Алгоритм ұғымы, қасиеттері

Алгоритм ұғымы, қасиеттері

Дархан

​ФИ-001

​Алгоритм

​ Алгоритм сөзі IX ғасырда өмір сүрген ұлы өзбек математигі Әл-Хорезмидің атымен аталған жазудың латындық формасы. Әл-Хорезми бірінші рет арифметикалық амалдарды орындаудың ережелерін тұжырымдаған ғалым.

Алгоритм ұғымы кез-келген программа құру кезінде негізгі орын алады, себебі программа – енгізілген берілгендерді өңдеу үшін арнайы және қатаң түрде қандай да бір программалау тілінде дайындалған алгоритм. Кез-келген алгоритм қандай да бір орындаушыға негізделген. Орындалған командалар жиынтығы орындаушының командалар жүйесі болып табылады. Орындаушы ретінде – адамдар және техникалық құрылғылар, яғни роботтар, компьютерлер және автоматтар болуы мүмкін.

​Алгоритмдер жақын жерде ...

​Күнделікті өмірде біз кейбір алгоритмдерді қалай қолданатынымызды байқамаймыз. Бөлмені тазалау, киімді үтіктеу, тамақ дайындау - мұның бәрі белгілі бір ретпен орындалады. Біздің әрқайсымыз күн сайын жүздеген түрлі алгоритмдерді қолданамыз.

​​Алгоритмнің қасиеттері

​

​​1.Алгоритмнің дискреттігі

​Алгоритмнің дискреттігі (үздіктілігі) – ақпаратты өңдеу процесі ретімен жазылған,  аяқталған нұсқаулардан құралған тізбектерден тұруы тиіс, яғни орындаушының келесі қадамға өтуі алдыңғы қадамның аяқталуынан кейін жүзеге асуы керек;

​​2.Алгоритмнің түсініктілігі

​Алгоритмнің түсініктілігі – алгоритмді құру барысында оның орындаушыға түсінікті болатындығы ескерілуі керек;

​​3.Алгоритмнің анықтылығы

​Алгоритмнің анықтылығы – алгоритм жалпы түрде қабылданған символдарды, алфавитті пайдаланып жазылуы тиіс. Орындаушы (адам, компьютер) алгоритмді түсініп, орындай алатын болуы керек. Оның үстіне түрліше түсінілетін нұсқаулар енгізілмеуі тиіс. Ол орындаушыға алгоритмді орындау үшін басқа нұсқаулар іздеуіне жол қалдырмайтындай етіліп және орындалу реттері дәл көрсетіліп қатаң түрде жазылуы қажет.

​4.Алгоритмнің көпшілікке бірдейлігі

​Алгоритмнің көпшілікке бірдейлігі – қарастырылып отырған ақпараттың кез-келген мәндерінде нақты бір ғана тапсырманы емес, соған типтес бүкіл тапсырманы шеше білуі. Мысалы, квадрат теңдеуді шешу алгоритмі – коэффиценттің кез-келген мәнінде оның түбірін табуға мүмкіндік береді немесе жолда жүру ережесі барлығымызға бірдей.

​​5.Алгоритмнің нәтижелілігі.

Алгоритмнің нәтижелілігі. Нұсқаулар шексіз көп болмай, қорытындысында оның нәтижесі болуы тиіс. Егер алгоритм бойынша құрылған сандық программа шексіз есептеулерге әкелсе, онда алгоритмнің талапқа сай жазылмағаны не есептің шешуі жоқ болғаны.

Multiple Select

 Алгоритм қадамдар тізбегімен ұсынылған. Қандай қасиеттерді бөліп көрсетуге болады?

1. Шәйнекке су құйыңыз.

2. Сіріңке жағыңыз.

3. Газ оттық клапанын ашыңыз.

4. Сіріңкені оттыққа апарыңыз.

5. Шайнекті пешке қойыңыз.

6. Судың қайнағанын күтіңіз.

7. Газды өшіріңіз.

• дискреттігі

• түсініктілігі

• нәтижелілігі

• көпшілікке бірдейлігі

Multiple Choice

Картопты тазарту үшін келесі алгоритмді қолдануға болады:

1. Картопты жуыңыз.

2. Пышақпен қабығын кесіп, оны айналдыра кесіңіз.

3. Картопты жұлып алып, 2 -қадамды қайталаңыз.

4. Картоп тазартылғанша 3 қайталаңыз.

5. Картопты жуыңыз

Сол алгоритмді алма, қауын немесе шалғамға қолдануға бола ма? Бұл мүмкіндікте қандай қасиет көрсетілген?

• түсініктілігі

• анықтылығы

• көпшілікке бірдейлігі

​​Алгоритмді ұсыну формалары:

1.Вербальды форма (табиғи тілде сипаттама)

2.Графикалық форма (блок -схема)

3.Бағдарламалау формасы (бағдарламалау тілінде сипаттама)

​​Ауызша форма

​Ауызша форма

Алгоритм ауызша тілде адам оқитын түрде жазылған.

Біз бұл форманы күнделікті өмірде жиі қолданамыз.

​​Бағдарлама формасы

Алгоритмнің бағдарламалық формасын программистер компьютер көмегімен мәселені шешу үшін қолданады.

Компьютерлік ойын, кез келген бағдарлама сияқты, бағдарлама түрінде ұсынылады.

​Графикалық форма

Алгоритм өзара байланысты блоктар түрінде берілген

Multiple Choice

Алгоритм қандай формада ұсынылған?

• ​​Ауызша форма

• ​​Бағдарлама формасы

• ​Графикалық форма

Multiple Choice

Алгоритм қандай формада ұсынылған?

• ​​Ауызша форма

• Бағдарлама формасы

• Графикалық форма

​Алгоритм түрлері

1.Сызықтық

​

​2.Шартты

​

3.Циклді

​​Сызықтық алгоритм

Алгоритм командалары жоғарыдан төменге дейін қатаң тәртіпте орындалады.

​Шартты алгоритм

​Орындалатын (шын) немесе орындалмайтын (жалған) шартты қамтиды, шартқа байланысты бір немесе басқа команда орындалады.

​Шартты алгоритмнің толық емес түрі​

Әрекетті орындау кезінде орындалатын (шын) шартты қамтиды. Егер шарт жалған болса, ешқандай шара қолданылмайды.

​​Циклдік алгоритм

​Сол командалардың қайталануын қамтиды.

Циклдық алгоритм ұзақ алгоритмді қысқартуға мүмкіндік береді.

Multiple Choice

Алгоритмнің түрін анықтаңыз

• ​​Циклдік алгоритм

• Шартты алгоритм

• Сызықтық алгоритм

Multiple Choice

Алгоритмнің түрін анықтаңыз

• Сызықтық алгоритм

• Шартты алгоритм

• ​​Циклдік алгоритм

Multiple Choice

Алгоритмнің түрін анықтаңыз

• Сызықтық алгоритм

• ​​Циклдік алгоритм

• Шартты алгоритм