№3 зертханалық сабақ Тақырыбы: Микроағзаларды өсіру әдістері. Қоректік орталар

№3 зертханалық сабақ Тақырыбы: Микроағзаларды өсіру әдістері. Қоректік орталар

by Ainur Matina

Жұмыстың мақсаты: студенттерді аэробты және анаэробты микроағзаларды өсіру әдістерімен, сондай — ақ, қоректік орталардың құрамыман (жай, элективті, дифференциалды — диагностикалық, табиғи және жасанды) таныстыру.

​

​

Микроағзаларды қоректік орталарда өсіруді культивациялау (латынның cultus — өсіру) деп, нәтижесінде өсіп жетілген микроағзаны культура деп атайды. Сұйық ортада өсіп жатқан культуралар суспензия, тұнба немесе пленка, қатты ортада — колония  түзеді. Культура таза — тек бір түрге жататын жасушалардың ұрпақтарынан тұратын және жинақтаушы — микроағзалардың бір түрінің жасушаларынан тұрады.  Таза немесе жинақтаушы культура алу үшін зарасыздандырылған қоректік ортаға микроағзалар жасушасын немесе қандай да бір материалды (топырақ үлгісін, суды) енгізу себу деп аталады. Өскен жасушаларды бір ортадан екіншісіне (зарасыздандырылған) ауыстыру қайта себу немесе пассаж (латынша passus — кезектесу) деп аталады. 

​

Негізінен микроағзаларды белгілі бір тұрақты температурада термостаттарда (ағаш немесе металл шкафтар) немесе термостатты бөлмелерде өсіреді. Сол немесе басқа температура термореттегіштердің көмегімен бір қалыпта ұсталып тұрады. Белгілі бір температурада өсіруді инкубация немесе инкубациялау (латынша incubatio — өсіру, балапандарды басып шығару) дейді. Микроағзаларды шыны ыдыстарда: пробиркаларда, колбаларда немесе Петри табақшаларында өсіреді. Ол үшін бұрын қолданылмаған шыны ыдыстарды сілтілерден қайнату немесе К₂Сг₂0₇ (6%) және  H₂SO₄ (6%) концентрлі ерітінділерінде тазартады.

​

Пробиркаларда микроағзаларды сұйық және қатты орталарда өсіре береді. Аэробты культураларды өсіру үшін сұйық ортаны пробирканың  ¹/₃ бөлігіне құяды, ал анаэробтар үшін — ²/₃. Егер пробиркадағы қатты қоректік орта микроағзаларды әрі қарай өсіруге арналса, онда қоректік ортаны зарасыздандыру кезінде пробирканың ¹/₃—¹/₄ көлемінде құяды.  

​

​