Modelləşdirmə

Üçölçülü qrafik modellər

By Həmidə Abbasova

Multiple Select

Kompüter modeli deyildikdə nə nəzərdə tutulur?

• Mətnlər yazmaq

• Cədvəllər qurmaq

• Xəritə, sxemlər çəkmək

• Doğru cavab yoxdur

Open Ended

Kompüterdə hazırlanmış üçölçülü modellərə harada rast gəlmisiniz?

Üçölçülü fəzada həcmli obyektlərin modelləşdirilməsi yolu ilə görüntülərin və ya videoların yaradılması ilə məşğul olan bölmə üçölçülü qrafika (3D-qrafika) adlanır.

Obyektin üçölçülü modelinin yaradılması prosesinə isə

3D-modelləşdirmə deyilir.

Üçölçülü qrafikanın tətbiq olunduğu sahələr

interyer dizayn​

​Memarlıq obyektlərinin

​Öyrədici kompüter proqramlarının

​Kompüter oyunlarının

Reklamların

​Maşınqayırmada detalların və məmulatların əyani təsvirinin

​Video (çarxlar)

​​3D – modelləşdirmə​

​​Üçölçülü model​

Üçölçülü kompüter qrafikasının yaradılması prosesi

obyektin modeli – forması yaradılır, yəni obyektlərin üçölçülü formasının, yaxud karkasının yaradılması

​renderinq - gerçəkləmə (rendering)

Tərtibat və animasiya (layout and animation)

​3D-modelləşdirmə - (3D modeling)

obyektlərin hərəkəti və bir-birinə nəzərən yerləşməsi təsvir olunur. Burada obyektlərin yeri və ölçüləri müəyyən olunur.

obyektin yekun obrazı yaradılır

Poll

Zamandan asılı olaraq dəyişilən modellər hansılardır?

• Maddi

• Statik

• Dinamik

• İnformasiya

https://www.youtube.com/watch?v=h0UdVduNzDA​

​Görüntünün renderinq olunmasının iki əsas üsulundan biri

şüa izləmə (ray tracing) adlanır.

​

https://www.youtube.com/watch?v=F4HkXEzzcRw​

Cey Forrester (Jay Wright Forrester) tərəfindən “Whirlwind I” (“Qasırğa-1”) yeni kompüteri təqdim olundu.

Kompüterin çıxış qurğusu görüntünü elektron-şüa borusunun ekranında yaradırdı. Görüntü ayrı-ayrı işıqlı nöqtələrdən formalaşırdı.

​

Ayven Sazerlend tərəfindən cizgilər çəkmək üçün 1961-62-ci illərdə Sketchpad (“Qeyd kitabçası”) adlı ilk interaktiv proqramın yaradılması oldu. Bu proqramda ilk dəfə olaraq ayrı-ayrı nöqtələrdən ibarət qrafik primitivlərin (parçaların və qövslərin) interaktiv çəkilməsi gerçəkləşdirildi. Bunun üçün işıq-qələm vasitəsilə ekranda lazım olan koordinatlar göstərilirdi.

3D redaktorlarda bütün obyektlər poliqonlardan ibarətdir. Poliqon – üçbucaq, dörducaqlı və modelin səthini təşkil edən digər fiqurlar ola bilər. Modelin səthinin vahid sahəsində poliqon nə qədər çox olsa, model də xarici görünüşündən orijinala bir o qədər çox oxşayar.

​

3D skaner – yaradılacaq 3D modelin verilənləri əsasında fiziki obyekti analiz edən qurğudur.

​

​3D modelləşdirmə animasiya bədii filmlərin, kompüter və mobil oyunların yaradılmasında, media reklamlarının, internet saytlarının yaradılmasında geniş istifadə olunur.

​

Skanerlər obyektə istiqamətləndirilmiş dalğalar şüalandırır və analiz üçün ondan əks olunan şüaları aşkar edir.

​İstifadə olunan şüalandırmanın mümkün tiplərinə işıq, ultrasəs və ya rentgen şüaları daxildir.

​​3D – printer virtual üçölçülü model əsasında həcmli əşyalar yaradan qurğudur.

​

3D-printerin iş prinsipi

1. Kompüterdə xüsusi proqram vasitəsilə 3D-printerdə çap ediləcək obyektin üçölçülü modeli çəkilir.

2. ​Xüsusi proqram təminatı 3D-modeli emal edərək onu çoxlu sayda qatlara bölür.

3. ​Dozalara bölmə kamerası xüsusi kameranın dibinə qat-qat kompozit toz vurur.

4. Printerin milli tozu çox nazik qatlara paylayır.

5. Şırnaqlı çap başcığı növbəti qatın vurulacağı yerə rəngsiz yapışqan vurur.

6. Tozun növbəti qatı əvvəlki qata yapışır və bu prosesobyekt tam formalaşana kimi təkrarlanır.

3D printer https://www.youtube.com/watch?v=1xcWMSd_ovQ

​

3D printer https://www.youtube.com/watch?v=H7V7tFkH0nY

​

3D skaner https://www.youtube.com/watch?v=BrcuS7dpQok

​

3D-printerin tətbiq sahələri

1. ​Arxitektura (maketlərin hazırlanması)

2. Sənaye və maşınqayırma (gələcək istehlak məmulatlarının və ya onların ayrı-ayrı detallarının prototiplərinin və konseptual modellərinin yaradılması)

3. Teatr və kino (dekorasiyalar, mulyajlar).

4. ​Tibb (protezlərin və bədən üzvlərinin maketlərinin hazırlanması)

3D vizulyasiya obyektin hər hansı bir üçölçülü sistemdə təsviridir. 3D vizulyasiya vasitəsilə obyektin formasını, ölçüsünü və rəngini görmək olar. Bu texnologiya vasitəsilə obyektə bütün tərəflərdən baxmaq mümkündür.

https://www.youtube.com/watch?v=sze4r5w6DbA​

Üçölçülü təsvirləri nümayiş etdirmək üçün 3D və stereo eynəkləri, virtual şlemləri, 3D displeyləri qeyd etmək olar.

https://www.youtube.com/watch?v=c1yyYC2BD4Q

​

​

how prepare 3D model in Autocad

https://www.youtube.com/watch?v=RQM5Sbxlz08​