ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

​ΕΘΙΜΑ ΔΩΔΕΚΑΗΜΕΡΟΥ ΣΤΗΝ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ

by Υβοννη Αλυσανδρατου

Multiple Choice

Πώς ονομάζεται το έθιμο της φωτογραφίας;

• Φωτίτσα

• Χριστόψωμο

• Κουλούρα

​Χριστόψωμο

​Οι νοικοκυρές τον παλιό καιρό στην Κεφαλονιά ζύμωναν στο σπίτι το Χριστόψωμο, το διακοσμούσαν με το σχήμα του Σταυρού και το στόλιζαν με αμύγδαλα και καρύδια και στη συνέχεια το έψηναν στον ξυλόφουρνο. Γυρίζοντας από την εκκλησία μετά την νυχτερινή λειτουργία των Χριστουγέννων, ο νοικοκύρης κρατούσε το Χριστόψωμο πάνω από τη φωτιά στο τζάκι και έριχνε πάνω του λάδι τρείς φορές, λέγοντας: "Χριστός γεννιέται, το φως αξαίνει". Κατόπιν κάθε μέλος της οικογένειας έκοβε ένα κομμάτι και το υπόλοιπο το πήγαιναν στον σταύλο και τάϊζαν τα ζώα σε ανάμνηση της ζεστασιάς που πρόσφεραν στον Χριστό στην γέννησή του.

Multiple Choice

Πώς λέγεται το φυτό με το οποίο διακοσμούσαν τα Χριστούγεννα τα σπίτια στην Κεφαλονιά;

• Κερασιά

• Αγριοκερασιά

• Κουμαριά

• Μηλιά

​Κουμαριά

​   Αυτή την εποχή η αγριοκουμαριά είναι φορτωμένη με ζωηρούς γλυκούς κόκκινους καρπούς. Κατά το έθιμο κλαδιά κουμαριάς και μυρτιάς στολίζουν το σπίτι τα Χριστούγεννα.

​Η κουμαριά είναι φυτό με ελάχιστες απαιτήσεις, αναπτύσσεται σε ξηρές και πετρώδεις πλαγιές με καλά αποστραγγιζόμενα και σχετικά όξινα εδάφη.

​Ο φλοιός της είναι καστανόχρωμος, ρυτιδωμένος και τραχύς, χαρακτηρίζεται δε από σφαιρικούς αδενώδεις καρπούς. Έχει φύλλα στιλπνά, σκούρου πράσινου χρώματος, με ωοειδές σχήμα, οδοντωτά, 

Multiple Choice

Πότε σπάμε το ρόδι;

• Παραμονή Χριστουγέννων

• Παραμονή Πρωτοχρονιάς

• Παραμονή Φώτων

• Του ΄Αη Γιάννη

​Το έθιμο του σπασίματος του ροδιού

​Πρωτοχρονιάτικο έθιμο αποτελεί το σπάσιμο του ροδιού την παραμονή της Πρωτοχρονιάς μπροστά από την είσοδο του σπιτιού. Πετώντας το στο έδαφος απελευθερώνονται τα σπόρια του. Ο αριθμός των ευχών για το σπίτι και την οικογένεια είναι ίδιος με τα σπυριά που περιέχονται στον καρπό.

Multiple Select

Πώς λέγεται το φυτό με το οποίο οι Κεφαλονίτες στολίζουν τα σπίτια τους το Δωδεκαήμερο;

• Κρεμμύδι

• Σκόρδο

• Αγοβασιλίτσα

• Σκυλοκάρα ή Σκινοκάρα

​Αγιοβασιλίτσα ή Ασκυλοκάρα

Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς έβγαιναν οι χωρικοί με τα γαϊδουράκια τους και πουλούσαν μυρσίνες, ελατόκλαρα και ασκυλοκάρες ή αγριοκρεμμύδες. Ήταν απαραίτητος ο στολισμός των σπιτιών με αυτές τις πρασινάδες σ’ όλη την διάρκεια του Δωδεκαήμερου. Μάλιστα όταν αυτές οι πρασινάδες ήταν στολισμένες με βαμβάκι έδιναν μια χειμωνιάτικη χιονισμένη ατμόσφαιρα.

          Σήμερα διατηρείται το έθιμο της σκυλοκάρας ή αγιοβασιλίτσας, που δίνει πολύ χαρά στα παιδιά όταν κάνουν «γύρισμα» για να τις δώσουν.

Πρόκειται για την αγριοκρεμμύδα, φυτό με βολβό, που λέγεται σκυλοκάρα καλείται δε σήμερα και αγιοβασιλίτσα, λόγω του Αγίου Βασιλείου. Επίσης, ασκιλοκάρα, σκιλοκάρα, ασκουλοκάρα και σπάνια σκινοκάρα. Είναι το γνωστό φυτό Scilla. (Βλ. Ηλίας Τσιτσέλης, Κεφαλληνικά Σύμμικτα, 3ος τόμ., Αθήνα 2003, σσ. 79-80, 140, ), Πρβλ Heldreich, σ.70, και Dalloporta, 48, όστις και ιαματικάς ιδιοτήτας επί ύδρωπος αποδίδει τω φυτώ., και Θεόκριτος, 5, 121.

          Θεωρείται σύμβολο και έμβλημα του χρόνου, επειδή χωρίς να ξαναφυτευτεί βγάζει μόνη της φύλλα Έτσι προοιωνίζει τη συνεχή πορεία του σπιτιού και την αναβίωση, ενάντια σε κάθε συμφορά. Η πρόληψη για τη δύναμή της αγριοκρεμμύδας έρχεται από την αρχαιότητα. Οι πρόγονοί μας πίστευαν ότι τους προστάτευε από αρρώστιες , από κακό από καταστροφές και γενικά από βασκα

Fill in the Blanks

Ο Αη Βασίλης έρχεται ...

​Άγιος Βασίλης

​Για τους Ορθόδοξους χριστιανούς ο Άι Βασίλης είναι ο Μέγας Βασίλειος, ο οποίος έζησε στη Καππαδοκία και αφιέρωσε σχεδόν όλη του τη ζωή στη βοήθεια προς τον συνάνθρωπο .Θεωρείται στη παγκόσμια ιστορία ως ο εμπνευστής αλλά και πρώτος δημιουργός της οργανωμένης φιλανθρωπίας. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Μέγας Βασίλειος ήταν ψηλόλιγνος, με μαύρα μάτια και γένια. Ο Μέγας Βασίλειος πέθανε στις 31 Δεκεμβρίου του 378.Η 1η Ιανουαρίου του 379, ημέρα της κηδείας του, θεωρήθηκε πρώτα απ΄ όλους  τους χριστιανικούς λαούς ότι φέρνει ευλογία και καλή τύχη στη νέα χρονιά.

Στη Δύση το πρόσωπο του Santa Claus έχει ταυτιστεί με την ιστορία του Αγίου Νικολάου που φημιζόταν για τη γενναιοδωρία του. Στην ιστορία του Αγίου Νικολάου οι βόρειοι λαοί έχουν προσθέσει στοιχεία των δικών τους παραδόσεων (τάρανδοι, έλκηθρο, άστρο του Βορρά, μεγάλες κάλτσες κλπ), μια κουλτούρα που τον συνοδεύει μέχρι και σήμερα και δημιούργησε τη σημερινή φιγούρα του Santa Claus με όλα τα χαρακτηριστικά του. Στα ελληνικά δεδομένα η μετατροπή αυτή φαίνεται να πέρασε περίπου στη δεκαετία του 1950-1960, κυρίως στον αστικό πληθυσμό, από τους Έλληνες μετανάστες που με τις ευχετήριες κάρτες τους εισήγαγαν τον «Δυτικό» Άϊ-Βασίλη.

ΕΘΙΜΑ ΔΩΔΕΚΑΗΜΕΡΟΥ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ​

​ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ - ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ

​

ΣΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΠΟΛΥ!