Жарыстардың түрлері және нәтижеге ықпал ететін жағдайлар

Жарыстардың түрлері және нәтижеге ықпал ететін жағдайлар

By Qudaıbergen Beısenbayev

Жарыс , спорттық жарыс — қатысушы жақтардың өз қайрат-жігері, өнері, білімі, айла-тәсілі, тәжірибесі, шеберлігімен бір-бірінен басым түсуге бағытталған еңбек, ойын тәрізді іс-әрекеті. Жарыстың спорттық түрі адамды күш-қуат жағынан жан-жақты жетілдіруді көздейтін педагогигалық тәрбиенің құрамдас бөлігі болып табылады. Жарыс адамның ынта-ықылас, құмарлық-құштарлық түйсігіне әсер ететіндіктен, қатысушылардың күш-жігерін, жылдамдық, қайсарлық, төзімділік, жеңіске ұмтылушылық, өзі туып-өскен елі мен жеріне деген отансүйгіштік қасиеттерін шыңдап, қалыптастырады.​

​Спорттық жарыстар алға қойған мақсаты мен қатысушылардың орнын анықтайтындығына қарай жекелей жарыс, жекелей-командалық жарыс, командалық жарыс, ұжымдық жарыс (көптеген спорт түрін қамтитын универсиада, спартакиада, олимпиада); өткізілу сипатына қарай ресми біріншілік (аудан, қала, облыс, республика, Азия, Еуропа, дүние жүзі чемпиондарын анықтау), белгілі-бір жүлде үшін өткізілетін дәстүрлі жарыс, алдын-ала белгіленген командалар мен қатысушылар арасында өткізілетін жолдастық не матчтық жарыс, қатысушылардың спорттық деңгейін анықтайтын классификациялық (іріктеу) жарыс болып бөлінеді. Қазақстанда жарыстар мектеп, ауыл, аудан, қала, облыстарда өтіп, республикалық жарысқа ұласады. Бұған қоса мыңдаған адам қатысатын бұқаралық сипаттағы жүгіру жарысы, шаңғы жарысы; ауыл спортшылары арасында — “Ақбидай спартакиадасы”, мектеп оқушылары арасында — “1000 бала спартакиадасы” (Алматы облысында), еңбек, соғыс ардагерлеріне арналған жарыстар өтеді. 2001 жылы 27 спорт түрінен еліміздің 8 қаласында 1-Қазақстандық спартакиада өтті. Жарыстар бұқаралық спорттың дамуына ықпалын тигізеді.

Жоғары жетістіктер спортын, спорт резервін даярлау жүйесін, саланы кадрлық қамтамасыз етуді одан әрі дамыту және саланың заманауи ғылыми әлеуетін қалыптастыру​

Жаһандану кезеңінде әлемдік спорт аренасында Қазақстанның спорттық имиджін одан әрі нығайту мен ілгерілеудің, сондай-ақ халықаралық спорт қоғамдастығымен ықпалдастырудың маңызы зор.​

Спорт еліміздің жалпыұлттық брендінің маңызды құрауышы болып табылатындықтан, бұл Қазақстан үшін де маңызды.​

​Осы мақсатта Қазақстанның Халықаралық Олимпиада комитетінің, Спорт жөніндегі Еуропа кеңесінің және Азия олимпиадалық кеңесінің атқарушы органдарына және т.б. енуі арқылы дене шынықтыру мен спортты дамытудың негізгі бағыттары бойынша халықаралық спорт ұйымдарымен ынтымақтастықты кеңейтуді жалғастыру көзделуде.

​Халықаралық имидждік жобаларды іске асыру шеңберінде Батыс Еуропа - Батыс Қытай көлік дәлізінің ашылуына орайластырылған Халықаралық велотур ұйымдастыру мәселесін пысықтау жоспарлануда.

Аңызға айналған тарихи маршруттармен өтетін "Ұлы Жібек жолы" халықаралық ралли гран-приін өткізу саламатты өмір салтын насихаттауды жандандыруға, спорт қызметі мен іс-шараларға туристерді тартуға мүмкіндік береді.

Спорт туризмін (әсіресе, ішкі) дамытуға жаңа серпін беру мақсатында елдің танымал туристік маршруттар картасына неғұрлым тартымды спорт объектілерін кіріктіру, аумақтардың спорттық брендтерін қалыптастыру қажет.

Жоғары жетістіктер спорты - келешекте елдің әлеуметтік-экономикалық дамуы факторларының біріне айналатын спорт индустриясының дамуын пәрменді ынталандырушы күш.​

​Жоғары жетістіктер спорты Қазақстанның әлемдік аренада ілгерілеуіне, отансүйгіштіктің, елі үшін мақтаныш сезімінің қалыптасуына, азаматтардың ұйысуына да ықпал етеді.

Multiple Choice

Жарыстың спорттық түрі адамды күш-қуат жағынан жан-жақты жетілдіруді көздейтін .................. тәрбиенің құрамдас бөлігі болып табылады.

• психологиялық

• педагогикалық

• медециналық

Multiple Choice

Аңызға айналған тарихи маршруттармен өтетін .............................. халықаралық ралли гран-приін өткізу саламатты өмір салтын насихаттауды жандандыруға, спорт қызметі мен іс-шараларға туристерді тартуға мүмкіндік береді.

• "Ұлы Жібек жолы"

• "Ұлы Жібек кестесі"

• Батыс Қазақстан тас жолы

Multiple Choice

Жарыс , спорттық жарыс —

• қатысушы жақтардың өз қайрат-жігері, өнері, білімі, айла-тәсілі, тәжірибесі, шеберлігімен бір-бірінен басым түсуге бағытталған еңбек, ойын тәрізді іс-әрекеті.

• күш-қуат жағынан жан-жақты жетілдіруді көздейтін педагогигалық тәрбиенің құрамдас бөлігі.

Multiple Choice

Жарыс адамның ынта-ықылас, құмарлық-құштарлық түйсігіне әсер ететіндіктен,

• әр түрлі теориялық дайындықтарын қалыптастырады.

• олардың психологиялық бағыттағы дайындықтарын арттырады.

• қатысушылардың күш-жігерін, жылдамдық, қайсарлық, төзімділік, жеңіске ұмтылушылық, өзі туып-өскен елі мен жеріне деген отансүйгіштік қасиеттерін шыңдап, қалыптастырады.​

Multiple Choice

Қазақстанда жарыстар -

• Азия чемпионаттары арқылы өтіп, Әлемдік жарысқа ұласады

• мектеп, ауыл, аудан, қала, облыстарда өтіп, республикалық жарысқа ұласады

• Әлем чемпиоаты өтіп, олимпиадаға ұласады