AP3Q3W1Kultura ng mga Lalawigan sa Kinabibilangang Rehiyon

​

AP3Q3W1

Kultura ng mga Lalawigan sa

​​​Kinabibilangang Rehiyon

​

By Arlene Picart

​SUBUKIN

Panuto: Piliin ang tamang impormasyon gamit ang “cultural map” sa ibaba. Piliin ang titik ng tamang sagot.

Some text here about the topic of discussion

Multiple Choice

Wikang gamit ng mga taga Abra?

• Iloko

• Bisaya

• Pangasenense

• Waray

Multiple Choice

Pangunahing hanapbuhay ng mga taga Mountain Province?

• pagsasaka

• pangingisda

• pagtitinda

• paglalabada

Multiple Choice

Sinaunang Kasuotang pang ibaba ng lalaki ng mga taga Benguet?

• .Kimona

• . Ku’val

• Alugandi

• Saya

Multiple Choice

Produkto ng mga taga Kalinga

• Kawayan

• . Strawberry

• Kape

• walis

Suriin

​

Ang Kultura ay kabuuan ng mga tradisyon, paniniwala, kaugaliang natutuhan ng tao mula sa kanyang pakikisalamuha sa pamayanan o lipunang kanyang kinabibilangan. Ito rin ang humuhubog kung paano namumuhay ang mga tao sa kinabibilangang rehiyon.

Some text here about the topic of discussion

Ang Rehiyon Cordillera ay binubuo ng anim na lalawigan at dalawang lungsod. Ito ang Benguet, Abra, Apayo, Mt. Province, Kalinga at Ifugao. Ang dalawang lungsod naman ay ang Lungsod ng Baguio at Lungsod ng Tabuk.

Some text here about the topic of discussion

Dalawang uri ng Kultura​

A.Materyal (Mga kulturang nakikita at nahahawakan)

1. Kasangkapan 2. Kasuotan

3. Pagkain 4. Tahanan

5. Teknolohiya 6. Sining

​

B.Di- Materyal (Mga kulturang nakikita at hindi nahahawakan)

​1. Edukasyon 2. Kaugalian 3.Paraan ng pamamahala

4.Paniniwala 5.Relihiyon 6.Sining

7.Kaalamang Pangagham 8 Wika

Some text here about the topic of discussion

​Mga Materyal na Kultura.

Kasangkapan Mayroon ng kasangkapan ang ating mga ninuno bago pa man dumating ang mga banyaga.

Ang kayabang ay ginagamit na pinaglalagyan ng gulay at prutas na inaani.

Some text here about the topic of discussion

​

Ito ay gawa sa kawayan at nakalagay sa likuran ng ulo ng mga kababaihan at orihinal na ginagamit upang magdala ng mga pananim, gulay at prutas na naani mula sa mga bukid.

Mga halimbawa nito ang gangsa at solibao,mga instrumentong ginagamit sa tuwing may mga pagdiriwang o okasyon o .

Some text here about the topic of discussion

​Kasuotan Katangi-tangi rin ang pananamit ng ating mga ninuno. Nagkakaiba-iba sila ayon sa kanilang pinagmulan at pagaangkop sa klima ng kapaligiran. Sa kasalukuyan, karaniwan na ang modernong kasuotan sa rehiyon na impluwensya ng mga banyaga.Ngunit sa mga espesyal o pormal na okasyon o

Some text here about the topic of discussion

pagdiriwang nakikita ang mga Cordilleran na nagsusuot ng mga kasuotang etnikong hinabi. Sa mga kasuotang ito nasasalamin ang pagkamalikhain ng mga Cordilleran. Mapapansin sa mga nahabing kasuotan ang sining ng mga taga-Cordillera pati na ang kagalingan nila sa paghahabi (weaving).

Some text here about the topic of discussion

Pagkain:

Noong unang panahon pangangaso at pangingisda ang mga pangunahing paraan ng pangunguha ng pagkain ng ating mga ninuno.Nanggagaling ang kanilang mga pagkain sa kagubatan, karagatan at ilog. Dahil sapag- unlad ng rehiyon, marami na rin ang pinagkukunan ng pangunahing pangangailangan.

Some text here about the topic of discussion

Ilan sa mga pagkaing madalas inihahains a Cordillera ay ang pinikpikan, etag, kamote, saba, binungor, sinapan at mais. Sa paglipas ng panahon, ibat-ibang pagkain na rin ang kinakain ng mga Cordilleran.

Some text here about the topic of discussion

Tahanan

Ang Bale ay tradisyunal nabahay ng mga Ifugao.Ito ay yari sa pawid, kahoy, kawayan, sawali at kugon. Ang mga materyales ay ginagamit para maging malamig ang pakiramdam sa loob ng bahay.Dahil sa pagbabago ng klima, panahon at pag-unlad ng lalawigan, nagkaroon na rin ng bagong disenyo at materyales ang mga tirahan sa lalawigan.

Subject | Subject

Some text here about the topic of discussion

Tahanan

Sa kasalukuyan, maraming mga tirahan sa Cordillera ang may modernong disenyo na yari sa mga matibay at makabagong mga materyales gaya ng semento, bakal at iba pa. Pero may mga tradisyunal na tirahan pa rin sa mga lalawigan ng rehiyon.

Subject | Subject

Some text here about the topic of discussion

Mga Di-Materyal na Uri ng Kultura

A. Edukasyon

Malaki ang pagpapahalaga ng mga mamamayan sa rehiyon sa edukasyon. Maliban sa mga natutunan sa pamilya at komunidad, sila ay nag-aaral upang malinang ang kaalaman at kasanayan at mapauunlad ang kabuhayan ng pamilya at komunidad.

Ang pagkakaroon ng mga paaralan at unibersidad sa rehiyon ay patunay na maraming mga kabataan o mag -aaral ang gusting makapag -aral.

Some text here about the topic of discussion

B. Kaugalian Maraming kaugalian ang ating mga ninuno na na isasabuhay hanggang sa kasalukuyan. Ang paggalang sa mga nakakatanda, ang pagtutulungan at pagmamalasakit sa pamilya at sa pamayanan. Ang pag-aalaga sa kapaligiran at mga pinagkukunan at ang pag –iingat na- 12 - hindi makasakit o makagawa ng masama sa kapwa.

Some text here about the topic of discussion

sa pag Isang halimbawa ng katutubong pagpapahalaga sa Cordillera ay ang tinatawag nating Inayan na ang tunay na diwa ay pagtataguyod ng kabutihan.Ang ibig sabihin ng "inayan" ay pigilan o pigilin ang isang tao gawa ng isang bagay na hindi kasiya-siya.Hindi dapat gumawa ng masama sa kapwa. At sa kabaligtaran ng linya, gumawa ng mabubuting bagay at susuklian ka rin ng kabutihan.

Some text here about the topic of discussion

Pamahalaan o Paraan ng Pamamahala Noon pa man ay may kaalaman na sa pamamahala ang ating mga ninuno. May mga tinatawag na lupon ng matatanda. May sistema sila kung paano ayusin ang hindi pagkakaintindihan ng mga kasapi ng pamilya o pamayanan. Ang mga desisyon o pagpapasiya ng mga matatanda ay iginagalang ng mga taong sangkot sa hindi pagkakaintindihan.

Some text here about the topic of discussion

Sining Mayaman sa sining ang rehiyon. Makikita ito sa mga gawaing pangkabuhayan, pagdiriwang, paglilibang at mga disenyo sa kagamitan, kapaligiran at iba pa. Ang Lungsod ng Baguio ay napabilang sa Most Creative City dahil sa galing ng sining na ipinamalas ng mga magagaling at malikhaing mga Artist ng rehiyon.

Some text here about the topic of discussion

Matatagpuan sa Ifugao ang Hagdan-hagdang Palayan na kinilalang “8th Wonder of the World” at ang galing ng mga mamamayan dito sapag- uukit ng kahoy.Makikita ang mga ukit sa ibang bahagi ng bahay ngating mga ninuno. Iba-iba rin ang disenyo at hugis ng kanilang mga kagamitan.

Some text here about the topic of discussion

Iba-iba rin ang disenyo at hugis ng kanilang mga kagamitan. Ang sining ay maaaring di-materyal at material na kultura halimbawa ng materyal ay ang mga nagawang sining pintor at iskultura. Ang pagkahilig nila sa sining ay ipinapakita rin sa mga tattoo sa katawan.

Some text here about the topic of discussion

Ito ay isang simbolo ng katayuan sa buhay o katapangan ng mga mandirigma. Narito ang halimbawa ng mga tattoo. Ang paghahabi ay isang malikhaing sining ng ibang mamamayan sa rehiyon. Malaki ang naitutulong ng kasanayan sa paghahabi. Kung minsan, ito ay pinagkukunan ng kita ng pamilya.

Some text here about the topic of discussion

Wika

Iloko ang ginagamit ng karamihan sa rehiyon.

May wika ring ginagamit ng mga etnikong grupo gaya ng Kankanaey, Ibaloi, Bontok, Kalinga, Isneg, Ifugao at iba pa.

Maituturing na nspakayaman ng rehiyon sa kultura lalo na ang mga katutubong sistema at pamumuhay.

Aalagaan at pagyamanin ang nasabing kultura dahilt andito ang pagkakakilanlan saan man tayo naroroon.

Some text here about the topic of discussion

PAGYAMANIN

Gawain 1 Panuto: Piliin ang pangalan ng mga sumusunod na larawan sa tamang pangkat.

Some text here about the topic of discussion

Multiple Choice

• kasangkapan

• pagkain

• kasuotan

• tahanan

Multiple Choice

• Kasangkapan

• Pagkain

• kasuotan

• tahanan

Multiple Choice

• kasangkapan

• pagkain

• kasuotan

• tahanan

Multiple Choice

• kasangkapan

• pagkain

• kasuotan

• tahanan

Multiple Choice

• kasangkapan

• pagkain

• kasuotan

• tahanan

Multiple Choice

• kasangkapan

• pagkain

• kasuotan

• tahanan

Multiple Choice

• kasangkapan

• pagkain

• kasuotan

• tahanan

Multiple Choice

• kasankapan

• pagkain

• kasuotan

• tahanan

Multiple Choice

• kasangkapan

• pagkain

• kasuotan

• tahanan

ISAISIP

Sa bahaging ito ng modyul, ikaw naman ay magbabahagi ng iyong mga natutunan tungkol sa ating layunin. Punan ng angkop na salita ang patlang sa ibaba upang mabuo ang talata.

Some text here about the topic of discussion

Maraming Salamat sa Pagsagot ​

Some text here about the topic of discussion