การแยกสารผสม

​หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 การแยกสารผสม

​​ตัวชี้วัด

ว 2.1 ม.2/1 อธิบายการแยกสารผสมโดยการระเหยแห้ง การตกผลึก การกลั่นอย่างง่าย โครมาโทกราฟีแบบกระดาษ การสกัดด้วยตัวทำละลาย โดยใช้หลักฐานเชิงประจักษ์

​ว 2.1 ม.2/2 แยกสารโดยการระเหยแห้ง การตกผลึก การกลั่นอย่างง่าย โครมาโทกราฟีแบบกระดาษ การสกัดด้วยตัวทำละลาย

​​ว 2.1 ม.2/3 นำวิธีการแยกสารไปใช้แก้ปัญหาในชีวิตประจำวัน โดยบูรณาการวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยี และวิศวกรรมศาสตร์

​ทำแบบทดสอบก่อนเรียน

Multiple Choice

1. หากนำของเหลวชนิดหนึ่งมาระเหยแห้ง พบว่ามีของแข็งเหลืออยู่ในภาชนะ ข้อใดสรุปเกี่ยวกับของเหลวชนิดนี้ได้ถูกต้องที่สุด

• ก. เป็นสารบริสุทธิ์

• ข. เป็นสารละลายที่มีตัวละลายเป็นของแข็ง

• ค. เป็นสารละลายที่มีตัวละลายเป็นของเหลว

• ง. เป็นสารละลายที่มีตัวละลายมากกว่า 1 ชนิด

Multiple Choice

2. การผลิตเกลือสมุทรใช้หลักการแยกสารวิธีใด

• ก. การกลั่น

• ข. การระเหยแห้ง

• ค. การตกตะกอน

• ง. การสกัดด้วยตัวทำละลาย

Multiple Choice

3. การตกผลึกของสารหมายความว่าอย่างไร

• ก. การแยกตัวละลายออกจากสารละลายอิ่มตัว

• ข. การแยกตัวละลายออกจากสารละลายเข้มข้น

• ค. การแยกตัวทำละลายออกจากสารละลายอิ่มตัว

• ง. การแยกตัวทำละลายออกจากสารละลายเข้มข้น

Multiple Choice

4. ผลึกสารที่ได้จากการตกผลึกเกิดจากสารประเภทใด

• ก. คอลลอยด์

• ข. สารแขวนลอย

• ค. สารละลายอิ่มตัว

• ง. สารละลายเข้มข้น

Multiple Choice

5. การกลั่นใช้หลักการใดในการแยกสารผสมออกจากกัน

• ก. แยกสารที่มีจุดเดือดแตกต่างกัน

• ข. แยกสารที่มีขนาดอนุภาคแตกต่างกัน

• ค. แยกสารที่มีสภาพการละลายแตกต่างกัน

• ง. แยกสารที่มีความสามารถในการละลายแตกต่างกัน

Multiple Choice

6. ข้อใดเรียงลำดับการเปลี่ยนแปลงของสารละลายเมื่อถูกกลั่นได้ถูกต้อง

• ก. การเดือด การระเหย การแข็งตัว

• ข. การเดือด การควบแน่น การระเหย

• ค. การเดือด การระเหย การควบแน่น

• ง. การเดือด การระเหิด การควบแน่น

Multiple Choice

7. หลอดทดลอง 4 หลอด บรรจุสารแตกต่างกัน ดังนี้

หลอดทดลองที่ 1 บรรจุทราย + น้ำ

หลอดทดลองที่ 2 บรรจุแอลกอฮอล์ + น้ำ

หลอดทดลองที่ 3 บรรจุสีผสมอาหาร + น้ำ

หลอดทดลองที่ 4 บรรจุเกลือ + น้ำ

การกลั่นแบบธรรมดาใช้แยกสารในหลอดทดลองใด

• ก. หลอดทดลองที่ 1

• ข. หลอดทดลองที่ 2

• ค. หลอดทดลองที่ 3

• ง. หลอดทดลองที่ 4

Multiple Choice

8. การกลั่นแบบไอน้ำเหมาะกับการแยกสารในข้อใด

• ก. สารที่ไม่ละลายน้ำ

• ข. สารที่ระเหยได้ยาก

• ค. สารที่ละลายน้ำได้ดี

• ง. สารที่มีจุดเดือดต่ำกว่าน้ำ

Multiple Choice

9. การแยกสารต่าง ๆ ออกจากน้ำมันดิบเหมาะกับการแยกด้วยวิธีใด

• ก. การกลั่นแบบไอน้ำ

• ข. การกลั่นลำดับส่วน

• ค. การกลั่นแบบธรรมดา

• ง. การสกัดด้วยตัวทำละลาย

Multiple Choice

10. ข้อความใดกล่าวถึงการแยกสารโดยวิธีโครมาโทกราฟีแบบกระดาษไม่ถูกต้อง

• ก. ใช้แยกสารที่เป็นสารเนื้อเดียว

• ข. ใช้แยกสารเฉพาะสารที่มีสีเท่านั้น

• ค. ใช้แยกสารที่มีองค์ประกอบมากกว่า 2 ชนิด

• ง. ใช้แยกสารที่มีความสามารถในการละลายและถูกดูดซับต่างกัน

​เกลือ + น้ำ

น้ำตาลทราย+ น้ำ

​เรื่อง การระเหยแห้ง

​Big Question

​สารมากกว่า 1 ชนิด ที่รวมเป็นเนื้อเดียว จะแยกออกจากกันได้อย่างไร

​Understanding Check

​พิจารณาข้อความตามความเข้าใจของนักเรียนว่าถูกหรือผิด

Multiple Choice

1.การะเหยแห้งเกิดจากการเปลี่ยนสถานะจากของแข็งกลายเป็นไอ

• ถูก

• ผิด

Multiple Choice

2. สารละลายเกิดจากสารที่เป็นของเหลวละลายรวมกันอยู่เท่านั้น

• ถูก

• ผิด

Multiple Choice

3. น้ำทะเลประกอบด้วยน้ำเป็นตัวทำละลาย และเกลือเป็นตัวละลาย

• ถูก

• ผิด

Open Ended

2. สารละลายเกิดจากสารที่เป็นของเหลวละลายรวมกันอยู่เท่านั้น

​Prior Knowledge

Open Ended

น้ำเชื่อมประกอบด้วยสารใดเป็นตัวทำละลาย และสารใดเป็นตัวละลาย

​สารละลายที่เกิดจากของแข็งละลายในของเหลวเป็นเนื้อเดียวกันสามารถแยกสารที่เป็นของแข็งออกจากของเหลวได้โดยการระเหยแห้ง ซึ่งใช้สมบัติการระเหยกลายเป็นไอของสาร

​ให้นักเรียนศึกษาหลักการระเหยแห้งและการผลิตเกลือสมุทร

ในหนังสือแบบเรียนวิทยาศาสตร์ ม.2 เล่ม 1 หน้า 71 ​โดยการสแกน QR Code และหน้า 73

Open Ended

การแยกสารโดยวิธีการระเหยแห้งมีหลักการอย่างไร

Open Ended

การระเหยแห้งนำมาใช้ประโยชน์ได้อย่างไร

Open Ended

การผลิตเกลือสมุทรใช้หลักการระเหยแห้งอย่างไร

​นักเรียนร่วมกันอภิปราย

กับคุณครูจ้า

​แบ่งกลุ่ม ๆละ 6-7 คน

ทำกิจกรรม เรื่อง การระเหยแห้ง

ในหนังสือแบบเรียนวิทยาศาสตร์ ม.2 เล่ม 1 หน้า 72 ​

​จุดประสงค์ : เพื่อแยกตัวละลายออกจากตัวทำละลายโดยวิธีการระเหยแห้ง

​ประเภทของสารละลาย	​ก่อนการระเหยแห้ง	​หลังการระเหยแห้ง
​โซเดียมคลอไรด์	​	​
​โพแทสเซียมเปิร์แมงกาเนต	​	​
​กรดแอซิติก (กรดน้ำส้ม)	​	​

​ตารางบันทึก กิจกรรม

​ครูสุ่มเลือกอย่างน้อย 3 กลุ่ม ออกมานำเสนอ

ผลการทำกิจกรรม นะคะ

​คำถามท้ายกิจกรรม

Open Ended

1. ภายหลังการระเหย สารละลายทั้ง 3 ชนิด มีการเปลี่ยนแปลงอย่างไร

Open Ended

2. สารละลายชนิดใดประกอบด้วยตัวละลายที่เป็นของแข็ง

​ร่วมกันอภิปรายผลกิจกรรมการระเหยแห้ง

​อภิปรายผลกิจกรรม

​จากกิจกรรม พบว่า เมื่อระเหยน้ำออกจนหมด สารละลายทั้ง 3 ชนิด จะมีการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้น โดยหลุมที่บรรจุสารละลายโซเดียมคลอไรด์จะเกิดผลึกสีขาว หลุมที่บรรจุสารละลายโพแทสเซียมเปอร์แมงกาเนตจะเกิดผลึกสีม่วง ส่วนหลุมที่บรรจุสารละลายกรดแอซิติกจะไม่มีผลึกเกิดขึ้น แสดงว่า สารละลายโซเดียมคลอไรด์และสารละลายโพแทสเซียมเปอร์แมงเป็นสารละลายกาเนตเป็นสารละลายที่มีของแข็งเป็นตัวละลาย ส่วนสารละลายกรดแอซิติกเป็นสารละลายที่มีของเหลวเป็นตัวละลาย

​Topic Question

คำชี้แจง : ให้นักเรียนตอบคำถามต่อไปนี้​

Open Ended

1. การระเหยแห้งใช้แยกสารที่มีลักษณะอย่างไร

Open Ended

2. การแยกสารโดยวิธีการระเหยแห้งมีหลักการอย่างไร

Open Ended

3. การระเหยแห้งนำมาใช้ประโยชน์ได้อย่างไร

​ทำแบบฝึกหัดท้ายหน่วย Unit Question

ในหนังสือแบบเรียน วิทยาศาสตร์ ม. 2 เล่ม 1 หน้า 98

ข้อ 1.1 และ ข้อ 3

ร่วมกันสรุป เรื่อง การระเหยแห้ง

ในประเด็น

1. หลักการระเหยแห้ง

2. การประยุกต์ใช้ประโยชน์จากการระเหยแห้ง

เขียนสรุปลงในสมุดบันทึกของนักเรียน