Жасуша дайындык

Жасуша дайындык

By Aiym Zhaksylyk

​Жасуша дегеніміз не?

• Кез келген тірі ағза (вирустан басқа) өте ұсақ құрылым жасушадан тұрады.

• Жасуша - барлық тіршілік қасиеттеріне ие (тыныс алу, қоректену, бөліп шығару, өсу, көбею, т.б.) ұсақ бөлшек.

• Жасушалардың құрылыс негізінен бір біріне құсас келеді.

• Олардың 2 тобы бар:

  • прокариот - ​ядросыз - ДНҚ жасушаның ішінде бос орналасады. Бактерия мен көк жасыл балдырлар (цианобактерия)

  • эукариот - нағыз ядролы - ДНҚ ақпараты ядроның ішінде орналасатын жасушалар. Өсімдік, саңырауқұлақ, жануар ағзалары.

  ​

Subject | Subject

Some text here about the topic of discussion

Multiple Choice

Жасуша дегеніміз не?

• Тіршіліктің ең ұсақ бөлшегі

• Вирустардың денесі

• Бактерияның бір түрі

• Көбеюге жауап беретін құрылым

Multiple Select

Прокариотты белггілеңіз

• Сүтқоректі

• көк - жасыл балдыр

• бактерия

• Амфибия

Multiple Choice

Прокариотта не болмайды?

• Қоректік заттар

• Көбейе алмайды

• Тіршілік әрекеті

• Ядро

Жасушалардың құрылысы ұқсас келеді:

• Ядро - ДНҚ сақталатын, жасшаны басқаратын негізгі бөлігі

• Цитоплазма - жасушаның ішін толтырып тұратын қоймалжың зат. Ішінде органоидтар болады.

• Жасуша қабықшасы - жасуша сыртындағы қабық. Қорғаныштық, шекаралық қызмет атқарады. Майлар мен нәруыз, аздап көмірсулардан тұрады.

​Some text here about the topic of discussion.

​Эукариоттар

​

​Some text here about the topic of discussion.

Органиод - белгілі бір қызмет атқаратын жасушаның құрылым бөлігі.

​

​Су мен қоректік заттар жинақталатын органод.

​

Жануарларда жиырылғыш вакуоль болады- бөліп шығаруға қатысады.​

Вакуоль

Жасушалық тыныс алға қатысады.

Энергия түзеді (АТФ молекуласын)​

Митохондрия

Нәруздар (белок) - жасайды

​​Рибосома

Ыдырату қызметін атқарады.

Қоректік заттарды, қалдық заттарды, қартайған органоидтарды.​

Лизосома

​

Тегіс (рибосома жоқ) - май мен көмірсу жасау

Түйіршік (рибосома бар бетінде) - нәруыз жасау​

Эндоплазмалық тор​

Жасушаның жасаған көмірсу, май, нәруыздарын өзгертіп, мамандандыратыд.

Лизосома жасап шығарады.​

Гольджи кешені

​

3 түрі бар:​

Хлоропласт - фотосинтез

Хромомпласт - түрлі түс береді, гүл, күзгі жапырақта болады

Лейкопласт - қор жинайды, тамыр мен тұқымда болады​

​​Пластид

​Жасушаның бөлінуіне қатысады.

Жасуша орталығы

​

Жануар ағзасына тән​

Ерекшелігі:

• сыртында қанттан тұратын гликокаликс қабаты болады

• Жасуша орталығы - жасушалық бөлінуге қатысатын органоид

• қор заты - гликоген​

• пішіні әртүрлі

Жануар жасушасы

​

Ерекшелігі

• Пішіні - тұрақты, көбіне 4бұрышты

• Сыртында қалың қабат - жасуша қабырғасы болады

• қор заты - крахмал

• Вакуольдері - ірілеу

• Түс беретін органоид - пластидтер бар. Хлоропласт - жасыл, хромопласт - түрлі түсті, лейкопласт - түссіз.

Өсімдік жасушасы

​

• Жасушасы қарапайым құрылысты.

• Органоидтар аз​

• Ядро жоқ, ДНҚ бос орналасады.

• Қалың ​жасуша қабықшасы бар.

• Еркеше құрылым - плазмида (сақиналы ДНҚ)​

• Қозғалуға арналған талшықтары болуы мүмкін.​

• Көбеюі - теңдей екіге бөліну.​ 20 мин сайын

• Рибосомаларының өлшемі - 70S

• Қолайсыз жағдайда - ​сыртын қалың қабық қаптап, спора түзеді.

​

​Прокариоттар

​

Multiple Choice

Бактерия қолайсыз жағдайда түзеді?

• Спора

• Рибосома

• Вакуоль

• Лизосома

Multiple Choice

Эукариот пен прокариоттарға тән органоид

• Спора

• Рибосома

• Вакуоль

• Лизосома

Multiple Choice

Тек өсімдік тән органоид

• Рибосома

• Лизома

• Митохондрия

• Пластид

Multiple Select

Нәруыз синтездейді (жасайды)

• Рибосома

• Тегіс ЭПТ

• Түйіршікті ЭПТ

• Гольджи кешені

Multiple Choice

Жасуша орталығының қызметі

• Нәруыз синтезі

• Бөлінуге қатысады

• Ыдырату

• Басқару