การยายพันธ์ุพืชโดยการเพาะเมล็ด

การขยายพันธ์ุพืชโดยการเพาะเมล็ด

ความหมายการขยายพันธ์พืช

หมายถึงการเพิ่มจำนวนพืชจากที่มีอยู่ให้เพิ่มมากขึ้น แต่ไม่รวมถึงการเพิ่มจำนวนต้นพืชด้วยวิธีที่นำมาจากที่อื่น

การขยายพันธ์ุ หมายถึงการเพิ่มจำนวนพืชจากที่มีอยู่ให้เพิ่มมากขึ้น แต่ไม่รวมถึงการเพิ่มจำนวนต้นพืชด้วยวิธีที่นำมาจากที่อื่น

การขยายพันธุ์ใดเหมาะสม

1. เป็นวิธีขยายพันธุ์ง่าย เหมาะสมกับชนิดของพืชและสิ่งแวดล้อม

2. ประหยัดในการใช้วัสดุ

3. ผลผลิตตรงตามพันธุ์เดิม

4. มีเปอร์เซ็นต์ความสำเร็จสูง มีการเจริญเติบโตดี

พืชที่ขยายพันธุ์โดยใช้เมล็ด

• 1.การปลูกพืชไร่ เช่น การปลูกข้าว ข้าวโพด ถั่วต่างๆ ละหุ่ง ฝ้าย งา ป่าน ปอ เป็นต้น เนื่องจากการปลูกพืชไร่ และธัญพืชต้องทำในเนื้อที่มากๆ และต้องใช้ต้นพืชมาก 

• 2. การปลูกสวนป่า ต้องปลูกเป็นจำนวนมากและต้องการต้นพืชที่มีรากแก้ว เพราะมีความแข็งแรงกว่าขยายได้มาก และรวดเร็ว 

• 3. การขยายพันธุ์พืชโดยวิธีติดตา ต่อกิ่งไม้ยืนต้น ซึ่งต้องการต้นตอที่มีระบบรากที่หยั่งลึก ซึ่งสามารถจะทนลมพายุ และทนแล้งได้

พืชที่ขยายพันธุ์โดยใช้เมล็ด

• 4. การปลูกผักและไม้ดอกล้มลุก ต้องใช้ส่วนขยายพันธุ์ที่เจริญได้เร็ว มีราคาถูกและทำได้สะดวกรวดเร็ว

• 5. การผสมพันธุ์ การปรับปรุงพันธุ์พืช โดยการผสมพันธุ์ต้นพืชที่มีลักษณะตามความต้องการ แล้วเอาเมล็ดมาเพาะ แล้วคัดเลือกต้นพืชที่มีลักษณะดีเด่นตามความต้องการไว้ใช้ในการปลูก หรือขยายพันธุ์ต่อๆ ไป  

  
  

• 
  

Multiple Choice

1.ข้อใดไม่ใช่การขยายพันธุ์พืช

• เปิ้ลเพาะเมล็ดมะม่วงมัน

• หน่อยซื้อไม้ดอกมาจากตลาดสมบัติบุรี

• นิดตอนกิ่งชมพู่ทับทิมจันทร์

• •น้อยเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อหน่อไม้ฝรั่ง

Multiple Choice

2.การขยายพันธุ์พืชวิธีใดง่ายที่สุด

• เพาะเมล็ด

• ติดตา

• ตอนกิ่ง

• ต่อกิ่ง

ประเภทของการเพาะเมล็ด 

• 1.การเพาะเมล็ดในภาชนะเพาะ

• 2.การเพาะหรือปลูกเมล็ดโดยตรงในแปลงปลูก 

1. การเพาะเมล็ดในภาชนะ

การเพาะเมล็ด เหมาะสำหรับเมล็ดพืชที่มีราคาแพง มักจะใช้กับพืชสวนผัก หรือไม้ดอกล้มลุก รวมทั้งไม้พุ่ม หรือไม้ยืนต้นที่เมล็ดมีขนาดเล็ก หรือเจริญเติบโตช้า ได้แก่ การปลูก หรือเพาะเมล็ดพืช จำพวกมะเขือเทศ กะหล่ำดอก แอสเทอร์ พิทูเนีย

ภาชนะ ควรมีลักษณะดังนี้

มีน้ำหนักเบา ไม่แตกหักหรือผุพังง่าย หาได้ง่ายและมีราคาถูก ไม่เป็นพิษต่อต้นพืชที่ใช้เพาะ มีขนาดพอเหมาะ ยกได้สะดวก และมีรูระบายน้ำ อาจใช้กระถาง หรือภาชนะเคลือบที่มีรูระบายน้ำ กะละมังก้นทะลุก็อาจใช้ได้

วัตถุที่ใช้เพาะควรมีลักษณะดังนี้

ดินจะต้องโปร่ง และมีอากาศถ่ายเทดี อุ้มน้ำได้มากพอสมควร และระบายน้ำได้ง่าย มีธาตุอาหาร เบาหรือค่อนข้างเบา สามารถเคลื่อนย้ายและหยิบยกได้สะดวก ปราศจากโรค แมลง หรือสารอื่นใด ที่เป็นพิษ ไม่เป็นกรดหรือด่างจัด จนทำให้กล้าพืชไม่เจริญเท่าที่ควร ควรใช้พีทมอสซึ่งจะอุ้มน้ำได้ดี

ขั้นตอนการเพาะเมล็ดในภาชนะ

1.นำดินเพาะใส่ลงในภาชนะให้เกือบเต็ม

ตรงกลางทำหลุมตื้น ๆ ลึกประมาณ 1 – 1.5 ซ.ม

2.นำเมล็ดพันธุ์พืชที่จะปลูก วางลงในหลุมหรือโรยเป็นแถวและกลบเมล็ด

3.รดน้ำให้ชุ่มสม่ำเสมอทุกวัน ประมาณ 7วัน เมล็ดจะงอกเป็นต้นกล้า

4.เมื่อต้นกล้าเจริญเติบโตแข็งแรงดีแล้วจึงนำไปปลูกในพื้นที่ที่กำหนดไว้

Multiple Choice

3.การเพาะเมล็ดในภาชนะใดที่รู้จำนวนเมล็ดพืชที่จะใช้เพาะ

• กระถาง

• กระบะเพาะ

• ถาดหลุม

• แปลงเพาะ

Multiple Choice

4.การเพาะกล้าในภาชนะชนิดใดจะใช้วิธีหว่านเมล็ด

• กระถาง

• กระบะ

• ถูกทุกข้อ

• แปลงเพาะ

Multiple Choice

5.การใช้พีทมอสเพาะเมล็ดมีข้อดีคือข้อใด

• มีความชุ่มชื้น

• ระบายได้น้ำดี

• ป้องกันโรคแมลง

• ผิดทุกข้อ

Multiple Choice

6.การเพาะเมล็ดเหมาะกับพืชที่มีลักษณะใด

• เมล็ดมีราคาแพง

• เมล็ดมีขนาดเล็ก

• พืชที่ใช้เป็นต้นตอ

• ถูกทุกข้อ

2.การเพาะหรือปลูกเมล็ดโดยตรงในแปลงปลูก 

การปลูกพืชโดยหว่านเมล็ดโดยตรงในแปลงปลูก มักจะใช้กับการปลูกพืชไร่ และธัญพืช รวมทั้งการปลูกผักเป็นการค้า 

การเลือกพื้นที่และการเตรียมแปลงเพาะ 

1. เลือกพื้นที่ที่มีวัชพืชขึ้นน้อย และดินมีความสมบูรณ์พอสมควร

  2. ถางหญ้าและเก็บเศษวัชพืชต่างๆ ออกให้หมด โดยเฉพาะวัชพืชที่มีหัวหรือเหง้า เช่น แห้ว หมู ผักเป็ด ชันกาด หรือหญ้าคา เป็นต้น

 3. วางแปลงเพาะให้หัวท้ายของแปลงอยู่ในแนวทิศเหนือและทิศใต้

 4. ขุดหรือไถดินแล้วตากแดดให้แห้งเพื่อฆ่าเชื้อโรคพืช เมื่อดินแห้งดีแล้วจึงค่อยย่อยดิน พร้อมกันนี้จะใส่ปุ๋ยคอกลงไป แล้วจึงแต่งดินยกเป็นรูปแปลง โดยให้ตัวแปลงสูงจากพื้นทางเดินราว 15-20 เซนติเมตร

การดูแลรักษาต้นกล้า

1. การให้น้ำต้นกล้า ควรจะรดน้ำให้บ่อยครั้งช่วยให้รากเจริญได้เร็วขึ้น ควรรดน้ำตอนเช้าหรือตอนบ่าย 3-4 โมงเย็น เพื่อให้น้ำที่จับต้นกล้าได้มีโอกาสแห้ง ซึ่งจะเป็นการป้องกันโรคได้

2.การย้ายกล้า เมื่อกล้าพืชมีใบจริง 2-3 ใบ และมีขนาดพอที่จะจับได้ถนัดพอสมควร การขุดย้ายต้นกล้าควรจะมีดินติดไปบ้างเล็กน้อย เพื่อต้นกล้าจะได้ตั้งตัวได้เร็ว หลังการปลูกจะต้องรดน้ำให้ชุ่มและควรทำร่มให้เป็นการชั่วคราว 2-3 วัน จนกระทั่งกล้าพืชตั้งตัวได้

ข้อดีของการเพาะเมล็ด

1. ทำได้ง่ายและได้ปริมาณมาก เพราะสะดวกในการปฏิบัติ

2. เสียค่าใช้จ่ายน้อยเพราะไม่ต้องใช้เครื่องมือหรืออุปกรณ์ในการปฏิบัติมากนัก

3. สะดวกในการขนส่งบรรจุหีบห่อหรือหยิบยกเนื่องจากมีขนาดเล็ก ทนทาน

4. เก็บรักษาได้นานเพียงแต่เก็บให้ถูกต้องเท่านั้น

5. ได้ต้นพืชที่มีระบบรากดี เพราะมีรากแก้ว รากหยั่งลึกย่อมมีผลทำให้ทนแล้งได้ดี เพราะสามารถดูดน้ำจากดินในระดับลึกๆ ได้

6. ต้นพืชที่ได้ไม่ติดโรคไวรัส (virus) จากต้นแม่

ข้อเสียของการเพาะเมล็ด

1. กลายพันธุ์ได้ง่าย

2. ลำต้นสูงใหญ่ ไม่สะดวกในการเก็บเกี่ยวและดูแลรักษา

3. ต้นมีโอกาสรับแรงปะทะลมได้มาก ทำให้ดอกและผลร่วงหล่นเสียหายมาก

4. มักให้ผลช้า ต้องใช้เวลาในการเลี้ยงดูนาน กว่าจะให้ผลตอบแทน

5. ปลูกได้น้อยต้นในเนื้อที่เท่ากัน ฉะนั้น จึงอาจให้ผลน้อยกว่าการขยายพันธุ์โดยวิธีอื่นที่ให้ต้นพืชพุ่มเล็กกว่า

Multiple Choice

7.การปลูกพืชผักในแปลงปลูกเพื่อการค้าจะใช้วิธีการปลูกแบบใด

• โรยเป็นแถว

• หว่านเมล็ด

• หยอดหลุม

• ย้ายปลูก

Multiple Choice

8.ควรย้ายปลูกพืชผักในแปลงปลูกเมื่อใด

• พืชมีใบเลี้ยง 2-3 ใบ

• พืชเริ่มงอกราก

• พืชมีรากขาวงอก

• พืชมีใบจริง 2-3 ใบ

Multiple Choice

9.การรดน้ำต้นกล้า ไม่ควรรดเวลาใด

• เช้า

• สาย

• บ่าย

• เย็น

Multiple Choice

10.ข้อใดไม่ใช่ข้อดีของการเพาะเมล็ด

• ต้นมีรากแก้ว

• มีพันธุ์ใหม่เกิดขึ้น

• ทนโรคแมลง

• ได้ต้นจำนวนมาก