Infor

Тақырыбы:

«Алгоритм түсінігі, орындалуы. Алгоритм қасиеттері»

​

​ Орындаған:Ғылымханова Л.Д

​  Сабақтың мақсаты:  Оқушыларға  алгоритм туралы және алгоритмнің қаситтеріе  туралы мағлұмат беру.

  ​ Дамытушылық:Тақырыптың негізгі идеясын ашу. Оқушылардың ой — өрісін кеңейту, ойларын тұжырымдау. Өз бетімен қортындылау дағдыларын жетілдіру.

​    Оқыту нәтижелері: Алгоритм ұғымын, алгоритмдер қасиеттерін білулері қажет. Алгоритм қасиеттерін ұстана отырып, алгоритмдерді құрастыра, алгоритм қасиеттерін ерекшелей білулері керек

​                Жоспар:

​1.Сабақты түсіну

​2.Алгоритмнің орындалуы

​3.Мысалдар келтіру

​4.Алгоритм қасиеттері

​

​

​                      Алгоритм түсінігі

           «Алгоритм» ұғымы информатикада ақпарат сияқты іргелі ұғымдар қатарына жатады. Алгоритм атауы атақты араб математигі Әбу Жафар Мұхаммед ибн Мұса әл-Хорезми ( 763-850 ж.ж) есімінің латынша Algorithmi (Алгоритми) болып жазылуынан шыққан. Ол санаудың ондық жүйесінде көп орынды сандар мен арифметикалық амалдардың орындалу ережесін ұсынған. Бұл ережелер қосынды мен көбейтіндіні табуға арналған амалдарды орындауға қажетті тізбектен құрылған. Сол ереже осы күнге дейін қолданылып келеді.

Алгоритм — орындаушының белгілі бір мақсатқа жетуі үшін орындалатын әрекеттер тізбегін айтады.  Кез-келген есепті қарапайым амалдарды тізбектей орындау арқылы шығаруға болады. Алгоритімді компьютерде орындау үшін оны программа түрінде жазып шығу керек.Алгоритм біздің өміріміздің әрбір тұсында кездеседі.Алгоритм күнделікті әрбір пәнде кездеседі.

​

       Мысал: 3 у = (ах+b)(сх -d) функциясын есесптеу үшін келесі қарапайым әрекеттерді орындау керек:

1) а- ны х-ке көбейтіп, оны У деп белгілеп аламыз;

2) У – ті  b –ға қосып, оны У1 деп белгілейміз;

3) с – ны  х – ке  көбейтіп, оны У2 деп белгілейміз;

4) У2 –ден d – ны алып тастаймыз, оны У3 деп белгілейміз;

5) У1 –ді У3 –ке  көбейтіп, нәтижені У4 деп белгілейміз.

​    Алгоритм ұғымның мәнін аша түсетін оның мынадай қасиеттері бар:

    1. Алгоритмнің айқын, дәл өрнектелу қасиеті

Алгоритмде келтірілген барлық іс-әрекеттердің мағынасы айқын, нақты анықталған болуы керек. Онда қандай қадамдар көрсетілсе тек солар орындалуы қажет. Атқарушы алгоритм командаларын орындау кезінде ешқандай ойланбауы тиіс.

2. Алгоритмнің үзіктілік қасиеті.

Алгоритмнің үзік модульдерге бөлінуі, яғни үлкен алгоритмді бірнеше кішкен алгоритмдерге жіктеу мүмкін болуы керек. Бұл қасиет бойынша алгоритм аралық нәтиже беретіндей бірнеше ықшам бөліктерге, ал олар оданда кіші қадамдарға бөлінеді, яғни мәселені шешу процесінің тізбегі жеке-жеке әрекеттерге жіктеледі.

3. Алгоритмнің нәтижелік қасиеті.

Кез келген алгоритмнің нәтижесі болуы керек. Әрекеттердің шектеулі санынан кейін белгілі бір уақытта қорытынды  нәтиже алуымыз қажет. Кейде алгоритдердің бірнеше қадамы қайталанып, ешбір нәтиже бермейді. Ондай есеп алгоритмн циклдден шықпайтын, нәтижесіз деп қайта құрады.

​

​

​

4. Алгоритмнің жалпылық немесе ортақтық қасиеті.

Алгоритм құрғанды белгілі бір жеке проблемаға ғана арнамай, осы сияқты проблемалардың шешуін толық қамтуға мүмкіндік беретіндей етіп құру керек. Бұл қасиет алгоритмнің пайдалану құндылығын арттырады. Егер берілген мәліметтер өзгерсе, нәтижеде өзгереді.

m және n бүтін сандарының ең үлкен ортақ бөлгішін табуда Евклид алгоритмін қолданайық.

       5. Алгоритмнің формальды орындалу қасиеті.

Алгоритмді орындағанда орындаушы оның әр командасының мағынасын түсінуі де, түсінбеуі де мүмкін. Бірақ орындаушы өзі атқарып отырған әрекеттердің мағынасын түсінбесе де, алгоритм командаларын орындау арқылы белгілі бір нәтижеге жетеді, бұл формалды орындалу деп аталады.

 

​

• ТАЛДАУ САТЫСЫ:

• ​

  1. Ақпаратты қағазға шығарады,

  Бұл құрылғы қалай деп аталады? (принтер)

   

  2. Ақпаратты сақтап таратқан,

  Жұртты өзіне қаратқан  (компьютер)

   

  3. Жылдам барып қайтады,

  Не айтсам соны айтады,

  Жатырқамайды ешкімді,

  Бекер деп кім айтады.  (Телефон) (қала аралық телефонмен сөйлесу алгоритмі)

​

​

           ТАБИҒИ ТІЛДЕ ФОРМУЛАЛАРДЫҢ АЛГОРИТМІН ҚҰРУ.

Тапсырма №1. Жұмыс дәптеріңе орында.

У функциясының мәнін табу алгоритмдерін жаз:

а) y=(5×2 – 4)(x2 + 7);

b) y=(4x + 2)2 + x3;

​

                         ТАЛДАУ САТЫСЫ:​

• Ақпаратты қағазға шығарады,

  Бұл құрылғы қалай деп аталады? (принтер)

   

  Ақпаратты сақтап таратқан,

  Жұртты өзіне қаратқан  (компьютер)

   

  Жылдам барып қайтады,

  Не айтсам соны айтады,

  Жатырқамайды ешкімді,

  Бекер деп кім айтады.  (Телефон) (қала аралық телефонмен сөйлесу алгоритмі)​

​

​

​ Жаңа сабақ бойыншы "Кім жылдам?" ойыны:

​

​1. Алгоритм орындауашысы-

​ 2. Алгоритм түсініктілік қасиеті?

​3. Алгоритм қадамы дегеніміз не?

4. Алгоритм формальды іске асырылады дегенді қалай түсінесің?

5. Алгоритм бұл-

​

​

​

​Сабақ соңындағы

​қорытынды сұрақ(Сөзжұмбақ)

​

​

​

​Қорытындылау:Рефлекция

​(Әр оқушы бүгінгі сабақтан алған

әсерін стикерге жазып ағашқа

​іледі)

​

Назарларыңызға рахмет!

​

​

​

Спасибо за ВНИМАНИЕ!

​

​

​ Thank you for the attention!