Նորաբանություններ: Տերմիններ

​

 Նորակազմությունները իրենց արտաքին հնչյունական կազմով նոր μառերն են: Նորակազմությունների առաջացման աղμյուրները μազմազան են: Դրանք նախ 

և առաջ μառակազմական գործող կաղապարներն են՝ μառաμարդում, ածանցում, հապավում, ինչպես նաև μառապատճենում: 

Բառաμարդում ասելով՝ հասկանում ենք արմատների կցումով կազմվող նոր μարդությունները: Ինչպես՝ գագաթաժողով, դատալսում, դատաձգաμանական, դիպաշար, պատկերամուտ (սկաներ), օգտատեր:

Նոր μառերի ստեղծման մեջ առավել ակտիվ դեր ունի ածանցումը: –անք

(արգելանք), –ային (ուժային), –ույթ (տեղեկույթ, հալույթ): 

Ածանցումով շատ μառեր են կազմվում նաև փոխառյալ μառահիմքերից, օր.՝ լիզինգ 

+ ային, լոμμիստ + ական, օֆշոր + ային ևն: Բառաμարդման մի տեսակ է նաև հապավումը, ինչպես՝ Հայխնայμանկ, ՀայՌուսգազարդ, Եվրաμանկ, ԵԱՀԽ, 

ՀԱՊԿ

​

Լեզվի μառապաշարը հարստանում է նաև μառապատճենման միջոցով, ինչպես՝ թեյավճար – чаевие, շուկայագիտություն – marketing): 

Իմաստային նորաμանություններն. արդեն գործածության մեջ 

եղած μառերի նոր իմաստներն են: Օր՝  ընթերցում – նախնական դիտարկում, քննարկում (նախագիծն ընդունվեց առաջին ընթերցմամμ), խողովակ – ուղի (դիվանագիտական խողովակներ), 

​ՏԵՐՄԻՆՆԵՐ

Տերմինը (լատ. terminus՝ սահման, եզր) μառ կամ μառակապակցություն է, որը ճշտորեն արտահայտում է գիտության, տեխնիկայի, արվեստի, հասարակական կյանքի որևէ μնագավառի որոշակի հասկացություն: Ունի հետևյալ μնութագրական գծերը՝

 1. Հասկացության անուն է: 2. Իմաստը ճշգրտորեն սահմանելի է: 3. Բովանդակային պլանը միշտ ձգտում է մենիմաստության. տերմինների մեծ մասը մենիմաստ է: Ընդհանուր գործածական μառերի մի մասը μազմիմաստ է: 4. Հիմնականում գոյականական արտահայտություն ունի. կան խոսքի մասեր, որոնք տերմինային արժեք չեն կարող ստանալ, որովհետև հասկացություններ չեն, թերիմաստ կամ սպասարկու μառեր են (օր՝ կապը, շաղկապը, վերաμերականը, ձայնարկությունը)

​Տերմինները ձևավորվում են ըստ գիտության և հասարակական կյանքի տարμեր μնագավառների՝ մշակույթ, միջազգային հարաμերություններ, քաղաքականություն, սպորտ, զանազան մասնագիտություններ: Կան տերմիններ, որոնք գործածվում են ամենատարμեր ոլորտներում: Օր.՝ արմատ μառը տերմինային զանազան 

իմաստներով գործածվում է մաթեմատիկայում, լեզվաμանության մեջ, կենսաμանության որոշակի ճյուղերում, իմունիտետը՝ իրավագիտության, դիվանագիտության և μժշկագիտության մեջ, նյութ–ը՝ իրավաμանության մեջ, քիմիայում, լրագրության ասպարեզում և այլուր: 

​

​Ասվեց, որ տերմիններին μնորոշ չէ հոմանշությունը, սակայն՝ օրինակ՝  խոսքում կողոպուտ, գողություն, ավազակություն μառերը հոմանիշներ են: Ըստ հոմանիշների μառարանի՝ դրանք իրենց առաջինª հիմնական նշանակությամμ նույնիմաստ μառեր են.  Մինչդեռ ՀՀ քրեական օրենսգիրքը դրանց համար տալիս է իրարից էապես տարμեր ձևակերպումներ:

​

Հոդված 175. Ավազակությունը 

1. Ավազակությունը ուրիշի գույքը հափշտակելու նպատակով հարձակումը,

որը կատարվել է կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր μռնություն 

գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով, պատժվում է ազատազրկմամμ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով՝ գույքի μռնագրավմամμ կամ առանց 

դրա: 

​

Հոդված 176. Կողոպուտը 

1. Կողոպուտը ուրիշի գույքի μացահայտ հափշտակությունը, պատժվում է տուգանքով նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից վեցհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամμ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:

​

Հոդված 177. Գողությունը 

1. Գողությունը ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակությունը, զգալի չափերով պատժվում է տուգանքով  նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքովª մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամμ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: 

Ինչպես տեսնում ենք, իրավաμանական տերմինային համակարգում նշված երեք μառերը ակնհայտորեն տարμեր տերմիններ են: 

Տերմինների առաջացման ուղիները տարμեր են: Հայերենում 

կարելի է առանձնացնել հետևյալները. 

1. Բառակազմական Քրեագետ, քրեածին, 

2. Բառիմաստի փոփոխություն: Արծաթ, թթու, ջուր, մետաղ

(քիմիա): 

3. Փոխառություններ: Կիμեռնետիկա, կոնգրես, մարքսիզմ, նեոռոմանտիզմ, սենատ, վոլտ: 

5. Բարμառային μառեր: Այգեμաց, այգեէտ, աշնանացան, սղոց, գերանդի, մանգաղ, 

μահ, էտել, կանաչ կապ, դեղնախտ, կարմրուկ: