Stan wojenny

Stan wojenny

By Wiktoria Jóźwiak

Stan wojenny – stan wyjątkowy, który oficjalnie trwał w Polsce od 13 grudnia 1981 roku do 22 lipca 1983 roku Przygotowania do jego wprowadzenia trwały wiele miesięcy.​

Przygotowania do wprowadzenia stanu wojennego

Pierwsze sugestie wprowadzenia stanu wojennego pojawiły się na najwyższych szczeblach władzy PRL jeszcze przed podpisaniem porozumień sierpniowych (sierpień 1980) i utworzeniu NSZZ „Solidarność”.​

​Komuniści traktowali podpisanie „ugody” z opozycją jako chwilową konieczność, ale nie porzucili myśli o siłowym zdławieniu protestów i społecznego niezadowolenia.

​

12 listopada Wojciech Jaruzelski poinformował Komitet Obrony Kraju o wprowadzeniu niezbędnych aktów prawnych na wypadek wprowadzenia stanu wojennego. Wkrótce przygotowano listę 13 tysięcy działaczy „Solidarności”, którzy mieli zostać aresztowani. Więzienia były gotowe na przyjęcie tysięcy więźniów.

Wprowadzenie stanu wojennego

​

​W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 roku powołano do życia Wojskową Radę Ocalenia Narodowego (WRON), na której czele stanął Wojciech Jaruzelski. Był to organ administrujący Polską w okresie stanu wojennego, który został wprowadzony na terenie całego kraju tej samej nocy.

​W tym samym czasie ZOMO rozpoczęło aresztowania działaczy opozycyjnych. Do akcji włączonych zostało około 70 tysięcy wojska i 30 tysięcy funkcjonariuszy MSW, a także ponad 1,7 tysiąca czołgów, 1,4 tysiąca pojazdów opancerzonych, 500 wozów bojowych. Jedną czwartą wszystkich sił rozmieszczono wokół Warszawy. Pozostałą część w innych rejonach kraju.

Subject | Subject

https://www.youtube.com/watch?v=7MHPrdAbse0​

​Przemówienie gen. Wojciecha Jaruzelskiego

​Widok czołgów i setek wojskowych na ulicach polskich miast, kontrole drogowe, pogłoski o aresztowaniach – to wszystko napawało ludzi przerażeniem. Los był niepewny, a informacje bardzo skąpe. Wszystkie wieści przekazywano sobie z ust do ust, telefony nie działały (inna rzecz, że stosunkowo niewiele domostw telefon posiadało).

Komuniści wprowadzili godzinę milicyjną od 22.00 do 6.00 rano. Dla osób, które np. ze względu na pracę zmianową musiały się poruszać po 22.00 i przed 6.00 stworzono przepustki, po ulicach chodziły patrole, które legitymowały każdego, według nich, „podejrzanego”. Zamknięto lotniska, zakazano zmiany miejsca pobytu, wstrzymano wydawanie prasy, tymczasowo zawieszono zajęcia w szkołach i na uczelniach, zakazano strajków, zgromadzeń, a sądy zaczęły działać w trybie doraźnym.

​Stan wojenny zastał wielu Polaków w niedzielny poranek w drodze do domów z pracy, w czasie przygotowywania śniadania czy szykowania się do kościoła. Choć od dawna przeczuwano, że coś złego wisi w powietrzu, nikt nie mógł przypuścić, do czego mogą posunąć się komuniści.

Stan wojenny był już w samym swoim brzmieniu czymś złowrogim. Tysiące osób było przekonanych, że za chwilę wybuchnie wojna. Ludzie pytali: z kim mamy walczyć?

​

​

Nowe zasady w codziennym życiu

Dziękuję za uwagę