CHUYỂN HÓA NƯỚC VÀ MUỐI KHOÁNG

CHUYỂN HÓA NƯỚC VÀ MUỐI KHOÁNG

by Thanh Hường

​

Nhờ có sự tham gia của các muối khoáng và nước mà các quá trình lý – hóa mới có thể diễn ra trong cơ thể. Các ion của các chất khoáng duy trì tính hằng định áp suất thẩm thấu và thăng bằng kiềm – axit của phản ứng máu và các mô. Chúng cần cho hoạt động của hệ thần kinh. cho sự đông máu, hấp thu các chất. trao đổi khí, cho các quá trình tổng hợp và bài tiết.

​

​Các anion như chlorid, phosphat, sulphat. bicarbonat, silicat và các cation natri, kali. calci, sắt, magie, đồng có vai trò rất lớn. Các chất như phospho. lưu huỳnh, iod, kẽm. brom, flo cũng cần cho các quá trình sinh lý.

Các chất khoáng là thành phần chủ yếu của tế bào chất được gọi là các nguyên tố đa lượng (natri. kali, calci, phospho...), còn các nguyên tố có hàm lượng rất nhỏ (dưới 1‰,) gọi là các nguyên tố vi lượng (mangan, coban, đồng, kẽm, brom, iod, chrom, flor. arsenic, molibden...).

​1. Natri

​Natri được thu nhận vào cơ thể chủ yếu dưới dạng muối NaCl. Thường mỗi ngày có khoảng 4-5 g natri, tương ứng với 10-12,5 g muối ăn được đưa vào cơ thể. Trong trường hợp natri vào cơ thể ít, dưới 2-2.5 g/ngày, thì trong vài ngày đầu có sự cân bằng natri âm, nhưng sau đó lượng natri thải ra khỏi cơ thể giảm xuống và cân bằng natri được lập lại. Đưa nhiều muối natri vào cơ thể không có lợi. Ở trẻ em trong trường hợp này thân nhiệt bị tăng lên, được gọi là sốt muối.

​

​Natri được đào thải ra ngoài cơ thể chủ yếu là theo nước tiểu (bằng 45% natri được nhận vào). Natri đào thải theo mô hội không nhiều. Tuy nhiên khi nhiệt độ môi trường xung quanh tăng lên, thì lượng natri mất theo mồ hôi rất lớn. Do đó, khi nhiệt độ môi trường xung quanh cao, nên sử dụng dung dịch NaCl ưu trương để giảm tiết mồ hôi và giảm mất nước cho cơ thể.

​2. Kali

​Kali được đưa vào cơ thể hàng ngày khoảng 2-3 g, chủ yếu là theo thức ăn. Nếu trong khẩu phần ăn có sản phẩm là thực vật, đặc biệt là khoai tây, thì lượng kali đưa vào cơ thể sẽ rất lớn.

Lượng kali trong máu (hypokaliemia) giảm do tác dụng của thuốc (kali thải nhiều theo nước tiểu) sẽ gây rối loạn chức năng của cơ tim.

​3. Calci

​Calci có ảnh hưởng lên nhiều phản ứng enzym. Calci có vai trò quan trọng trong quá trình đông máu và trong hoạt động của cơ, hệ thần kinh.

​4. Sắt

​Sắt của cơ thể ở dưới dạng các hợp chất hữu cơ khác nhau. Chỉ có một ít sắt ở dạng ion. Sắt nằm trong thành phần của hemoglobin và myoglobin, cũng như thành phần của các enzym catalase. peroxydase và cytochrom.