7-Klass Informatika II-bap

​II BAP. GRAFIK INFORMACIYALARDI QAYTA ISLEW

10 -sabaq. Kompyuter grafikası jáne onıń túrleri​

Pán muǵallimi: Palwaniyazov Sultanbek​

​Bul bapta Siz:

kompyuter grafikasınıń tiykarǵı

túsinigi;

reń modelleri;

kompyuter grafikası menen isleytuǵın programmalar ;

Adobe Photoshop programması múmkinshilikleri; Adobe Photoshop programmasında grafik proektlestiriw tártipleri haqqında bilip alasız.

​Oqıwdıń maqseti:

​Bap járdeminde Siz:

Adobe Photoshop programması

úskenelerinen paydalanıw ;

Adobe Photoshop programmasında ápiwayı suwretler jaratıw hám redaktorlaw ;

Adobe Photoshop programmasında qatlamlar menen islew;

Adobe Photoshop programmasında tekstler menen islew;

Adobe Photoshop programmasında suwretlerdi filtrlew;

Adobe Photoshop programmasında proektlestiriwdi úyrenesiz.

​Kónlikpe:

​ Búgingi kúnde kompyuter texnologiyalarınıń jedel rawajlanıwı nátiyjesinde bul tarawda túrli jónelisler payda bolıp atır. Atap aytqanda, kompyuter grafikası da sol iskerlik tarawına kiredi.

​Kompyuter grafikası túsinigi

Kúndelik turmısımızdıńda kompyuter grafikasın qay jerlerde ushıratıwımız múmkin? mısalı, ózimiz oqıtıp atırǵan túrli kitap, dápter hám jurnallar, kósheler jaǵası hám ımaratlar bosaǵaınan jay alǵan reklama bannerleri, televidenie arqalı uzatılıp atırǵan túrli janrdagi kinofilm, klip, kórsetuvlar hám internet betlerindegi shıraylı suwretler kompyuter grafikasınıń ónimleri esaplanadı.

​ Kompyuter grafikası - model hám suwretlerdi kompyuter járdeminde payda etiw, saqlaw hám qayta islew múmkinshiliklerine iye jónelis.

Ápiwayılaw aytqanda, kompyuter apparatları járdeminde qanday da informaciyanı suwret kórinisinde jaratıw, oǵan qayta islew, onı túrli kórinislerde redaktorlawǵa kompyuter grafikası dep ataladı.

Sonday eken, kompyuter apparatları járdeminde grafik informaciyalardı súwret, sızılma hám sırtqı kórinisler kórinisinde súwretlew múmkin eken.​

​Kompyuter grafikası túrleri

​ Rastrlı grafikada suwretler reńli noqatlar kompleksinen dúziledi. Bul noqatlar pikseller dep ataladı. Suwrette pikseller sanı qansha kóp bolsa, jaratılǵan súwret, forma hám sızılmalar sonsha sapalı hám ayqın kórinip turadı.

Vektorlı suwretler dep, dúzılıw tárepinen quramalılaw hám hár túrlı kóriniske iye geometriyalıq obiektler kompleksine aytıladı. Bunday obiektlerge mısal jol menende tuwrı tórtmuyush, sheńber, ellips, kóp múyesh, kesma hám sızıqlardı keltiriw múmkin. vektorlı grafikada suwrettiń tiykarǵı elementi sızıq esaplanadı. vektorlı grafikadan sızılma hám animatsiyalar jaratıwda keń paydalanıladı.

Fraktal (lot. fractus) sózi „maydalangan“, „bo'lib shıǵılǵan“ degen mánislerdi ańlatadı. Fraktallar dep, ózine uqsas bólimlerden ibarat sırtqı kórinislerge aytıladı. Fraktal grafikanıń rastrlı hám vektorlı grafikalardan ayırmashılıǵı sonda, bunda suwretler teńlemeler yamasa olardıń sistemalarınan payda etinadi.​

​Úsh ólshewli, yaǵnıy 3 D (ing. qapırıqensions - ólshewli) suwret degende, boyı, eni hám

bálentligine iye bolǵan suwretler túsiniledi.

Virtual haqıyqatlıqta kólemli obiektlerdi jaratıw usılların uyreniwshi tarawdıń úsh ólshewli (3 D) grafika dep ataladı.

​Grafika (yun.graphike, grapho - jazaman, chizaman) - suwretleytuǵın kórkem óner túri.

Rastr - ekrandıń pútkil maydanın qaplawshi pikseller matritsasi.

Piksel - rastrlı suwrettiń eń kishi elementi.

Virtual haqıyqatlıq - haqıyqıy álem oyda sawlelendiriwin túrli texnikalıq qurallar járdeminde aqıl etiw, sezim etiw imkaniyatın beretuǵın jasalma payda etilgen informaciya ortalıǵı.

​Kompyuter grafikası tómendegi jónelislerge bólinedi:

1. ilimiy grafika ilimiy izertlewler hám olardıń nátiyjelerin súwretlewde qollanıladı.

2. kommerciya grafikası ekonomikalıq kórsetkishler hám processlerdi anıq kórsetiw ushın xızmet etedi.

3. konstruktorlıq grafikası ekonomika, texnika, qurılıs hám basqa tarawlarda proektlestiriw

jumısların jeńillestiriw, jaqsılaw, jedellestiriw hám avtomatlashtirishni támiyinleydi.

4. animatsion grafika jaratılǵan modellerdiń túrli kórinislerde háreketleniwin támiyinleydi.

5. illyustrativ grafika xizmet kórsetiwdiń túrli tarawlarında bezatish jumıslarında paydalanıladı.

6. kórkem grafika kórkem óner dóretpelerin jaratıwda keń qollanıladı.

7. kórsetiw grafikası tekst, sxema, eskiz sıyaqlı hújjetlerdiń mashinalıq suwretin ónim

etip, onı kórsetiwge tayarlaw ushın xızmet etedi.

8. injenerlik (injenerlik) grafikası sızılmashılıq, proektlestiriw hám konstruktorlıq jumısların

avtomatlastırıwda keń qollanıladı.

​1. Noqatlar ornına uyqas sózlerdi tawıp jazıń :

1)... - jazaman, chizaman degen mánisti ańlatıwshı suwretleytuǵın kórkem óner túri;

2)... - model hám suwretlerdi kompyuter járdeminde payda etiw, saqlaw hám qayta islew múmkin bolǵan jónelis;

3)... - ekrandıń pútkil maydanın qoplovchi pikseller matritsasi;

4)... - rastrlı suwrettiń eń kishi elementi.

​Temaǵa baylanıslı sorawlar:

​1. Grafik suwretlerdi kompyuter yadına kirgiziw ushın kompyuterdiń qanday

apparatları isletiledi?

2. Kompyuter grafikası ne? Onıń neshe túri bar?

3. vektorlı hám rastrlı grafikalardıń tiykarǵı elementleri nelerden ibarat?