СҰЛТАНМАХМҰТ тОРАҒЫРОВ

СҰЛТАНМАХМҰТ ТОРАҒЫРОВ

By fgftytyt iyfgilfr6uk

​КӨРНЕКТІ АҚЫН

​Талқыланатын слайд тақырыбы XX ғасырдың басында өмір кешкен ағартушы-демократ, аса көрнекті ақын, жазушы, публицист Сұлтанмахмұт Торайғыровтың қалдырған әдеби мұрасы қомақты да құнды. Ол қазақ классикалық әдебиетінде ұлы Абай қалыптастырған көркемдік дәстүрлерді байытып, жалғастырушы суреткер. Сонымен қатар слайд бөлімдерінде көрсетілген Сұлтанмахмұт шығармаларында өз заманының ең мәнді, көкейкесті мәселелерін көтеріп, өзінің көркемдік қолтаңбасын, қоғам мен адам өміріндегі алуан шындықтар көрінісін көркем шығармаларына арқау етті. Слайд беттеріне назар аударсақ ақын туындыларының танымдық, тәрбиелік, эстетикалық мәні XX ғасырдағы қазақ әдебиетінің рухани қатынасына айналды.

​

Сұлтанмахмұт Торайғыровтың шығармашылық жолының кезеңдері XX ғасыр басындағы қазақ халқының өміріндегі тарихи өзгерістердің, төңкерістер мен өрелі заманның жағдайы өлеңдерінде шыншыл реализм мен сыншыл реализм көркемдік әдістерімен көрініс тапты. Слайдта көрсетілгендей Сұлтанмахмұттың өз өмірінен іздеген шындығы: қазақ елінің дертіне ем табу, «қаранғы қазақ көгіне өрмелеп шығып, күн болу», «қазақ елінің мұздаған жүрегін жібіту», «қөз жасын тыю», «теңсіздікті, мұқтаждықты жою, қазақ елін ерікті, мәдениетті, бақытты ету еді.

​

Сұлттың өмірі ‘»тар жол тайғак кешулі» кезде өтсе, оның әдеби тағдыры да өзгеше. Бір жаксысы ақынның есімі кешегі компартия билеген әкімшіл-әміршіл заманда Мағжандар сияқты «жабык» болған жок. Халық Торайғыровтың жалпы шығармашылығымен таныс болды: ақынның өлеңдері бірнеше рет басылып шықты, мектеп окулықтарында орын алды; көптомдық қазақ әдебиетінің тарихында тарау берілді. Дегенмен, ақын тұлғасын бар болмысымен танып білуге кейбір кедергілер де болып келді. Қоғамдық өмірді ғылыми тұрғыдан танып білудің әмбебап өлшемі ретінде ұсынылған таптық (партиялық) принцип ақын шығармашылығындағы күрделі заман шындығын дәл көрсете білген тұстарына келгенде дәрменсіздік көрсетіп, негізсіз даурықпа пікірлерге бой алдырып алды. Тіпті, ақынның бүкіл ақындык болмысын анықтау ол «алашорда жағында болды ма?», «төңкерісті қолдады ма?» деген сауалдарға жауап іздеумен тікелей байланыстырылды. Сұлтанмахмұт ‘»байшыл-ұлтшыл», «алаш-ордашыл», «ұсак байшылдык толқудағы ақын», «ағартушы-демократ» деген сияқты бағалар беріліп жатты. Тоталитарлық тұстағы ақын алған ең жоғары баға — «бұкарашыл әдебиеттің көрнекті өкілі».

Multiple Choice

СҰЛТАНМАХМҰТ ТОРАЙҒЫРОВ НЕШІНШІ ЖЫЛЫ ДҮНИЕГЕ КЕЛГЕН ЖӘНЕ ОЗҒАН

• 1855-1966

• 1254-1966

• 1893 жылдың 28 қазаны күні,1920 жылдың 21 мамыр

• 1914 жылдың күзінде,1986 ЖЫЛДЫҢ МАМЫРЫНДА

Multiple Choice

1917 жылдың наурызында Сұлтанмахмұт қайда келді

• семейге

• оралға

• Баянауылға

Multiple Choice

Сұлтанмахмұт Торайғыровтың әкесі қандай адам болған.

• көңілді,кейде ашуланшақ мінезі бар

• хат танымаған кісі болған

• кедей

• балажан,көзі ашық,көкірегі ояу,көңілі сергек,бірбеткей,өжет,ақпейіл,жомарт,

  кедей

Multiple Choice

Сұлтанмахмұт ілім қуған ба,яғни бала оқытып өзі орысша оқып үйренген бе

• жоқ

• иа,әрине

• білмеймін

• мен қайдан білем

Multiple Choice

Сұлтанмахмұттың анасы қай жасында өмірден озған

• шамамен 8-9

• 2-3

• 1

• 6-7