информатика

Дербес компьютердің блоктарының жұмыс істеу тізбегі​

2-Топ 20-ИМ-1​

 Микропроцессор. Бұл ДК-нің орталық блогы, ол машинаның барлық блоктарының жұмысын басқаруға және ақпаратпен арифметикалық және логикалық операциялар орындауға арналған. Микропроцессор немесе әдетте, оны процессор деп атайды, компьютердің миы болып табылады, процессордың негізгі бөліктері – арифметикалық-логикалық құрылғы, басқару блогы, жад регистрлері. 

Арифметикалық-логикалық құрылғыда сандық және символдық ақпараттармен арифметикалық және логикалық операциялар орындалады.     Басқару құрылғысы компьютердің барлық құрауыштарының жұмысын үйлестіреді, яғни белгілі бір басқару сигналдарын қалыптастырып, қажетті уақыт кезеңдерінде оларды жіберіп тұрады, операцияларды орындау үшін жад ұяшықтарының адрестерін пішімдейді де, бұл адрестерді ЭЕМ-нің сәйкес блоктарына жібереді. 

Ішкі жад.  Компьютердің ішкі жады негіз болып табылады, өйткені процессор тек сонымен ғана тікелей жұмыс істейді. Процессорды ақпаратпен қаматамсыз етіп, үнемі жұмыс істейтін болғандықтан, оны жедел жад деп те атайды.  Ішкі жадта еске сақтайтын (жадтайтын) құрылғының екі түрі бар: тұрақты жадтайтын құрылғы (ТЖҚ) және жедел жадтайтын құрылғы (ЖЖҚ).  ТЖҚ тұрақты программалық және анықтамалық ақпаратты сақтау үшін қолданылады.   ЖЖҚ ақпаратты (программалар мен деректерді) уақытша жазуға, сақтауға және есебін алуға арналған. Компьютерді өшіргенде жедел жадтағының ішіндегісі де өшеді. 

Сыртқы жад. Сыртқы жад ДК-нің сыртқы құрылғыларына жатады және қашан болса да, қандай болса да міндеттерді шешуге қажет болуы мүмкін кез келген ақпаратты ұзақ уақыт сақтау үшін қолданылады. Сыртқы жад есте сақтайтын құрылғылардың әр алуан түрлерінен тұрады, бірақ неғұрлым кең тараған, негізінде кез келген компьютерде болатын түрлері – қатқыл (ҚМДЖ немесе НДД) және иілгіш (ИМДЖ) магниттік дискілерде, магниттік таспаларда (стримерлер), оптикалық дискілерде (CD-ROM – Compact Disc Read Onli Memory – тек оқитын ғана жады бар компакт-диск) және магнитті-оптикалық дискілерді жинақтауыштар болып табылады. Бұл жинақтауыштардың қызметі – ақпараттың үлкен көлемін сақтау, сақтаулы ақпаратты сұрау бойынша жедел жадтайтын құрылғыға жазу және басып шығарып беру.  

Жүйелік шина. Процессор мен жадты ақпараттық кеңарна немесе ішінде басқа шиналар: деректер беру кеңарнасы мен адрес беру кеңарнасы бар шина жалғастырады. Олардың әрқайсысы сегіз, он алты немесе отых екі сымнан тұратын жинақ болып табылады. Бұған байланысты оларды: сегіз, он алты немесе отыз екі разрядты шина деп атайды.  Деректер шинасы мен адрестер шинасынан басқа жүйелік шинаға машинаның барлық блоктарына нұсқаулар беруге арналған командалар шинасы мен электрқоректену жүйесіне ДК блоктарын қосуға арналған қоректендіру шинасы кіреді. 

​Жүйелік шина ақпарат берудің үш бағытын қамтамасыз етеді:

 1) микропроцессор мен негізгі жад арасында;

 2) микропроцессор мен сыртқы құрылғылардың енгізу-шығару портттары арасында; 

3) негізгі жад пен сыртқы құрылғылардың енгізу-шығару порттары арасында. Барлық блоктар, олардың енгізу-шығару порттары шинаға ағытпалар арқылы тікелей немесе контроллер (адаптерлер) арқылы қосылады.

Назарларыңызға рахмет​!