Grupy etniczne w Izraelu

​grupy etniczne w izraelu

​dr Przemysław Zawada

​Plan dzisiejszych zajęć

1. ​Podziały społeczne w Izraelu

2. Podziały wewnątrz społeczności żydowskiej:

​- aszkenazyjczycy i sefardyjczycy

​- Żydzi rosyjskojęzyczni

​- Żydzi z Etiopii

​

3. Społeczność arabska w Izraelu

4. Druzowie​

​

​1. Podziały społeczne w Izraelu

​Różni autorzy i różne teorie:

​

Gregory Mahler: prywatna przedsiębiorczość kontra socjalizm; "aktywistyczna" polityka arabska kontra powściągliwość; życie regulowane przez Torę kontra laicyzacja; orientacja proradziecka kontra orientacja prozachodnia; syjonizm kontra brak cech syjonizmu.

​

Sammy Smooha: klasowy (konflikt między pracobiorcami a pracodawcami), etniczny (między Żydami aszkenazyjskimi a sefardyjskimi), narodowy (Arabowie-Żydzi), religijny (rola judaizmu w Izraelu).

​

​Aszer Arian, Nir Atmor i Jael Hadar: Żydzi-Arabowie; podział społeczno-ekonomiczny; podział religijni-świeccy; podział etniczny.

​

​

​

​Podziały wewnątrz społeczności żydowskiej:

​- aszkenazyjczycy i sefardyjczycy

​Z racji pochodzenia Żydzi dzielą się na dwie grupy: Aszkenazyjczyków i Sefardyjczyków.

​

Ci pierwsi przyjechali do Izraela z Europy (głównie centralnej oraz wschodniej), ci drudzy z Półwyspu Iberyjskiego (głównie z Hiszpanii) oraz arabskich krajów Afryki Północnej i Europy Południowo-Wschodniej. Tworzą dwie oddzielne grupy, mają osobne rabinaty, podlegają odrębnym przepisom religijnym, mówią innym językiem, a z racji innego pochodzenia geograficznego odróżniają się także karnacją i typem fizycznym (co ułatwia konflikty).

​

Ortodoksyjni Sefardyjczycy używają języka ladino, ortodoksi aszkenazyjscy posługują się jidysz.

​

Sefardyjczycy uważają, że są uciskaną mniejszością (faktycznie jest ich mniej, bo 25%, przy 70% Aszkenazyjczyków), że są wykorzystywani, mają dostęp do gorszych szkół, gorszych stanowisk w pracy i są gorzej opłacani.​

​

https://www.youtube.com/watch?v=4iJak7n_v1s

https://www.youtube.com/watch?v=yfW9g58hZ_8​

​

​

​

​

​

​Żydzi rosyjskojęzyczni

​W latach 1989–2018 do Izraela przesiedliło się ok. 1,1 mln osób z ZSRR i byłych republik związkowych. Dołączyły one do ok. 150 tys. imigrantów, którzy przyjechali z tych terenów w latach siedemdziesiątych. Obecnie – w wyniku procesów demograficznych i wtórnej emigracji – w Izraelu mieszka nieco ponad 900 tys. osób urodzonych na obszarze poradzieckim. Wraz z trudną do określenia częścią „drugiego pokolenia” (urodzonych już na miejscu potomków imigrantów z byłego ZSRR) stanowią one ponadmilionową zbiorowość – ponad 10% społeczeństwa.

​

- różnice między falami imigracyjnymi,

- problem religijności Żydów z ZSRR,

- obecna charakterystyka oraz wpływ na politykę.​

​

​Żydzi z Etiopii - Felaszowie

​The Ethiopian Jews of Israel https://www.youtube.com/watch?v=gJjxBDFqYBc

​

• sytuacja Żydów z Etiopii w Izraelu,

• ​różnice kulturowe i religijne wśród Felaszów,

  ​

​Społeczność arabska w Izraelu

​10 Things You Never Knew About Israeli Arabs https://www.youtube.com/watch?v=gJjxBDFqYBc

​

• sytuacja arabskich Izraelczyków,

• główne problemy tej społeczności,

• partycypacja polityczna Arabów ​

​Druzowie

​Communities Uncovered: The Secretive Druze Religion https://www.youtube.com/watch?v=hkF1V-wOD5o

​

• kim są Druzowie?

• religia druzyjska

• asymilacja Druzów w Izraelu

​na następne zajęcia:

przeczytać następujące rozdziały z dostępnej już książki o.almoga:

Rozdział II- Społeczność REligijno-Narodowa

Rozdział III​- Ultraortodoksyjni Żydzi

​

​

​