นิทานพื้นบ้าน

นิทานพื้นบ้านภาคอีสาน

​เรื่อง ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่

โดย ครูวิภา มุ่งนากลาง

​ครั้งหนึ่งเมื่อหลายร้อยปีมาแล้วที่บ้านตาดทอง ในฤดูฝนมีการเตรียมปักดำกล้าข้าว ทุกครอบครัวจะออกไปไถนาเตรียมการเพาะปลูก  ครอบครัวของชายหนุ่มคนหนึ่งกำพร้าพ่อ  ไม่ปรากฏชื่อหลักฐาน ก็ออกไปปฏิบัติภารกิจเช่นเดียวกัน วันหนึ่งเขาไถนาอยู่นานจนสาย  ตะวันขึ้นสูงแล้ว รู้สึกเหน็ดเหนื่อยอ่อนเพลียมากกว่าปกติ และหิวข้าวมากกว่าทุกวัน  ปกติแล้วแม่ผู้ชราจะมาส่งก่องข้าวให้ทุกวัน แต่วันนี้กลับมาช้าผิดปกติ

​  เขาจึงหยุดไถนาเข้าพักผ่อนอยู่ใต้ต้นไม้ ปล่อยเจ้าทุยไปกินหญ้าสายตาเหม่อมองไปทางบ้าน  รอคอยแม่ที่จะมาส่งข้าวตามเวลาที่ควรจะมา  ด้วยความรู้สึกกระวนกระวายใจ ยิ่งสายตะวันขึ้นสูง แดดยิ่งร้อนความหิวกระหายยิ่งทวีคูณขึ้น

​  ทันใดนั้นเขามองเห็นแม่เดินเลียบมาตามคันนาพร้อมก่องข้าวน้อย ๆ  ห้อยต่องแต่งอยู่บนสาแหรกคาน  เขารู้สึกไม่พอใจที่แม่เอาก่องข้าวน้อยนั้นมาช้ามาก  ด้วยความหิวกระหายจนตาลาย  อารมณ์พลุ่งพล่าน  เขาคิดว่าข้าวในก่องข้าวน้อยนั้นคงกินไม่อิ่มเป็นแน่  จึงเอ่ยต่อว่าแม่ของตนว่า  "อีแก่ มึงไปทำอะไรอยู่จึงมาส่งข้าวให้กูกินช้านัก  ก่องข้าวก็เอามาแต่ก่องน้อย ๆ กูจะกินอิ่มหรือ?"   ผู้เป็นแม่เอ่ยปากตอบลูกว่า "ถึงก่องข้าวจะน้อย ก็น้อยต้อนแต้นแน่นในดอกลูกเอ๋ย  ลองกินเบิ่งก่อน"

​ ความหิว ความเหน็ดเหนื่อย ความโมโห หูอื้อตาลาย

ไม่ยอมฟังเสียงใด ๆ เกิดบันดาลโทสะอย่างแรงกล้า

คว้าได้ไม้แอกน้อยเข้าตีแม่ที่แก่ชราจนล้มลงแล้วก็เดินไปกินข้าว กินข้าวจนอิ่มแล้วแต่ข้าวยังไม่หมดกล่อง

จึงรู้สึกผิดชอบชั่วดี  รีบวิ่งไปดูอาการของแม่และ

เข้าสวมกอดแม่ อนิจจา แม่สิ้นใจไปเสียแล้ว..

​  ชายหนุ่มร้องไห้โฮ สำนึกผิดที่ฆ่าแม่ของตนเองด้วยอารมณ์เพียงชั่ววูบ  ไม่รู้จะทำประการใดดี  จึงเข้ากราบ นมัสการสมภารวัดเล่าเรื่องให้ท่านฟังโดยละเอียดสมภารสอนว่า "การฆ่าบิดามารดาผู้บังเกิดเกล้าของตนเองนั้นเป็นบาปหนัก เป็นมาตุฆาต ต้องตกนรกอเวจีตายแล้วไม่ได้ผุดไม่ได้เกิดเป็นคนอีก มีทางเดียวจะให้บาปเบาลงได้ก็ด้วยการสร้างธาตุก่อกวมกระดูกแม่ไว้ ให้สูงเท่านกเขาเหิน จะได้เป็นการไถ่บาปหนักให้เป็นเบาลงได้บ้าง"

​  เมื่อชายหนุ่มปลงศพแม่แล้ว ขอร้องชักชวนญาติมิตรชาวบ้านช่วยกันปั้นอิฐก่อเป็นธาตุเจดีย์บรรจุอัฐิแม่ไว้ จึงให้ชื่อว่า "ธาตุก่องข้าวน้อยฆ่าแม่" จนตราบทุกวันนี้

Fill in the Blanks

พิมพ์ชื่อวรรณกรรมพื้นบ้านที่นักเรียนอ่านให้ถูกต้อง

Multiple Choice

ข้อใดไม่ใช่ลักษณะของนิทานพื้นบ้าน

• เรื่องที่เล่าสืบต่อกันมา

• เล่าปากต่อปากกันมา

• เล่าด้วยถ้อยคำธรรมดาของชาวบ้าน

• มีการบันทึกเป็น

  ลายลักษณ์อักษร

Multiple Choice

เหตุการณ์ในเรื่องนี้ตรงกับฤดูกาลใด

• ฤดูฝน

• ฤดูร้อน

• ฤดูหนาว

• ฤดูแล้ง

Multiple Choice

ผู้ชายในเรื่องนี้ไปทำอะไรที่ทุ่งนา

• หว่านกล้า

• เกี่ยวข้าว

• ไถนา

• ปลูกผัก

Multiple Choice

ข้อใดไม่ใช่เหตุการณ์ที่ผิดปกติไปจากทุกวัน

• ลูกชายเหน็ดเหนื่อยมากกว่าปกติ

• ฝนตกหนักกว่าทุกวัน

• ลูกชายหิวข้าวมากกว่าทุกวัน

• แม่มาส่งข้าวช้ากว่าปกติ

Multiple Choice

ข้อใดเป็นเหตุผลที่ชายผู้นี้ไม่พอใจแม่เมื่อแม่มาถึง

• แม่เดินช้ามาก

• แม่เอาก่องข้าวเล็กๆมา

• แม่บ่นว่าเขาทำงานช้า

• แม่นำกับข้าว

  มาน้อยมาก

Multiple Choice

"ถึงก่องข้าวจะน้อย ก็น้อยต้อนแต้นแน่นในดอกลูกเอ๋ย  ลองกินเบิ่งก่อน"

คำที่ขีดเส้นใต้มีความหมายตรงกับข้อใด

• ก่องข้าวเล็กแต่ใส่ข้าวแบบอัดแน่นมา

• ถึงข้าวจะมีน้อยแต่อร่อย

• ถึงก่องข้าวจะเล็กแต่กับข้าวมีเยอะ

• ดูเหมือนก่องข้าวจะเล็กแต่ข้างในกว้าง

Multiple Choice

ความสูญเสียในเรื่องนี้เกิดจากเหตุผลข้อใด

• ความรัก

• ความโลภ

• ความโกรธ

• ความหลง

Multiple Choice

"คว้าได้ไม้แอกน้อยเข้าตีแม่ที่แก่ชราจนล้มลงแล้วก็เดินไปกินข้าว"

ข้อใดไม่ใช่สิ่งที่สะท้อนให้เห็นจากข้อความนี้

• การขาดสติ

• การใช้ความรุนแรง

• ความรำคาญ

• ความอดทน

Multiple Choice

ความรู้สึกของนักเรียนเมื่อได้อ่านเรื่องนี้ตรงกับข้อใด

• หดหู่ใจ

• กังวลใจ

• แปลกใจ

• หนักใจ

Open Ended

ชายหนุ่มร้อยไห้โฮ สำนึกผิดที่ฆ่าแม่ของตนเองด้วยอารมณ์เพียงชั่ววูบ  ไม่รู้จะทำประการใดดี 

จึงเข้ากราบ นมัสการสมภารวัดเล่าเรื่องให้ท่านฟังโดยละเอียด

นักเรียนเห็นด้วยกับการกระทำนี้หรือไม่  เพราะเหตุผลใด

Open Ended

"การฆ่าบิดามารดาผู้บังเกิดเกล้าของตนเองนั้นเป็นบาปหนัก เป็นมาตุฆาต ต้องตกนรกอเวจีตายแล้วไม่ได้ผุดไม่ได้เกิดเป็นคนอีก  นักเรียนเห็นด้วยหรือไม่ อย่างไร จงให้เหตุผล

Fill in the Blanks

มีทางเดียวจะให้บาปเบาลงได้ก็ด้วยการสร้างธาตุก่อกวมกระดูกแม่ไว้ ให้สูงเท่านกเขาเหิน

จะได้เป็นการไถ่บาปหนักให้เป็นเบาลงได้บ้าง"ข้อความนี้มีคำใดที่เป็นภาษาถิ่นอีสาน

Multiple Choice

เหตุการณ์ข้อใดเป็นตอนท้ายสุดของเรื่องนี้

• ช่วยกันขุดหลุมฝังร่างของแม่

• ช่วยกันไปทำบุญให้แม่

• ช่วยกันก่อธาตุเจดีย์บรรจุอัฐิแม่

• ช่วยกันเขียนบันทึกเรื่องราวที่เกิดขึ้นกับแม่

Poll

นักเรียนมีความเข้าใจในเรื่องที่อ่านนี้ในระดับใด

• ระดับดีมาก

  4

• ระดับดี

  3

• ระดับปานกลาง

  2

• ระดับน้อย

  1