เรื่องที่ 8 การป้องกันการบาดเจ็บจากกีฬาเทนนิส

​เรื่องที่ 8

การป้องกันการบาดเจ็บจากกีฬาเทนนิส​

​จุดประสงค์การเรียนรู้​

1. อธิบายถึงสาเหตุการบาดเจ็บจากกีฬาเทนนิสได้

2. อธิบายวิธีการปฐมพยาบาลและการป้องกันการบาดเจ็บจากกีฬาเทนนิสได้​

เนื้อหา​

การบาดเจ็บจากกีฬาเทนนิส ดังต่อไปนี้

- การเป็นตะคริว

- การเป็นลม

- ข้อเท้าแพลง (Ankle sprains)

- การบาดเจ็บที่ข้อศอก (Tennis Elbow)

​           การเล่นเทนนิสนั้นจะมีการเคลื่อนไหวร่างกาย อย่างรวดเร็ว ต่อเนื่องและในหลาย ๆ ทิศทาง ฉะนั้นจึงมีโอกาสที่จะเกิดการบาดเจ็บและเป็นอันตรายต่อร่างกายได้เช่นเดียวกับกีฬาชนิดอื่นๆ ถึงแม้ว่าอัตราความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุในกีฬาเทนนิสจะต่ำกว่ากีฬาที่มีการปะทะระหว่างนักกีฬา เช่น กีฬาฟุตบอล กีฬาบาสเกตบอล ก็ตาม  การรู้ถึงสาเหตุการเกิดการบาดเจ็บจะทำให้เราสามารถป้องกันการบาดเจ็บจากการเล่นเทนนิสได้

          พรหมินทร์  เมธากาญจนศักดิ์ (2553, หน้า 21-28) กล่าวว่า การบาดเจ็บจากการเล่นเทนนิสนั้นส่วนใหญ่มักจะเกิดจากการอบอุ่นร่างกายไม่ถูกหลักการ หรือไม่ก็ร่างกายไม่สมบูรณ์แข็งแรงพอ การบาดเจ็บที่มักเกิดขึ้นกับนักเทนนิส มีดังนี้

การบาดเจ็บที่มักจะเกิดขึ้นในนักกีฬาเทนนิส​

การเป็นลม​

ข้อเท้าแพลง

การบาดเจ็บที่ข้อศอก

1. การเป็นตะคริว​

1. การเป็นตะคริว​

​           ตะคริว คือ อาการเกร็งหดตัวของกล้ามเนื้ออย่างรวดเร็ว มักจะเกิดขึ้นบริเวณกล้ามเนื้อน่อง รองลงมาคือต้นขาและปลายเท้ามากกว่าบริเวณอื่น  ส่วนกล้ามเนื้อบริเวณหลังแขนและบริเวณอื่นๆ เกิดขึ้นได้เหมือนกัน แต่ไม่มากนัก มักจะเกิดขึ้นเมื่อออกกำลังกายโดยใช้กล้ามเนื้อส่วนนั้นเป็นเวลานาน จนกล้ามเนื้ออ่อนล้าและมีกรดแลคติคคั่งอยู่ในกล้ามเนื้อ แล้วกล้ามเนื้อเกิดการเกร็งหดตัว

1. การเป็นตะคริว​

สาเหตุการเป็นตะคริว​

1. ร่างกายขาดน้ำ

2. สภาพเกลือแร่ในร่างกายไม่สมดุล

(โซเดียมแคลเซียมและโพแทสเซียม) ซึ่งเกิดจากการเสียเหงื่อมาก ท้องเดินหรืออาเจียนอย่างรุนแรง หรือผู้ที่ทานยาขับปัสสาวะ

3. สภาพกล้ามเนื้ออ่อนล้าซึ่งเกิดจากการออกกำลังกายมากเกินไป หรือใช้กล้ามเนื้อส่วนใดส่วนหนึ่งติดต่อกันเป็นเวลานาน หรือการได้พักผ่อนไม่เพียงพอแล้วไปออกกำลังกาย  การออกกำลังกายในสถานที่มีอากาศหนาว มีลมเย็น ในน้ำเย็น ก็จะเป็นตะคริวได้ง่ายยิ่งขึ้น

1. การเป็นตะคริว​

สาเหตุการเป็นตะคริว​

  4. กล้ามเนื้อขาดการยืดหยุ่น แล้วไปออกกำลังกายโดยไม่ได้มีการอบอุ่นร่างกายและผ่อนคลายกล้ามเนื้อที่เพียงพอ

  5. การยืน นั่ง หรือนอนในท่าที่ไม่สะดวกนาน ๆ ทำให้การไหลเวียนของเลือดไม่สะดวก

  6. ผู้ที่มีภาวะแคลเซียมในเลือดต่ำ หรือหญิงมีครรภ์ซึ่งอาจมีแคลเซียมในเลือดต่ำ ผู้สูงอายุที่มีภาวะหลอดเลือดแดงแข็งทำให้การไหลเวียนของเลือดไปที่ขาไม่ดีเท่าที่ควร และผู้ที่มีความผิดปกติของออร์โมนบางชนิด เช่น ต่อมธัยรอยด์ทำงานน้อยเป็นต้น

1. การเป็นตะคริว​

การป้องกันการเป็นตะคริว​

1. ควรออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ เพราะตะคริวมักเกิดในผู้ที่มีร่างกายอ่อนแอหรือคนที่ขาดการออกกำลังกายที่ดีพอ

2. การฝึกการยืดกล้ามเนื้อบ่อยๆ อาจลดโอกาสการเกิดตะคริวได้ เช่น ที่น่องอาจทำได้โดยการกระดกเท้าขึ้นลง หรือ เอามือแตะปลายเท้าขณะเหยียดเข่า ปั่นจักรยานอยู่กับที่ หรือ ยืนบนส้นเท้าห่างผนัง 1 ฟุต แล้วเอามือทาบผนังและค่อยๆ เหยียดแขนออกเพื่อยืดกล้ามเนื้อประมาณ 30 วินาที แล้วทำใหม่ เป็นต้น​

1. การเป็นตะคริว​

การปฐมพยาบาล​

1. ขณะที่เป็นตะคริวให้ทำการปฐมพยาบาลโดยใช้มือนวดกล้ามเนื้อที่เป็นตะคริวหรือยืดกล้ามเนื้อส่วนนั้นให้ตึงเช่นถ้าเป็นตะคริวที่น่องให้เหยียดหัวเข่าตรงและดึงปลายเท้ากระดกเข้าหาเข่าให้มากที่สุด

2. ถ้าเป็นตะคริวที่ต้นขาให้เหยียดหัวเข่าตรง ยกเท้าขึ้นให้พ้นจากเตียงเล็กน้อยและกระดกปลายเท้าลงล่าง (ไปทางด้านตรงข้ามกับหัวเข่า)

3. ถ้าเป็นตะคริวที่นิ้วเท้าให้เหยียดนิ้วเท้าให้ตรงและลุกขึ้นยืนเขย่งเท้าจากนั้นค่อยๆ นวดบริเวณนิ้วเท้าเบา ๆ

4. ถ้าเป็นตะคริวที่นิ้วมือให้เหยียดนิ้วมือออกและค่อยๆ นวดบริเวณนิ้วมือเบาๆ​

Open Ended

เราสามารถป้องกันการเป็นตะคริวได้อย่างไร

2. การเป็นลม​

2. การเป็นลม​

การเล่นกีฬาหรือออกกำลังกายอาจเป็นลมได้เนื่องจากใช้กำลังมากเกินไปเสียน้ำและเกลือแร่มากเกินไปจะมีอาการหน้ามืดใจสั่นหายใจเร็วไม่สม่ำเสมอ​

2. การเป็นลม​

2.1 เป็นลมธรรมดา​

ผู้ป่วยจะมีอาการวิงเวียนศีรษะ หน้ามืด หน้าซีด ปากซีด ชีพจรเบาและตัวเย็น เป็นต้น​

ห้ามคนมุงดูผู้ป่วย นำผู้ป่วยเข้าในที่ร่มที่อากาศถ่ายเท คลายเสื้อผ้าให้หลวม และให้ดมแอมโมเนียหอม จัดท่านอนผู้ป่วยให้ศีรษะต่ำยกเท้าสูง และใช้ผ้าชุบน้ำเย็นเข็ดตามหน้าผากมือและเท้า  แต่ถ้าผู้ป่วยมีอาการหายใจผิดปกติให้ผู้ป่วยนอนตะแคงข้างใดข้างหนึ่ง ล้วงเอาสิ่งแปลกปลอมในปากออกให้หมด และช่วยผายปอด​

การปฐมพยาบาล​

2. การเป็นลม​

2.2 เป็นลมแดด​

ผู้ป่วยจะมีอาการปวดศีรษะ ต่อมาเวียนศีรษะ กระหายน้ำมาก หน้าแดงแห้งและร้อน ชีพจรเต้นแรงเร็ว หายใจลึกเร็ว อุณหภูมิสูงประมาณ 40 องศาเซลเซียส หรือมากกว่าเป็นต้น

การปฐมพยาบาล​

รีบนำผู้ป่วยเข้าในที่ร่ม อย่าให้คนมุง และอากาศถ่ายเทสะดวก จากนั้นให้คลายเสื้อผ้าให้หลวม ให้ผู้ป่วยนอนราบยกเท้าสูงทั้งสองข้าง เช็ดตัวด้วยน้ำเย็น ให้ดื่มน้ำเย็น ในกรณีที่เป็นลมแดดขั้นรุนแรง ผู้ป่วยยังไม่ฟื้นสติแม้ได้นอนราบยกเท้าสูงและทำการลดอุณหภูมิ ด้วยวิธีต่าง ๆ ดังกล่าวแล้วนานกว่า 5 นาที ให้รีบนำส่งโรงพยาบาลด่วน

Open Ended

อาการเบื้องต้นของคนที่จะเป็นลมคืออะไร

3. ข้อเท้าแพลง (Ankle sprains)​

3. ข้อเท้าแพลง (Ankle sprains)​

ข้อเท้าแพลง เป็นการบาดเจ็บที่มีเอ็นยึดข้อเท้าฉีกขาด

เป็นการบาดเจ็บที่พบบ่อยมาก ในนักกีฬาที่เกี่ยวข้องกับลูกบอล (Ball Sports) เช่น เทนนิส, ฟุตบอล เป็นต้น

​

การบาดเจ็บบริเวณข้อเท้าพบได้หลายแห่งรอบ ๆ ข้อเท้าส่วนใหญ่มักจะเกิดบริเวณ ข้อเท้าด้านนอก เนื่องจากเอ็นยึดข้อเท้าด้านนอกแข็งแรงกว่าเอ็นยึดข้อเท้าด้านใน เวลาล้ม กระโดดข้อเท้ามีแนวโน้มที่จะพลิกเข้าในมากกว่า เอ็นยึดข้อเท้าด้านนอก Anterior talo-fibular ligament (ATFL) เป็นเอ็นยืดข้อเท้าที่ได้รับการบาดเจ็บบ่อยที่สุด​

3. ข้อเท้าแพลง (Ankle sprains)​

สาเหตุ​

เกิดจากการกระทบกระแทก บิด หมุนของข้อเท้า เช่า เดินตกหลุม หกล้ม เดินสะดุดหรือลงน้ำหนักขาผิดท่า​

อาการ​

จะมีอาการปวดเจ็บที่ข้อหลังได้รับอุบัติเหตุทันที โดยจะเจ็บมากเวลาเคลื่อนไหวข้อหรือใช้นิ้วกดถูก นอกจากนี้ยังพบว่าข้อมีลักษณะบวม แดง ร้อนซึ่งเป็นกลไกของการอักเสบ อาการจะรุนแรงมากหรือน้อย ขึ้นอยู่กับปริมาณของเส้นเอ็นและกล้ามเนื้อที่ฉีกขาด​

3. ข้อเท้าแพลง (Ankle sprains)​

การปฐมพยาบาล​

1. หลังได้รับบาดเจ็บควรประคบด้วยน้ำแข็งเรือน้ำเย็นทันที อาจใช้วิธีแช่เท้าในน้ำเย็น ก็ได้ เพื่อลดการไหลเวียนของเลือดมายังบริเวณที่บาดเจ็บ เพราะความเย็นจะทำให้เส้นเลือด หดตัวทำให้ลดการบวม การห้อเลือด การฟกช้ำ และทำอีก 2-3 ครั้งในระยะ 24 ชั่วโมงแรก แต่หลัง 24 ชั่วโมงไปแล้ว ควรประคบด้วยน้ำร้อนหรือแช่น้ำอุ่น 15-30 นาที ทำวันละ 2-3 ครั้งเพื่อลดอาการอักเสบ​

2. ใช้ผ้าพันแผลชนิดยืด (Elastic Bandage) พันข้อเท้าพอแน่น แต่อย่าให้แน่นเกินไป เพื่อเป็นการพยุงให้ข้อเท้าอยู่เฉย ๆ ถึงแม้จะเคลื่อนไหวก็ช่วยผ่อนแรงได้​

3. ข้อเท้าแพลง (Ankle sprains)​

การปฐมพยาบาล​

3. การยกส่วนที่บาดเจ็บให้สูง เพื่อลดการไหลเวียนของเลือด เพิ่มการไหลของเลือดออกจากบริเวณที่บาดเจ็บให้เร็วขึ้น

4. ควรพักข้อที่บาดเจ็บไว้จนกว่าอาการปวดจะทุเลาซึ่งกินเวลาหลายวันแล้วค่อยๆ เคลื่อนไหวบริหารข้อนั้นให้คืนสู่สภาพปกติ  ​

​

Open Ended

เมื่อข้อเท้าแพลงการปฐมพยาบาลอันดับแรกควรทำอย่างไร

4. การบาดเจ็บที่ข้อศอก (Tennis Elbow)​

4. การบาดเจ็บที่ข้อศอก (Tennis Elbow)​

จะปวดข้อศอกจากที่ยึดเกาะของเอ็นกล้ามเนื้อที่กระดูกข้อศอกด้านนอกอักเสบ (Tennis elbow) เป็นสาเหตุของอาการปวดข้อศอกที่พบได้บ่อยอาการปวดเกิดเนื่องจากภาวะที่มีการอักเสบของที่ยึดเกาะของเอ็นและกล้ามเนื้อที่มาเกาะที่ปุ่มกระดูกบริเวณข้อศอก ซึ่งพบได้ทั้ง ด้านนอกและด้านในของข้อศอกทางด้านนอกพบได้บ่อยกว่า เรียกได้อีกอย่างหนึ่งว่า Tennis elbow เกิดจากมีอาการอักเสบตรงที่ยึดเกาะของเอ็นกล้ามเนื้อที่ใช้กระดกข้อมือขึ้น (Extensor muscles of forearm) ซึ่งจะเกาะอยู่ตรงปุ่มกระดูกด้านนอกของข้อศอก

​

4. การบาดเจ็บที่ข้อศอก (Tennis Elbow)​

4. การบาดเจ็บที่ข้อศอก (Tennis Elbow)​

- จะมีอาการเจ็บปวดเล็กๆ น้อยๆ มานานในบริเวณข้อศอกด้านนอก​

- อาการปวดจะมากขึ้นเมื่อยกของ บิดแขนหรือกำมือแน่น​

- บางครั้งจะมีอาการปวดร้าวไปที่แขนและมือได้​

- จะมีจุดกดเจ็บทางด้านนอกของข้อศอก​

- เมื่อคว่ำมือหรือกระดกข้อมืออย่างแรงในขณะเหยียดศอกจะเจ็บอย่างมาก​

อาการ Tennis Elbow​

4. การบาดเจ็บที่ข้อศอก (Tennis Elbow)​

หลักการปฐมพยาบาล Tennis Elbow​

1. การรักษาโดยไม่ผ่าตัด

ผู้ป่วยส่วนใหญ่จะดีขึ้น และหายได้โดยการรักษาแบบไม่ผ่าตัด

​

การปรับกิจกรรมการใช้งานของแขนและมือ โดยหลีกเลี่ยงการทำงานที่ทำให้เกิดอาการปวดมากขึ้น 

โดยเฉพาะการขยับข้อมือขึ้นลงซ้ำ ๆ กระดกข้อมือแรง ๆ  และกำมือ แน่น ๆ เช่น การบิดผ้าแรง ๆ เป็นต้น​

4. การบาดเจ็บที่ข้อศอก (Tennis Elbow)​

หลักการปฐมพยาบาล Tennis Elbow​

2. การใช้น้ำแข็งประคบ

การใช้น้ำแข็งประคบเพื่อลดอาการปวดและการอักเสบ ควรจะประคบวันละ 2-3 ครั้ง โดยเฉพาะหลังจากการใช้งานหรือเล่นกีฬา ใช้ถุงน้ำแข็งหรือก้อนน้ำแข็งหรือนวดไปบนตำแหน่งที่ปวดครั้งละ 20-30 นาที

4. การบาดเจ็บที่ข้อศอก (Tennis Elbow)​

หลักการปฐมพยาบาล Tennis Elbow​

3. ควรรับประทานยาตามคำแนะนำของแพทย์

การรับประทานยาลดอักเสบที่ไม่ใช่เสตียรอยด์ได้ผลดีมาก ในการลดการอักเสบและอาการปวด แต่อาจมีผลข้างเคียงได้ จึงควรรับประทานยาตามคำแนะนำของแพทย์

4. การบาดเจ็บที่ข้อศอก (Tennis Elbow)​

หลักการปฐมพยาบาล Tennis Elbow​

4. การทำกายภาพบำบัด

เพื่อลดอาการปวดและบวมของกล้ามเนื้อและเส้นเอ็น

ได้แก่ การวางแผ่นร้อน การทำอัลตร้าซาวน์ร่วมกับการทำการยืดกล้ามเนื้อและบริหารกล้ามเนื้อ (Stretching and strengthening exercise) ซึ่งสามารถทำได้เองที่บ้านตามคำแนะนำของแพทย์

Open Ended

การรักษาอาการบาดเจ็บจาก Tennis elbow สามารถทำได้อย่างไร

​จบการบรรยาย

Fill in the Blanks

ข้อเท้าแพลงเกิดจากการบาดเจ็บที่อวัยวะภายในส่วนใดของเท้า

Fill in the Blanks

เมื่อข้อเท้าแพลงผ้าพันแผลชนิดยืดมีประโยชน์อย่างไรในการใช้ปฐมพยาบาล

Fill in the Blanks

สารเคมีใดในร่างกายเป็นสาเหตุของการเกิดตะคริว

Fill in the Blanks

การเป็นลมเกิดจากสาเหตุใด

Fill in the Blanks

การปฐมพยาบาลผู้ที่เป็นลมสามารถทำได้อย่างไร

​สิ้นสุดการบรรยาย