

มโสถจึงประกาศให้ชาวบ้านที่มามุงดูทราบว่า ชายที่ให้วัวกินหญ้านั้นคือ

เจ้าของวัว ที่แท้จริง

ปิดคดี

3.มหาชนกชาดก

ในแคว้นวิเทหะ มีพระราชาพระนามว่า มหาชนก ทรงเป็นเจ้าเมืองมิถิลา

พระมหาชนกได้เจริญวัยตามลำดับ ทรงตั้งใจศึกษาศิลปวิทยาทุกแขนง โดยมุ่งหวังจะกอบกู้ราชบัลลังค์ พระมหาชนกได้จัดซื้อสินค้าต่างๆบรรทุกลงเรืออกทะเลไปกับพวกพ่อค้า ขบวนเรือสินค้าแล่นออกจากท่าได้ 3 วัน ก็ประสบกับพายุทะเลพัดกระหน่ำจนกระดานเรือแตก

พระมหาชนกทรงว่ายน้ำในมหาสมุทร

• วันที่7 ของการฝ่าคลื่นมหาสมุทร นางมณีเมขลา เทพธิดาผู้ตรวจดูทะเล ได้เหาะเข้ามาพบ

• นางมณีเมขลา ถามว่า ท่านเป็นใคร มหาสมุทรกว้างใหญ่ ก็ยังพยายามว่ยน้ำอยู่

• พระมหาชนกตอบว่า เป็นคนควรพยายามจนกว่าจะประสบความสำเร็จ แม้จะมีอุปสรคคยิ่งใหญ่เพียงใด ก็ต้องมุ่งมั่นพยายาม

เมื่อนักเรียนศึกษาบทเรียนเสร็จแล้ว

เราจะมาทดสอบกันโดย

ให้นักเรียนคลิกลิ้งที่อาจารย์ส่งไปในไลน