Diagnostyka edukacyjna - r. 9.5

​

Diagnostyka

edukacyjna

- rozdział 9.5

By Maria Wach, Włodzimierz Teliatnyk

Prezentacja powstała na podstawie książki "Diagnostyka edukacyjna"

Bolesława Niemierko.

Zawarte tam informacje skróciliśmy, tworząc notatkę dla studentów filologii polskiej.

Termin zaczerpnięty z dziedziny ekonomii, wprowadza podejście rozwojowe , gdyż oznacza dodawanie osiągnięć poszczególnych uczniów w kolejnych etapach edukacji.

​Co to jest (EWD) - EDUKACYJNA WARTOŚĆ DODANA ?

Diagnostyka edukacyjna

- edukacyjna wartość dodana

Dydaktyczna interpretacja postępu, jakości kształcenia.

Metoda analizy, która pozwala oszacować efektywność nauczania w danej placówce. Dzięki wskaźnikowi EWD możemy stwierdzić, jaki wkład miała dana szkoła na rozwój uczniów. Metoda ta, to zestaw technik statystycznych pozwalających oszacować wkład szkoły w końcowe wyniki egzaminacyjne.

​

Ranking poziomu pracy szkoły stworzony na wyłącznej podstawie wyników końcowego egzaminu zewnętrznego placówki, bez uwzględnienia osiągnięć przyjmowanych kandydatów.

Tabela nie pokazuje zmiany zachodzącej w toku kształcenia ucznia, a więc rzeczywistego wkładu szkół w rozwój osiągnięć uczniów.

​TABELA LIGOWA

​

Aby uniknąć dwukrotnego pomiaru osiągnięć wartości dodanej należy skorzystać z regresji liniowej, będącej uproszczonym przewidywaniem wartości pewnej.

Do zbudowania równania regresji wykorzystuje się współczynnik korelacji Pearsona między tymi zmiennymi.

​Właściwości współczynnika (korelacji):

​

-pokazuje siłę związku wyników między dwoma egzaminami (treść i organizacja),

​

- uwalnia nas od zaistnienia błędu losowego, gdyż możliwe są tylko wyniki prawdziwe nie obciążone błędem.

Różnica między pozycją osiągnięć ucznia uzyskaną w zbiorze wyników końcowych a pozycją osiągnięć oczekiwaną w tym zbiorze na podstawie jego wyniku początkowego.

​

WDZ oszacować możemy tylko, gdy wyniki dwóch pomiarów są przedstawione w różnych skalach a ich znaczenie treściowe jest tylko zbliżone.

​

Najłatwiej oszacować WDW na podstawie skali staninowej.

WARTOŚĆ DODANA WZGLĘDNA

- stosowana w pomiarze dydaktycznym odpowiada nam na pytanie jaką pozycję zajmuje wynik osiągnięty przez ucznia/ absolwenta na tle wyników osiągniętych przez całą populację.

Wyniki zerowe bądź ujemne, są niepożądane, gdyż informują o braku postępu bądź cofania się rozwoju ucznia oraz zniechęcaniu do wysiłku ucznia.

​

Skala staninowa

​

Wartość różnicy poziomu umiejętności ustalonej na podstawie wyników pomiaru tej umiejętności w wybranych fazach procesu uczenia się.

​

Najdokładniejsze oszacowanie wartości uzyskujemy, gdy wykonujemy identyczny test dla wszystkich klas.

​

WDB mierzy umiejętności kumulatywne takie, jak: czytanie, pisanie, liczenie, rozumowanie, matematyzacja zagadnień, interpretacja zjawisk przyrodniczych, czy społecznych.

​WARTOŚĆ DODANA BEZWZGLĘDNA

​

Efekt standardowy

​Skalowanie pionowe (wertykalne)- polega na wiązaniu wyników w kolejnych klasach za pomocą testek kotwiczących, czyli wspólnych dwóch lub więcej testów pozwalające na bezpośrednie porównanie dwóch grup o różnym stopniu osiągnięć.

​-  jest wielkością niemianowaną: różnica średnich jest wyrażona w odchyleniach standardowych. Wskaźnik efektu standardowego jest szeroko stosowany w badaniach społecznych, w tym także edukacyjnych.

​

x1-x2

D= -----------------------

X

X1- średnia rupy pierwszej, którą będziemy porównywać

X2- średnia grupy drugiej, kontrolnej, bazowej do której będziemy porównywać

Na podstawie powyższego schematu możemy oszacować postęp w uczeniu się podstawowych umiejętności w 3 klasach. Porównując te wartości, należałoby uznać, że Janek stosunkowo niewiele dodał do umiejętności, jakie zdobył w szkole.

​

Jednak wyżej przedstawiony jest jednak przeznaczony dla nieprofesjonalnego użytkownika. Przy bardziej dokładnej analizie okazuje się, że pojawia się błąd standardowy pomiaru (około 0,80), który przekracza 6 miesięcy, a więc tylko różnice 1,3 roku i większe są statystycznie istotne. Jan uzyskuje wyniki istotnie różne (wyższe lub niższe) od średniej.

​

​

Bardziej precyzyjnym jest egzamin gimnazjalny, którego współczynnik rzetelności przekracza zwykle 0,90, a więc błąd kurczy się do 4,5 miesiąca.

​

W obudwu przypadkach nie powinny brać pod uwagę pojedynczych uczniów przy podejmowaniu ważnych decyzji pedagogicznych.

​

Wniosek jest taki, że przesunięcie go do klasy wyższej lub niższej, byłoby niepożyteczne i nieuzasadnione.

​

W tabeli przedstawione są dane uzyskane w 11 gimnazjach wiejskich oraz w 1 gimnazjum z dużego miasta (G12). Pokazuje ona, że nie w każdym gimnazjum występuje efekt wachlarzowy uczenia się. Organizując zajęcia wyrównawcze i inne formy pomocy słabszym uczniom, szkoła jest w stanie zapewnić im ponadprzeciętny postęp osiągnięć i złagodzić, a nawet odwrócić ten efekt. G08 i G04 – dodatni efekt wachlarzowy, G12 zaś – ujemny (przypisać to można efektowi pułapu, czyli brakowi zadań dla najlepszych uczniów).

• 3 gimnazja (G03, G04, G10) – pogłębiły lukę osiągnięć;

• 6 innych (G02, G01, G07, G09, G05, G06) – dotrzymały kroku średniej;

• 3 najlepsze (G12, G08, G11) – przyspieszyły rozwój uczniów.

• 1 gimnazjum (G08) – przyjęło dużo słabych uczniów, na wyjściu bowiem uzyskali oni bardzo duży wzrost umiejętności.

Prawidłowości 1-4 – potwierdzają zasadność poszukiwania przez uczniów gimnazjów o najwyższych pozycjach w rankingu wyników egzaminacyjnych (wobec uczniów niskich, przeciętnych i wysokich wynikach w szkole podstawowej). Uczniowie o najniższych i najwyższych wynikach uzyskują duży postęp bez względu na poziom pracy szkoły.

​

Prawidłowości 5-6 – potwierdzają znaczenie doboru kandydatów o możliwie wysokich wynikach sprawdzianu. Tutaj jednak wiele zależy od szkoły.

Dziękujemy za uwagę

Maria Wach​

Włodzimierz Teliatnyk

​

​