Kazimierz Wielki

Multiple Choice

W którym roku koronował się Przemysła ll?

• 1294r.

• 1295r.

• 1195r.

• 1296r.

Multiple Choice

W 1331 r. miał miejsce bitwa z Krzyżakami pod:

• Płowcami

• Legnicą

• Grunwaldem

• Kaliszem

Multiple Choice

Ilustracja przedstawia :

• Kazimierza Wielkiego

• Władysława Łokietka

• Bolesława Krzywoustego

Multiple Choice

W którym roku była koronacja Władysława Łokietka?

• 1332r.

• 1331r.

• 1309r.

• 1320r.

Multiple Choice

Co wydarzyło się w 1309 roku?

• Czeski władca zajął Pomorze Gdańskie

• Krzyżący dokonali rzezi Gdańska

• Wojna polsko-krzyżacka

• Zajecie Pomorza Gdańskiego przez Krzyżaków

Polska Kazimierza Wielkiego

​Sytuacja państwa

​Syn Władysława Łokietka, 23-letni Kazimierz, korono wał się na króla Polski w kwietniu 1333 r. jako jedyny z polskich monarchów otrzyma trwały przydomek: Wielki.  jego państwo znajdowało się w fatalnym położeniu międzynarodowym.

 1. W maju 1333 r. upływał termin rozejmu z zakonem krzyżackim. Polska nie miała szans na zwycięstwo w woj nie.  zakon wciąż cieszył się poparciem papieża, cesarza i innych monarchów.

2. Król Czech zgłaszał pretensje do polskiego tronu -tzn. uważał, że to on powinien być królem Polski (jak Wacław II). Polakom groziła więc wojna z Czechami.

3. Wrogami Polski były też Brandenburgia oraz pogańska Litwa, która organizowała łupieskie napady na polskie ziemie.

Polska utrzymywała przyjazne stosunki jedynie z Węgrami, a siostra Kazimierza Wielkiego była żoną króla tego kraju. Wewnętrznie Polska była słaba i niejednolita. Broniły jej drewniane grody - a nie zamki, jak za granicą. Większość miast otaczały wały z drewna i ziemi. Małopolska i Wielkopolska tak się różniły, jakby pozostały osobnymi księstwami. Miały odmienne prawa, obyczaje i monetę.

​Pokój wieczysty w Kaliszu                                                                                                                      

​Kazimierz Wielki tak rządził Polską, by:  

 1 unikać wojen z silniejszymi przeciwnikami,

2 wzmocnić ujednolicić państwo

3 Odzyskać utracone ziemie i zdobyć nowe.

Zaraz po wstąpieniu na tron król przedłużył rozejm z za Zakonem krzyżackim. Potem, w zamian za kilka wozów wyładowanych srebrem, uzyskał zrzeczenie się pretensji króla Czech do polskiej korony. Polsce przestała grozić wojna. w 1339 r. wytoczył Krzyżakom proces w Warszawie. Kierowali nim papiescy sędziowie. Ich wyrok był jednoznaczny: zakon miał zwrócić Polsce Pomorze Gdańskie . odwołali się do papieża, a on nie zatwierdził wyroku

Wówczas Kazimierz zawarł z Krzyżakami pokój wie czysty w Kaliszu w 1343 r. Na jego mocy

1) Polska odzyskała Kujawy i ziemię dobrzyńską,

2) Krzyżacy zachowali Pomorze Gdańskie jako wieczystą jałmużnę króla polskiego. Pokój kaliski był wielkim sukcesem króla. W przyszłoś ci mógł zażądać zwrotu jałmużny" - a Polska zyskała czas, by wzmocnić się wewnętrznie

​Polska ponad dwa razy większa

​Za wschodnią granicą Polski leżała Rus Halicka (zachodnia część dzisiejszej Ukrainy). Tamtejszy książę zapisał Kazimierzowi swe państwo w testamencie.

 Gdy zginą! otruty przez możnych, król ruszył na Rus Halicka (1340). O kraj ten rywalizowali z Polską Tatarzy, Węgrzy I Litwini. Dlatego król przez 26 lat organizował wyprawy wojenne na Rus Halicką. W ich wyniku jej większa część została przyłączona do Polski. Na Rusi Halickiej mieszkali Rusini, Różnili się od Polaków językiem i oby Czajami, mieli własną kulturę oraz wyznawali prawosławie. Dlatego Kazimierz Wielki nie narzucił Rusinom katolicyzmu ponieważ wiedział że bronili by swojej wiary. Tak zapoczątkował polską tolerancje religijną. Nie spotykaną w europie. Przyłączył część Mazowsza a drugą uzależnił od Polski.

​Polska murowana

​By wzmocnić Polskę król potrzebował pieniędzy dlatego Kazimierz Wielki :

1 Wprowadził w całym kraju jedną monetę - srebrme grosze. Odtąd łatwiej było ustalić wysokość podatków i innych opłat, dzięki czemu wzrosły dochody monarchy.

 2 Dokonał lokacji ok. 100 miast i ponad 1000 wsi. Ich mieszkańcy przez pierwsze lata byli zwolnieni od podatków -ale potem musieli je płacić.

Za uzyskane pieniądze król kazał zbudować  53 zamki, a 27 miast opasać murami obronnymi. Dzięki takiej polityce państwo przestało być tak bezbronne jak dotąd, a liczba miast prawie się podwoiła. A o królu powstało nawet powiedzenie „Zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną".

​Infografika: Zamki Kazimierza Wielkiego

​Prawo i nauka

​W Królestwie Polskim istniały osobne prawa dla każdej dzielnicy. Były niepisane, często sprzeczne i przestarzałe. Kazimierz wydał statuty praw, tzn. zbiory przepisów prawnych, osobno dla Wielkopolski i Małopolski. Statuty miały być pierwszym krokiem do ustanowienia jednego prawa w całym państwie. Określały m.in., jak mają działać sądy i jakie są kary za różne przestępstwa. Do przeprowadzenia reformy prawa i sprawnego kierowania państwem potrzebni byli ludzie wykształceni głównie prawnicy. Dlatego w 1364 r. król założył pierwszy w Polsce uniwersytet, nazwany potem Akademią Krakowską. Żacy studiowali tam przede wszystkim prawo, istniały także studia medyczne. Choć po śmierci Kazimierza Wielkiego uniwersytet podupadł, wkrótce został odnowiony .

​Ostatni król z dynastii Piastów

​Gdy Kazimierz Wielki rozpoczynał rządy, Polska nie liczyła się za granicą. Dzięki królowi stała się ważnym państwem Europy Środkowej. Monarcha pośredniczył w Międzynarodowych sporach, np. Czech z Węgrami. W 1364 zorganizował zjazd monarchów w Krakowie, gdzie gości cesarza, dwóch królów I licznych książąt (to wtedy odbyła się słynna uczta u Wierzynka). Taki zjazd byłby nie do po myślenia w początkach rządów Kazimierza, Król Kazimierz Wielki zmarł w 1370 r. Jego śmierć była dla mieszkańców Polski podwójnym ciosem. Po pierwsze, stracili wybitnego władcę. Po drugie, król nie miał dzieci, które mogłyby odziedziczyć po nim tron. By ostatnim monarchą z dynastii Piastów, rządzącej Polską przez ponad 400 lat.

​Kazimierz Wielki znajduję się na banknocie 50zł

​Drzewo genealogiczne

​Najważniejsze

Multiple Choice

Koronacja Kazimierza Wielkiego odbyła się w roku:

• 1333.
• 1364.
• 1370.
• 1343.

Multiple Choice

Kazimierz Wielki był ostatnim władcą z dynastii Piastów.

• prawda
• fałsz

Multiple Choice

Za panowania Kazimierza Wielkiego wzniesiono wiele zamków i murów obronnych miast. 

• prawda
• fałsz

Multiple Choice

Gdzie jest Kazimierz Wielki?

Multiple Choice

Na którym banknocie jest Kazimierz Wielki?

Multiple Choice

Kazimierz Wielki prowadził:

• wiele wojen

• pokojową politykę

Multiple Choice

Akademia Krakowska to:

• miejsce zjazdu monarchów w Krakowie

• pałac Kazimierza Wielkiego

• pierwszy polski uniwersytet

• zamek na Wawelu

Multiple Choice

Kazimierz Wielki założył Akademię Krakowską w:

• 1364 r.

• 1517 r.

• 1122 r.

• 1782 r.

Multiple Choice

Czyim synem był Kazimierz Wielki?

• Bolesława Chrobrego

• Władysława Łokietka

• Mieszka II

• Kazimierza Odnowiciela

Multiple Choice

Kazimierz Wielki był synem

Multiple Choice

W 1343 roku Kazimierz Wielki zawarł pokój z ...

• Tatarami

• Mongołami

• Krzyżakami

• Rusinami

Multiple Choice

Gdzie został zawarty pokój wieczysty?

• W Rzeszowie

• W Kijowie

• Na Mazowszu

• W Kaliszu

Multiple Select

Co wprowadził/wydał/ogłosił Kazimierz Wielki

• Srebrny grosz

• Tolerancję religjną

• Traktat w Verdun

• Statuty praw

• Wojnę przeciwko Krzyżakom