văn học đầu lòng ( tây tiến phiên bản 2022)

​MỞ BÀI :

​QUY LUẬT CỦA VĂN HỌC LÀ QUY LUẬT CỦA CÁI ĐẸP , MÀ QUY LUẬT CỦA CÁI ĐẸP LÀ QUY LUẬT CỦA TÌNH CẢM " .

mỗi tác phẩm nghệ thuật đích thực phải hướng con người đến cái đẹp bằng tình cảm của người nghệ sĩ hơn ai hết quan dũng là một nhà thơ như thế và bài thơ tây tiến là một minh chứng cho quan niệm ấy . quang dũng là một người nghệ sĩ đa tài viết văn làm thơ vẽ tranh soạn nhạc ở lĩnh vực nào ông cũng có một thành công nhất định nhưng hơn cả người đọc biết ông qua hình tượng nhà thơ . với một hồn thơ hồn hậu lãng mạn đặc biệt là khi viết về người lính và xứ đoài . có lẽ trong suốt quãng thời đường của người nghệ sĩ tài hoa ấy những năm tháng chiến đấu trong đoàn binh tây tiến để lại dấu ấn đặc biệt nhất trong ông . sau một năm rời xa đơn vị vào một buổi chiều mùa xuân năm 1948 tại phù lưu chanh một làng thuộc hà đông cũ nhớ về đồng đội nhớ về đoàn binh tây tiến quang dũng đã viết bài thơ này .

Chia xa đoàn binh tây tiến chưa được bao lâu nhưng những kỉ niệm về tây tiến vẫn còn bồi hồi và thổn thức trong tâm trí của nhà thơ để rồi tự đáy lòng mình nhà thơ cất lên thành lời gọi

" Sông mã xa rồi tây tiến ơi " ​

câu thơ vang lên giống như một lời bộc bạch ; lại giống như một lời gọi nhưng mà trong đó lại chứa đựng sự nhớ nhung và tiếc nuối . câu thơ có bảy chữ nhưng lại có tới hai danh từ riêng " sông mã " ; " tây tiến " . sông mã là dòng sông chảy dọc từ thượng lào về đất việt là dòng sông nằm trong địa bàn hoạt động của người lính tây tiến nó đã theo suốt chặng đường hành quân của người lính tây tiến . nó đã chứng kiến mọi buồn vui ; đau thương và hạnh phúc .​

tiếp tục với bút pháp lãng mạn , những người lính tưởng tưởng khi lửa sáng bừng lên kết hợp với âm thanh của tiếng khèn , tiếng sáo tạo nên một đêm liên hoan văn nghệ sôi nổi lung linh ngập tràn trong âm thanh và ánh sáng . trung tâm của đêm văn nghệ ấy là cô gái với siêm áo lông lộng lấy xuất hiện trong sự ngỡ ngàng ngạc nhiên của biết bao chàng lính vừa say mê vừa vui sướng . và có lẽ cái kĩ niệm đẹp đó sẽ theo những anh lính sang đến tận thủ đô viên chăn của nước lào .

=> 4 câu thơ được xây dựng bằng chất thơ , chất nhạc bằng hồn thơ hồn hậu của quan dũng ​

​nhà thơ đã nhìn dòng sông vô tri vô giác trở thành một chứng nhân lịch sử , trở thành một biểu tượng về một thời tây tiến đã qua . ....................................................

còn tây tiến là những người đồng chí đồng đội ​của nhà thơ . Nhưng tất cả đã trở thành kỉ niệm không thể nào quên xa rồi mà vẫn nhớ . Câu thơ tiếp theo

" nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi "

nỗi nhớ đưa nhà thơ đến với đối tượng thứ ba " nhớ rừng núi " nơi địa bàn hoạt động của đoàn binh tây tiến , nơi chốn rừng thiêng nước độc vô cùng nguy hiểm . Điệp tiếp lại hai lần từ " nhớ ' diễn tả nội nhớ da diết khôn nguôi nhớ tới mức nhà thơ không thể kìm nén được . cụm từ " nhớ chơi vơi " gợi một khoảng không gian rộng lớn không có điểm đầu điểm kết thúc có thể hiểu là nỗi nhớ khiến cho kí ức gợi lên thành hình ảnh và hình ảnh sống động lung linh trong nỗi nhớ . thơ ca viết về nỗi nhớ có biết bao nhiêu những cung bậc cảm xúc trong ca dao diễn tả nỗi nhớ người yêu : " nhớ ai bổi hổi bồi hồi - như đứng đống lửa như ngồi đống than " còn TỐ HỮU

thì viết về nỗi nhớ của người cán bộ về xuôi với người dân việt bắc : ' nhớ gì như nhớ người yêu - trăng lên đầu núi nắng chiều lưng nương " chỉ có riêng quang dũng diễn tả nỗi nhớ đầy mới lạ " nhớ chơi vơi " . Như vậy hai câu thơ mở đầu gợi cảm xúc cho ta toàn bộ bài thơ về nỗi nhớ để rồi như một thước phim quay chậm đưa nhà thơ về với những kỉ niệm . Trên chặng đường hành quân lên tây bắc được đánh giấu bằng những cái tên " sài khao ; mường hịch ; mường lát ; pha luông " những cái tên được nhắc đên trong thơ đâu phải sự vô tình mà giờ đây hiện lên trong tâm trí nhà thơ về một vùng không gian xa xôi hẻo lánh nhưng đồng thời nó lại tựa như một phím đàn nhấn sâu vào trong tâm trí tác giả gợi biết bao nhiêu kỉ niệm về tây tiến .Kĩ niệm chặng đường hành quân đi lên đỉnh sài khao

​ " sài khao sương lấp đoàn quân mỏi "

trê​n đỉnh sài khao sương thì che lấp bao phủ tất cả đây là một nét vẽ hiện thực trần trụi . Đoàn quân tây tiến đi trong sương chìm khuất rồi lại ẩn hiện trong làn sương mờ ảo.

​Những làn sương giăng mắc là đặc trưng của vùng tây bắc ." nhớ những lần sương giăng - nhớ đèo mây phủ " tiếng hát con tàu - chế lan viên .đoàn quân đi trong sương mệt mỏi rã rời đây là một trong những chi tiết thể hiện sự vất vả gian khổ của những người lính tây tiến trên chặng đường hành quân giữa cái khắc nghiệt của vùng núi tây bắc . Kỉ niệm đoàn quân đi qua bản mường lát giù mệt mỏi rã rời nhưng họ vẫn lãng mạn lạc quan nhìn những bông hoa nở trong sương . Quang dũng đã rất tài tình khi sử dụng cụm từ mới " hoa về " hoa là nhưng bông hoa rừng - hoa lửa đó là những người lính bắt gặp trong đêm rừng hành quân nhưng cũng có thể hiểu đó là những cô gái nữ quân y xinh đẹp mà người lính tây tiến gặp trên đường hành quân . có thể nói là người lính dù hành quân trong gian khổ nhưng mà tâm hồn của họ lúc nào cũng lạc quan yêu đời làm bạn với hoa rừng sương núi . Thơ quan dũng là vậy luôn luôn có hai nét vẽ tương phản bên cái hiện thực trần trụi để tô đậm cái khắc nghiệt của thiên nhiên thì bao giờ cũng có cái nét vẽ thơ mộng lãn mạn . điều đó chúng tỏ rằng dù hoàn cánh sống có khó khăn thì cũng không làm mất đi vẻ đẹp tâm hồn của họ

​4 CÂU THƠ TÍP : chặng đường hành quân lên tây bắc

" dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thăm

heo hút cồn mây súng ngửi trời​

ngàn thước lên cao ; ngàn thước xuống

nhà ai pha luông mưa xa khơi "

​3 câu thơ miên tả bức tranh thiên nhiên tây bắc đầy hoang sơ ; chắc trở hiểm trở và chặng đường hành quân trắc trở của người lính bằng việc sử dụng một loạt từ láy giàu tính tạo hình ' khúc khuỷu ' ' thăm thẳm ' ' heo hút ' chặng đường hành quân khó khăn gian khổ gập ghềnh núi thì cao vực thì sâu thăm thẳm nơi đây heo hút không một bóng người. Điệp lại hai lần từ ' dốc ' và nghệ thuật tiểu đối ' ngàn thước lên ' ' ngàn thước xuống ' giờ đây thiên nhiên không còn là đối tượng thưởng thức mà giờ đây là đối thủ của con người một sự thử thách lòng người hết núi cao rồi lại vực sâu đèo nối đèo dốc nối dốc . 3 câu thơ mà sử dụng tới 13 thanh chắc cảm nhận giống như một người đang leo núi đầy trúc trắc ; mệt mỏi ; hết trèo đèo lại lội suối băng rừng . câu thơ thứ tư :

" nhà ai pha luông mưa xa khơi '

câu thơ được dệt lên bằng một loạt thanh bằng nhịp thơ âm điệu nhẹ nhàng diễn tả cái phút nghỉ ngơi hiếm hoi của người lính giống như một người leo núi lên đến đỉnh đèo thì họ thở phào nhẹ nhõm phóng tầm mặt của mình ra xa thấp thoáng trong làn mưa rừng . ​

​bên cạnh những nét vẽ gân guốc của 3 câu thơ trên thì câu thơ lại sử dụng thanh điệu của một người nhạc sĩ và một nét vẽ mềm mại của một người họa sĩ trông việc sử dụng phối màu để làm nên một bức tranh hài hòa cho bài thơ .

2 CÂU THƠ TIẾP THEO : chiều chiều oai linh thác gầm thét

đêm đêm mường hịch cọc trêu người "

tô đậm thêm bức tranh thiên nhiên tay bắc đầy hoang sơ hiểm trở dữ dội tưởng rằng vào khoảng " chiều chiều ' 'đêm đêm ' tưởng rằng người lính sẽ được nghỉ ngơi sau một ngày hành quân vất vả nhưng những tiếng thác gầm thét và bước chân của mãnh thú nơi rừng hoang lại tô đậm thêm sự nguy hiểm người lính phải trải qua đông thời nó càn gợi lên sự bí ẩn ; uy lực của chốn rừng thiêng nước độc này​ ; nhà thơ thế lữ trong bài thơ nhớ rừng đã viết : ' nhớ cảnh sơn lâm ; bóng cả ;cây già

với tiếng gió ​gào ngàn với giọng nguồn thét núi "

còn quang dũng thì miêu tả âm thanh của tiếng thác gầm thét bức tranh của mãnh thú càng tô đậm thêm sự bí hiểm của mãnh thú

​

​bên cạnh những nét vẽ gân guốc của 3 câu thơ trên thì câu thơ lại sử dụng thanh điệu của một người nhạc sĩ và một nét vẽ mềm mại của một người họa sĩ trông việc sử dụng phối màu để làm nên một bức tranh hài hòa cho bài thơ .

2 CÂU THƠ TIẾP THEO : chiều chiều oai linh thác gầm thét

đêm đêm mường hịch cọc trêu người "

tô đậm thêm bức tranh thiên nhiên tay bắc đầy hoang sơ hiểm trở dữ dội tưởng rằng vào khoảng " chiều chiều ' 'đêm đêm ' tưởng rằng người lính sẽ được nghỉ ngơi sau một ngày hành quân vất vả nhưng những tiếng thác gầm thét và bước chân của mãnh thú nơi rừng hoang lại tô đậm thêm sự nguy hiểm người lính phải trải qua đông thời nó càn gợi lên sự bí ẩn ; uy lực của chốn rừng thiêng nước độc này​ ; nhà thơ thế lữ trong bài thơ nhớ rừng đã viết : ' nhớ cảnh sơn lâm ; bóng cả ;cây già

với tiếng gió ​gào ngàn với giọng nguồn thét núi "

còn quang dũng thì miêu tả âm thanh của tiếng thác gầm thét bức tranh của mãnh thú càng tô đậm thêm sự bí hiểm của mãnh thú

​

​2 CÂU THƠ : ' ANH BẠN DÃI DẦU KHÔNG BƯỚC NỮA

GỤC BÊN​ SÚNG MŨ BỎ QUÊN ĐỜI '

từ thưở mang gươm đi mở cõi những người lính đã phải đặt chân đến những phương trời xứ lạ sự sống của các anh thật mỏng manh . quan dũng vốn là một hồn thơ chiến sĩ nên ông không hề che giấu hiện thực trần trụi này . cách gọi anh bạn thể hiên sự tôn trọng với những người đồng trí đồng đội của mình . ' dãi dầu ' là một cuộc hành quân đấy ' dãi dầu ; mưa nắng ' thủ pháp nghệ thuật nói giảm nói tránh ' không bước nữa ' 'gục lên súng '' bỏ quên đời ' trong cuộc hành quân đầy gian khổ và khắc nghiệt ấy người lính đã phải vặt kiệt sức và dôi khi các anh đã ngã xuống nhưng mà nào có hề gì khi mà tổ quốc đã cần thì các anh sẵn sàng hi sinh . hình ảnh 'bỏ quên dời ' là cách nó thể hiện tinh thần con người thời đại ' quyết tử cho tổ quốc quyết sinh ' còn trong thơ thời kĩ kháng chiến chống mĩ ' xẻ dọc trường sơn đi cứu nước - mà lòng phơi phới dậy tương lai ' tinh thần ấy còn được nhà thơ thu thảo gửi đến trong bài thơ ngã bảy :

" chúng tôi đã đi không tiếc đời mình ( nhưng tuổi hai mươi làm sao không tiếc )

nhưng ai cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn chi tổ quốc ​

hai câu thơ có rất nhiều cách hiểu có thể chỉ là một giấc ngủ sau một cuộc hành quân mệt mỏi nhưng cũng có thể là sự ra đi của người lính tây tiến nhưng hiểu theo cách nào thì nó cũng khẳng định được tư thế của người chiến sĩ ; tư thế của dáng đừng việt nam

​

​ ' anh đã ngã xuống trong đường băng tân sơn nhất

nhưng anh gượng đứng lên tì súng trên xác trực thăng

và anh chết trong khi đang đứng bắn

máu anh phun theo lửa đạn cầu vồng "

ĐÓ LÀ SỰ HI SINH CỦA NHỮNG CON NGƯỜI BÌNH DỊ MÀ ANH HÙNG

​

​2 câu thơ cuối : ' nhớ ai tây tiến cơm lên khói

mai châu mùa em thơm nếp xôi '

trên chặng đường hành quân người lính đã phải trải qua đèo cao ; vực sâu ; rừng thiêng ; nước độc mà đôi khi các anh còn được sống trong tình quân dân gắn bó ấm áp để rồi khi chia xa những kỉ niệm lại vùa về trong tâm trí của nhà thơ và rồi cái cảm giác ngọt ngào ấy lại bật lên bằng thán từ ' nhớ ôi ​' là nhớ da diết ' nhớ cháy bỏng không bao giờ phai mờ trong quan dũng về tình quân dân . sau những ngày hành quân băng rừng ; vượt núi ; lỗi suối ; trèo đèo người lihs được dừng chân bên một bản làng và họ được đón tiếp nồng hậu bên nồi xôi nếp đầu mùa bốc khói nghi ngút mùi nếp xôi hay chính là tấm lòng thơm thảo của người dân mai châu đã trở thành một kỉ niệm đong đầy trong thâm tâm của người lính tây tiến . Hương vị nếp xôi hay chính là hương vị của tình người ; tình quân dân ; tình đồng đội ; tình mẹ ; tình em đã theo suốt cuộc đời của người lính tây tiến .

​cái tình quân dân và hương vị nếp xôi ấy đã được nhà thơ chế lan viên viết :

Đất tây bắc tháng ngày không có lịch

bừa xôi đầu còn tỏa nhớ mùi hương '

đoạn thơ đã khắc họa bức tranh thây bắc hùng vĩ dữ dội , tài tình trên phông nên ấy là hình tượng người lính tây tiến vừa hào húng vừa lãng mạn ​

4 CÂU TIẾP : BỨC TRANH HỘI ĐUỐC HOA

Doanh trại​ bừng lên hội đuốc hoa

kiềm em xưa áo tựa bao giờ​

khèn lên man điệu nàng e ấp​

nhạc về viên chăn xây hồn thơ

4 câu thơ được miêu tả bằng bút pháp lãng mạn triệt để trên thực tế thì người lính tây tiến hành quân nơi chốn rừng thiêng nước độc ; họ có thể dừng chân ở một bản làng nào đó rồi họ đốt lửa trạ những bông hoa lửa bay lên với trí tưởng tượng của mình nhà thơ tưởng tượng đó là những đêm hội đuốc hoa ​

​

​

​

​4 câu thơ tiếp : bức tranh sông nước miền tây bắc

" người đi châu mộc chiều sương ấy

có thấy hồn lau nẻo bên bờ

có thấy dáng người trên độc mộc

trôi dòng nước lũ hoa đung đưa"​

từ ' hoài niệm ' về những đêm liên hoa văn nghệ nổi nhớ đưa nhà thơ đến vùng sông nước miền tây bắc . 4 câu thơ thể mang giai điệu của những câu hỏi , nhưng trên thực tế là để gợi nhớ về cảnh và người . thế nên âm điệu của những câu thơ vừa mang tâm ttrangj vừa mang kĩ niệm khôi nguôi ùa về . Nhớ về cảnh bằng cách diên x đạt hiệu ứng vào thị giác cảnh thiên nhiên tây bắc hiện lên trong nỗi nhớ với những hình ảnh rất đặc trưng . ' hồn lau ' chiều sương ấy ' nhớ ddeeens tây bắc là nhớ đến những bản chiều sương giăng mắc trên bản châu mộc , nó đang trong nỗi nhớ với những ai đã từng đến đây rồi lại chia xa . chẳng thế mà nhà thơ chế lan viên từng viết : ' nhớ bản sương răng / nhớ đèo mây phủ " đặc trưng của núi rừng tây bắc ​đặc biệt cái thời điểm nhà thơ vẽ lên bức tranh đó là một buổi chiều nó thường đánh th

​thức nỗi ; lòng của những người xa xứ . những bông hoa lau như có linh hồn đang xào cạc đưa trong gió như gửi gắm linh hồn vào trong đó . nhớ những bông hoa rừng đong đưa làm duyên làm dáng bên dòng suối . trên nền của bức tranh thiên nhiên tây bắc hùng vĩ và thơ mộng ấy người ra đi nhớ da diết những con người miền tây . Gìữa không gian mênh mông của chiều sương với những cánh hoa rừng đông đưa làm duyên làm dáng thì hình ảnh con người trong châu mộc xuất hiện . vừa khỏe khoắn vừa mềm mại vừa nổi bật hài hòa trong vẻ đẹp hoang sơ của núi rừng đang 1 mình chèo kéo tên chiếc thuyền độc moccj giữa dòng nước lũ hoa đông đưa

=> đây là bức tranh hài hòa giữa cảnh và người

​

​

​2 câu thơ tiếp theo:

' tây tiến đoàn binh không mọc tóc

quân xanh màu lá dữ oai hùm '​

lính tây tiến đa phần là học sinh sinh viên trí thức hà thành nhưng giờ đây hiện lên trên trang thơ không phải là những chàng trai mang dáng vẻ hào hoa phong nhã mà là những mái đầu không mọc tóc và làn da xanh xao vang vọt như vạt cỏ , không phải một hai người mà là cả một đoàn binh ​

​phải chăng thông qua chi tiết này thì quang dũng đã gợi lại những ngày tháng gian khổ của dân tộc mà nó thấm đượm sâu sắc về hình tượng người lính , trải qua những mùa hành quân đầy khó khăn khắc nghiệt nơi chốn rừng thiêng nước độc hình thức khắc nghiệt ấy đã cướp đi cái dáng vẻ hào hoa phong nhã của những chàng trai hà thành hôm nào . bằng cách nói chuyển từ thế bị động sang thế chủ động cách nói ngang tàng , ngạo nghễ với tinh thần chủ động của những người lính . ' quân xanh màu lá ' được hiểu theo

​hai nghĩa là màu xanh của áo lính là màu xanh của lính ngụy trang . nhưng có lẽ hiểu chính xác hình ảnh đó chính là màu xanh vàng vọt , hậu quả của những đợt sốt rét rừng . tuy nhiên , màu da ấy lại khiến cho những người lính mang theo chất bí hiểm , dữ đội của đại ngàn . thơ ca thời kì kháng chiến chống pháp đã hằn in về những ngày tháng không thể nào quên , đã có biết bao nhiêu nhà thơ viết về điều đó chính hữu trong bài thơ ' đồng chí ' viết :

' anh với tôi sốt từng cơn ớn lạnh

sốt run người vầng trán ướt mồ '​

​những đoàn binh không hề ​mọc tóc còn làn da thì xanh xao vàng vọt như nghệ thì giờ đây lại là những con hổ nơi chốn rừng thiêng . gian khổ bệnh tật muôn vàn khó khăn nhưng những người lính tây tiến vẫn tràn đầy khí phách . với thủ pháp nghệ thuật tương phản giữa ngoại hình và nội tâm nhưng nội tâm thì tràn đầy khí thế giữa

​

​

nhà thơ đã khám phá ra được cả một đời sống tinh thần nội tâm của những con người luôn sục sôi bầu nhiệt huyết của thời đầu , bầu nhiệt huyết ấy là ngọn lửa tỏa sáng 2 phía chân trời . 2 câu thơ mở đầu này đã khắc họa được cái khẩu khí kiêu hùng , ngang tàng , chủ động của những người lính tây tiến trong mọi hoàn cảnh

​2 câu tiếp ' mắt trừng gửi mộng qua biên giới

đêm mơ hà nội dáng kiểu thơm ' ​

hai câu thơ tập trung vào bức tranh của người lính tây tiến vừa hiện thực vừa lãng mạn . ' mắt trừng ' là một hình ảnh gợi nhiều liên tưởng đôi mắt trừng gợi nhiều liên tưởng ngùn ngụt í chí , khát vọng của chí làm trai trong mùa trinh chiến họ luôn thắp sáng cho mình ngọn lửa quyết tử cho tổ quốc quyết sinh ​

​đôi mắt ấy luôn nhìn về phía kẻ thù giám thề sống chết với kẻ thù . đội mắt trừng ấy gửi mộng khi chiến trường vừa im tiếng súng thì lại gửi mộng qua biên giới mộng ở đây là mộng giết giặc mộng lập công mộng hòa bình mộng độc lập . 'Dáng kiều thơm '​ tưởng trừng như trong gian khổ và hy sinh người lính tây tiến ấy còn thời gian để mà mơ mộng ấy vậy mà họ vẫn không mất đi sự hài hòa lãng mạn của những chàng trai hà thành . câu thơ ' đêm mơ hà nội dáng kiều thơm ' trước đây bị phê phán là yếu đuối là buồn mang đậm chất tiểu tư sản nhưng trong thực tế những người lính vốn xuất thân từ những mái trường , những giảng đường thế nên tâm hồn của họ đầy mơ mộng . Dù chiến đấu nơi chiến trường miền tây xa thẳm đầy khó khăn nhưng mà họ vẫn dành chút thời gian vượt qua biên giới về chốn hà thành nơi có giáng kiều thơm . hình ảnh giáng kiều thơm có thể được hiểu là nhưng cô gái hà thành sắc nước hương trời cũng có thể hiểu là những người bạn , những người chị , người mẹ , người em gái dù hiểu là ai thì cái hình ảnh giáng kiều thơm ấy cũng tượng trưng cho quê hương xứ sở để làm động lực cho người lính tây tiến có thể vững chắc tay súng chiến đấu chiến thắng đội bom đội đạn về quê nhà .

thơ ca viết về nỗi nhớ có biết bao nhiêu những bài thơ viết về nỗi nhớ mộng mơ lãng mạn da diết . " đồng chí " nhớ rượng nương , nhớ mái nhà tranh trong bài thơ 'nhớ' của hồng nguyên ' nhớ người vợ mòn chân bên cối gạo canh khuya ' . trong bài thơ ' màu tím ' hoa sim của hữu loan thì ' nhớ người vợ bé bỏng chiều quê'​ . Chỉ đến với quang dũng mới mang đặc biệt chất tiểu tư sản không nhớ vợ , cũng không nhớ cụ thể là nhớ người yêu " nhớ dáng kiểu thơm ' nỗi nhớ lãng mạn mộng mơ . bốn câu tiếp :

' rải rác biên cương mồ viễn xứ

chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

áo bào thay chiếu anh về đất

sông mã gầm lên khúc độc hành

cả đoạn thơ được hiện lên bằng những gam màu xám lạnh nổi bật lên trên nền không gian là con đường biên cương viễn xứ mà giờ đây chiều dài của những con đường lại không đo bằng những cột mốc cây số mà lại được đo bằng những nấm mồ nhỏ nhoi không một nén nhang không một dòng mộ chí . hình ảnh thơ gợi lên nỗi bi thương

​và đặt ra câu hỏi thử thách lòng người rằng rồi đây sẽ là mình nằm lại nơi rừng xanh núi thẳm này nhưng nào có hề gì khi lòng yêu nước sâu lặng thì các anh sẵn sàng với tinh thần ' chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh ' . Việc sử dụng một loạt từ hán việt như là 'chiến trường biên cương viễn xứ ' để thể hiện sự trang trọng thiêng liêng của nhà thơ dành cho những người đồng đội nằm lại nơi rừng sâu núi thẳm ấy . ' chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh ' câu thơ vang lên với âm điệu hào hùng tráng ca ( đời xanh ở đây là chỉ tuổi trẻ ) (chẳng tiếc để chỉ tinh thần sẵn sàng hiến dâng và hy sinh ) . vì lí tưởng cao đẹp là sự nghiệp giải phóng quê hương đất nước họ sẵn sàng hy sinh tuổi xuân của minh . câu thơ chính là lới khẳng định tư thế của những người đứng cao hơn cả sự chết chóc . ' đúng là cái chết hóa thành bất tử ' tố hữu nhiều nhà thơ trong đó có quang dũng đã viết về những cái chết bất tử như thế

' ​, sự bất tử của những anh vệ quốc quân trong thời kì kháng chiến chống pháp với tinh thần ' quết tử cho tổ quốc quyết sinh ' . cái lí tưởng sống cao đẹp ấy ta cũng từng bắt gặp trong những lời thơ của thanh thảo :

' chúng tôi đã đi chẳng tiếc đời mình

nhưng tuổi hai mươi làm sao không tiếc

nhưng ai cũng tiếc tuổi hai mươi

thì còn chi tổ quốc'

cỏ sắc lạnh mà ấm lóng phải không em '

hai câu thơ tiếp

áo bào thay chiếu anh về đất

sông mà gầm lên khúc độc hành

hình ảnh áo bào là hình ảnh gợi lên sự ước lệ trang trọng nhưng vẫn gần gũi đây là tấm áo được các vua chúa , các chiến tướng tráng sĩ mặc nhưng quang dũng với sự châm chọc đã khắc tả tinh thần của những chàng binh lính tây tiến như những

​người lính như người tráng sĩ thủa xưa khi hi sinh ông cha ta đã khoác lên thi thể của người dồng chí đồng đội của mình những tấm áo bào để đưa các anh về với đất mẹ thân yêu . bằng thủ pháp nghệ thuật nói giảm nói tránh xem cái chết chỉ như một giấc ngủ quên đời , chỉ giấc ngủ quên đời làm cho câu thơ không bi lụy tráng ca hào hùng . đất mẹ sinh ra các anh thì giờ đây đất mẹ lại giang rộng vòng tay đón những đứa con của mình. linh hồn của các anh thì hòa vào chiều biên cương còn tư thế của các anh thì tạc vào đá núi đời đời lịch sử sẽ nhắc tên của các anh . bi tráng hào hùng là vậy nhưng có cái chết nào mà không gây nên sự bi thương . trong phút giây vĩnh biệt đồng đội không chỉ có giọt nước mắt của những người lính mà còn có tiếng gầm lên của khúc độc hành của dòng sông mã . Con sông mã là chusnwgs nhân lịch sử vừa là một nạn nhân của chiến tranh nó đã chứng kiến bao nhiêu buồn vui đau thương của người lính tây tiến là người bạn theo suốt chặng đường của người lính thế nên trước sự mất mát của nhwungx người binh lính , những người bạn bè đồng hành nó gầm lên như một con chiến mã trung thành đau thương mất mát

​dòng sông như cất lên một khúc bi tráng ca đưa người lính trở lại với đất mẹ . chỉ bằng một từ 'gầm ' quang dúng đã truyền đươc vào cau thơ tất cả cái bi tráng bi thương nhưng cũng thấm đậm chất sử thi anh hùng thời đại

4. lời thề quyết tử cho tổ quốc quyết sinh

   tây tiến người đi không hẹn trước

   đường lên thăm thẳm một chia phôi

   ai lên tây tiền mùa xuân ấy

   hồn về sẫm nưa chẳng về xuôi​

​bốn câu thơ là lời thề cũng là lời khẳng định về lí tưởng sống cao đẹp của con người thời đại đó là tinh thần của những con người một đi không trở lại dù cho cách trở chia phôi thì những chàng chiến binh tây tiến sẽ nguyện ( hồn về sầm nưa , chẳng về xuôi ) nó sẽ mãi mãi nằm lại ở nơi biên cương viễn xứ giữ yên cho tấc đất tấc bản làng . tây tiến mùa xuân ấy đã thành một thời điểm không bao giờ trở lại lịch sử sẽ không bao giờ lặp lại những trang sử hào hùng mà mơ mộng lãng mạn ấy mùa xuân 1947 nơi đoàn binh tây tiến được thành lập và bắt đầu cuộc trường chinh đầy gian khổ mùa xuân ấy còn được hiểu là tuổi xuân mà các anh đã gửi lại nơi biên cương viễn xứ . ra đi không hẹn ngày trở lại là tinh thần chung của cả thời đại đến đây tôi lại nhớ đến ca khúc của ca sĩ phan đình điểu

​ Đoàn Vệ quốc quân một lần ra đi Toàn thắng vinh quang ghi ngày trở về

Ra đi ra đi bảo tồn sông núi

Ra đi ra đi thà chết chớ lui

dù có thể chia xa nhưng tâm hồn của những người lính trẻ sẽ mãi mãi sống trong tâm trí của những người đồng chí đồng đội của mình mảnh đất miền tây của tổ quốc với những cái tên như sầm nưa pha luông mường hịch sài khao những vùng đất xa xôi đong đầy những kỉ niệm với đồng đội với đoàn binh tây tiến trong những năm gian khổ hào hùng . mảnh đất ấy đã để thương để nhớ trong lòng người đi bởi ở nơi đây vẫn còn những người đồng chí , đồng đọi của họ ở lại . đúng như lời thơ của chế lan viên

khi ta ở chỉ là nơi đất ở

khi ta đi đát bỗng hóa tâm hồn ​

​mảnh đất tây bắc mảnh đất xa xôi của tổ quốc nơi linh hồn và thân xác của những người đồng đội của họ nằm lại nó trở thành một mảnh đất thiêng liêng

Bằng bút pháp hiện thực lãng mạn cách sử dụng từ sáng tạo tài hoa của nhà thơ quang dũng hình ảnh thơ đa dạng thấm đượm tinh thần bi tráng ,. bài thơ đã góp phần tạo lên bức tượng đài của người lính thời kì kháng chiến chồng pháp . bài thơ là tiêu biểu cho vẻ đẹp anh hùng cách mạng việt nam trong thời kì kháng chiến đồng thời nó ghi dấu thời kì lịch sử không thể nào quên và sẽ không bao giờ quên tây tiến sẽ trở thành một bài thơ đi cùng năm tháng . một trong những đặc điểm quan trọng của giai đoạn khuynh hướng xử thi và cảm hững lãng mạn . chất sử thi phản ánh số phận của con người thời đại gắn với số phận của đất nước chất ử thi được bộc lộ luôn đặt lẽ sống của dân tộc lên hàng

​

​đầu với dọng điệu sử thi ngợi ca trang trọng , tráng lệ hào hùng bên cạnh đó nó còn mang cảm hứng lãng mạn được thể hiện cảm hứng lãng mạn qua một hồn thơ lãng mạn , phóng khoáng , đa tình . thơ bắt nguồn từ cảm xúc tâm hồn thể nên ngô thì nhậm đã từng kêu gọi các thi nhân ( hãy xúc động hồn thơ cho ngòi bút có thần ) nếu như không bắt nguồn từ cảm xúc thì những giọng chữ chỉ giống như xác bướm ép khô trên trang vở cònn nếu cảm xúc xáo mòn thì nó sẽ hồi hợp và vô hồn tây tiến của quang dũng đã vượt lên trên tất cả để xứng đáng là một bông hoa trong vườn hoa tình ca cách mạng bởi được viết bằng cảm xúc bằng tình yêu , nỗi nhớ dành cho đường đời của mình . đồng thời nó còn tái hiện lại một thời lịch sử oai hùng của dân tộc quan dũng đã xúc đognj được hồn thơ đập và trái tim để tạo nên những vần thơ kiệt tác . đã hơn 70 năm trôi qua thời đại đã làm cho vạn vật bị hủy hoại bào đã để cho mái tóc

​xanh hôm nào ngả màu muối tieu đủ để ta quên một con người một tác phẩm văn chương nhưng tây tiến thì không nó vượt lên trên sự cảm phá của thời gian và tỏa sáng lên trong trái tim bạn đọc yêu thơ . nhớ về tây tiến là nhớ về thiên nhiên núi rừng hừng vĩ hoang sơ thơ mộng trữ tình , nhớ về tây tiến là nhớ về những chàng chiến binh kiêu hùng